طراحی و مطالعه مسائل یادگیری و آموزش

 

 

 

 

 

 

                                                          موضوع تحقيق

 

        

           چگونه مي توانم دانش آموز كمرو كلاس سوم راهنمايي در مدرسه

                  غلامرضا   لطفي را به فعاليت بيشتر در كلاس ترغيب كنم

 

     

                                                 زير نظر استاد

                                                      غفاريان

 

 

                                                    گرد آوري

                                                علي ضيائي مهر

 

                                               دانشگاه فرهنگيان

                                         تربيت معلم شهيد بهشتي

 

                                                 سال 1391

 

تقدیم به :

 

سرزمین آسمانی من ، که در او رود ها ی بسیاری جاری است. دامنه ها  و دشت هاو دریا ها. سحرآمیز  ،

سرسبز و برکت

 خیزاست. به این بهشت بی گزند،که توان شکفتنش بسیار است .

سرزمین من ، مادرمن است. تا هست خنده شادی خیز کودکانش خوش باد .فرزندان ما شایسته  آرامش

وآزادی اند،

 فرزندان ما شایسته شادمانی  و شایسته عدالت و علاقه اند .  

تقدیم به تمام فرزندان ایران زمین  که آسمانی اند.

به امید آینده  روشن تر از امروز  ، این آرزوی ما است

 

 

 

فهرست  .......................................................................................................................................صفحه

مقدمه............................................................................................................................................ 2

چكيده ......................................................................................................................................... 3

تعريف واژگان ..............................................................................................................................4

معرفي خود................................................................................................................................... 5

توصيف وضعيت موجود و تشخيص مسئله .....................................................................................6

بيان اهميت و ضرورت .................................................................................................................7

گردآوري اطلاعات (شواهد 1)....................................................................................................8

تجزيه وتحليل داده ها .................................................................................................................9

انتخاب راه جديد .......................................................................................................................10

اجراي طرح ...............................................................................................................................11

پيشينه طرح داخلي و خارجي.......................................................................................................11

يافته هاي علمي .........................................................................................................................13 

گردآوري اطلاعات (شواهد 2)....................................................................................................22

نتيجه گيري.................................................................................................................................23

منابع .........................................................................................................................................24

ضمائم .....................................................................................................................................25

 

·        مقدمه

مساله عزت نفس و خودارزشي از اساسي ترين عوامل در رشد

 مطلوب شخصيت كودكان و نوجوانان است و عدم اين

عزت نفس سبب كمرويي شده عامل عمده عقب ماندگي و

شكست و ناكامي در مراحل مختلف زندگي به شمار مي رود.

هر كسي  ممكن است باموقعيت هاي نا خواسته و نا خوشايندي روبرو شود و نتواند با آنها مقابله كند

و واكنش مناسبي از خود نشان دهد.

(شارتيه ،براتيه ،ترجمه هوشيار ،رزم آرا ، 1369كمرويي و راههاي درمان آن -انتشارات سپنچ)

كمرويي به عنوان يك نقيصه جدي در زندگي فردي و اجتمايي است در هر جامعه درصد قابل توجهي

از كودكان و نوجوانان و بزرگ سالان با اين اختلال  رفتاري و عامل باز دارنده رشد شخصيت اجتماعي

مواجه هستند . جامعه ما نياز مند انسانهايي پويا ، كوشا، هوشمند و خلاق و متعهد و مسئوليت پذير است

بنابر اين اساسي ترين آفات رشد متعدل در خانواده  ها  مي تواند در جامعه اسلامي فراگير شود ، بدون

ترديد اختلال كمرويي قابل پيشگيري و درمان است.(افروز  1379روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان-نشر

فرهنگ اسلامي)

 

 

 

 

 

·        چكيده

توجه خاص اولیاء و مربیان به مبانی تربیت اجتماعی و تقویت مهارت های ارتباطی، از اساسی ترین مسائل در

پیشگیری و درمان کمرویی کودکان و نوجوانان است. همه ی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان باید به نقش

فردی، وظیفه ی خانوادگی و رسالت اجتماعی خویش در موقعیت های مختلف کاملاً واقف و در ایفای

مسئولیت ها پیشگام باشند.

بر همه ی پدران و مادران، به خصوص کسانی که فرزند کمرویی در خانه دارند فرض است که به رغم همه ی

اشتغالات فکری و شغلی، کوشش کنند که در شبانه روز، ساعت و ساعاتی را صرفاً به گفت و گوهای صمیمی

با کودکان و نوجوانان گوش جان سپردن به سخنان زیبا و دوست داشتنی ایشان اختصاص دهند. باید مواظب بود

که مبادا تنوع برنامه های تلویزیونی و گذراندن اوقات فراغت در خانه به صورت کاملاً انفعالی وایستا، زمینه ساز

کمرویی ها و کژروی ها در کودکان و نوجوانانی که تشنه ی کلام شیرین و نگاه های محبت آمیز اولیای خود

هستند، نشود.

(درصد قابل توجهی از کوکان و نوجوانانی که دچار مشکلات گوناگون عاطفی و اختلالات رفتاری نظیر:

کمرویی، حساسیت فوق العاده، گوشه گیری، لجبازی  و پرخاشگری  می باشند، متعلق به خانواده هایی هستند

 که به دلایل مختلف، به خصوص عادت به تماشای برنامه های تلویزیونی، ویدئویی و استفاده از برنامه های

ماهواره ای، فرصت برقراری ارتباط کلامی و عاطفی با یکدیگر را ندارند و بعضاً میانگین زمان گفت و گوهای

 والدین با فرزندانشان به یک دقیقه در شبانه روز هم نمی رسد

مسلماً فراهم کردن چنین تجارب ارزشمندی با نظارت، هدایت و حمایت روانی والدین فوق العاده مؤثر و مفید

است و در تربیت اجتماعی این قبیل کودکان و درمان کمرویی احتمالی ایشان کاملاً مؤثر و مفید خواهد بود.

 

·        تعاريف نظري واژگان :

چگونه :ادوات استفهام (از چه نوع )در چه وضع ،چه جور،چه طور(  فرهنگ معين  صفحه 551 )

دانش آموز: کسی که دانش می آموزد.(منظورپسری در گروه سنی 12-13سال می باشد)

كمرويي:يك توجه غيرعادي و مضطربانه به خويشتن در يك موقعيت اجتماعي كه در نتيجه فرد دچار تنش

رواني عضلاني شده ،شرايط عاطفي و شناختي اش متاثر شده و زمينه بروز رفتار هاي خام و سنجيده و واكنش

هاي نا مناسب در وي فراهم مي شود .( افروز   1379روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان- نشر

فرهنگ اسلامي)

مدرسه : طبقه،درجه،مرتبه،رده ،صنف ،ردیف ،اطاق درس( عمید ص979)

راهنمايي : دوره راهنمایی تحصیلی پس از دوره ابتدایی آغاز می شود و مرحله دوم آموزش همگانی به شمار

می رود. طول مدت تحصیل در آن سه سال تعیین شده است. در سال تحصیلی 51-1350 اجرای این دوره

تحصیلی در سراسر کشور آغاز شد

فعاليت :تلاش كوشش

كلاس: جای درس خواندن ، محل درس دادن ،آموزشگاه  (عمید ص107)

ترغيب : برغبت آوردن،راغب کردن ،خواهان کردن (عمید ص389)

 

 

 

 

 

·        معرفي خود

اينجانب علي ضيايي مهر كه دانشجوي كارشناسي حرفه وفن در دانشگاه شهيد بهشتي مشهد هستم و داراي

14 سال سابقه تدريس در آموزش و پرورش مي باشم . دوران آموزش دانشگاهي خود رادر سال 77 تا79

درمركز تربيت معلم شهيد پاكنژاد يزد ديده ام و علاقه زيادي به تدريس براي دانش آموزان را دارم.پس از

اينكه از دانشگاه فارغ التحصيل شدم در تهران شهرستان پاكدشت مشغول خدمت به آموزش و پرورش و دانش

آموزان آن منطقه شدم و پس از 3 سال به شهرستان نيشابور آمده وتا كنون در اين شهرستان مشغول تدريس

 مي باشم.

 

بيشترين تدريس من در روستاها ي اين شهر بوده و به اين دليل در روستا تدريس مي كنم كه دوست دارم به

دانش آموزاني كه معمولا از امكانات تحصيلي خوبي بر خوردار نبوده اما استعداد زياد و فوق العاده اي دارند

خدمت كنم .بيشترين هم وغم من اين است كه اين دانش آموزان روستا از تربيت و آموزش خوبي برخوردار

 باشند و به همين دليل يكي از دانش آموزان كه به نظر خودم دچار كمرويي بوده و در اجتماع مدرسه به خوبي

ظاهر نمي شود را بررسي كنم و بتوانم مشكل او را حل نمايم

 

 

 

 

 

 

·        توصيف وضعيت موجود و تشخيص مسئله

به مدت 7سال است كه من در اين روستا (لطف آباد )12 ساعت از ساعات تدريس خود را انجام مي دهم و

آشنايي نسبي با اين محيط روستا دارم.12 ساعت ديگر موظف خود را در روستا ها ي ديگر دارم.  در اين روستا

2مدرسه راهنمايي كه يكي دخترانه وديگري پسرانه مي باشد و يك دبستان هم دارد،من در آموزشگاه پسرانه

زنده ياد غلامرضا لطفي مشغول تدريس مي باشم .

اين آموزشگاه 3 روستا را از نظر دانش آموز پوشش مي دهد و جمعا" 46 دانش آموز دارد كه 13نفر در كلاس

 اول راهنمايي و 13 نفر در كلاس دوم راهنمايي و 16 نفر در كلاس سوم راهنمايي مشغول تحصيل هستند . در

كلاس ها معمولا"نيمي از كلاس از دانش آموزان روستاي لطف آباد و نيمي از دانش آموزان از روستاي لطف

آباد هستند.

در این مدرسه مدیر جناب آقای عليرضا خرمی می باشد و دیگر همکاران را به این شرح با رشته تدریس نام

 می برم آقایان  آذر :علوم ـ    حاتمی کیا :هنر ـ     خالصیان :ریاضی  ـ    خیری :وررش ـ      درودی :زبان

انگلیسی ـ سجادی :فارسی  ـ سلیمانی :عربی  ـ   شمس آبادی : علوم اجتماعی و علی ضیایی مهر  : حرفه و فن

من در این مدرسه در روزهای شنبه و دوشنبه تدریس دارم .

در این مدرسه امکانات ورزشی  فوتبال و والیبال  و پینک پنگ دارد .از لحاظ امکانات کارگاهی کارگاه

نداشته  اما در حد نیاز اولیه امکانات کارگاهی دارد. از  لحاظ آزمایشگاه که هیج امکاناتی ندارد.

 دانش آموز ميلاد محيطي كه تا كنون 3 سال است كه با او درس دارم و دانش آموز ساكت و كم تحرك وكم

حرف مي باشد از لحاظ در سی  در حد متوسط بوده و اگر از وی سوال شده باسخ می دهد در غیر این صورت

سکوت را اختیار می نماید ، در فعالیت های کلاسی مشارکت نداشته  و اهل بگو و بخند با بجه ها نیست

 

به اين دليل كه آشنايي نسبي با او داشتم از وي نام و مشخصاتش را نپرسيدم چون كه او به آهستگي صحبت

 ميكند من احساس ميكنم که چیزی مانع صحبت کردنش می شود هر هفته 8 ساعت در آن کلاس تدریس

داشتم . در تمام ساعات تدریسم ميلاد سکوت اختیار می کرد و چیزی نمی گفت به دنبال علت مسئله بر آمدم .

 با مطالعه منابع و صحبت والدین دلایل این مشکل را چنین یافتم :

با توجه به شواهد و مدارک به دست آمده ٬ می توان گفت ٬ميلاد از نظر خانوادگی هیچ مشکلی نداشته و

احساس ناتوانی و عدم سازش و مشکل عاطفی هم در وی مشاهده نگردیده اورا فردي خجالتي وكم ارتباط با

ديگران يافتم. خجالت یکی از علل احساس حقارت است . كم ارتباط داشتن با ديگران هم باعث كمرويي و

كم صحبتي مي شود

این عوامل سبب جلب توجه من به وی شده که چگونه  این مشکل او را بشناسم و آن را حل نمایم.

·        بيان اهميت و ضرورت مسئله

بس از انكه مدت ها بود به اين دانش آموز فكر مي كردم كه چگونه مشكل كمرويي او را حل نمايم

و درس طراحي مسائل يادگيري در رابطه با حل مشكلي از خود يا دانش آموزا ن مطرح شد اين جرقه

در ذهنم ايجاد شد كه كمرويي( ميلاد) را چگونه حل كنم ؟

او كه از لحاظ درسي نسبتا خوب است اما گوشه نشين و ساكت و ارتباط اجتماعي با ديگر دانش آموزان

ندارد .اوكه به نظر من كمرو است از عزت نفس پاييني برخوردار است .خيلي زود با چند سوال گيج

مي شود ،خيلي زود مي ترسد و در برخورد با ديگر دانش آموزان اصلا"صحبت نمي كند.

 به اين دليل كه در اين مدرسه كسي به عنوان مشاور وجود ندارد بر آن شدم كه با مطالعه و كنجكاوي

خود در مورد اين دانش آموز بررسي كنم تا علت اين كمرويي را فهميده و آن را برطرف نمايم. اما

کمرویی مشکل پیچیده‌ای است که برای غلبه برآن باید از روشهای مختلف استفاده کرد. توصیه‌ها و

تمریناتی که ارائه می‌شود، تنها زمانی می‌توانند ارزشمند باشد که تصمیم خوددانش آموز (ميلاد محيطي) را

نسبت به تغییر روش زندگی اتخاذ کرده باشد و در کنار آن به این اعتقاد داشته باشد که امکان تغییر

وجود دارد. درواقع تا زمانی که اعتقادی به تغییرپذیری نداشته باشد، تصور تغییر یافتن محال است. عنصر

لازم دیگر شجاعت در عملکرد است. این یعنی از تغییر نترسیدن و به پیشواز تغییرات رفتن در جهت

بهبود روش زندگی و داشتن زندگی بدون کمرویی.

 

 

·        گردآوري اطلاعات (شواهد 1)

هنگامی که به طور قطع و یقین مشکل را احساس کردم. پرسش و پاسخهایی در کلاس با هم کلاسیهایش انجام

دادم. مطمئن شدم که ميلاد از نظر عضوی وبدني هیچ مشکلی ندارداز لحاظ خانوادگي هم مشكلي ندارد  .

دوستانش اقرار کردند که وی در زنگ تفریح با آنها صحبت می کند اما بسيار كم . قبل از هر چیز از دور نظاره

گر رفتار او شدم از پشت پنجره دفتر مدرسه او را مورد مشاهده قرار دادم ؛ متوجه كم تحرکي و كم نشاطي او

در رفتار با دوستانش شدم.سپس تصميم گرفتم كه با او شخصا هم مصاحبه كنم .

ميلا  دروس شفاهی را نمي تواند بيان كند اما دروس كتبي را كه نوشتاري است به خوبي و با خط خوب مي

نويسد و در امتحانات كتبي معمولا نمره خوبي مي آورد ولي در پرسش كلاسي دچار ترس و دلهره شده و

پاسخ نمي دهد.2 بار با خانواده او تماس گرفته و پدر اورا دعوت كرده و جوياي علت شدم و او مطرح كرد كه

 در خانه به او توجه مي شود او فرزند اول خانواده است و همچنين د ركار هاي منزل كمك مي كند ولي در

 كارهايي كه به خارج از خانه مربوط باشد تمايل ندارد و كاري از پيش نمي برد .همچنين متوجه شد م كه در

 منزل اورا خيلي به انجام دادن و يا ندادن كار ها ي مختلف امر ونهي مي كنند و اورا مورد انتقاد قرار مي دهند .

 

·        تجزیه و تحلیل داده ها

پس از  بررسي  و مطالعه رفتار ميلاد و بحثهایی که در دفتر مدرسه با همكاران و مدير  انجام شد اطلاعات

حاصله مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت . کلیۀ اطلاعات كسب و  یادداشت شده ٬ همگی بیانگر این مساله بود

که ميلاد از نظر فیزیکی هیچ مشکلی برای صحبت کردن ندارد . علل كم صحبت کردن وی تا اندازه ای

مشخص و فهرست وار نوشته شده که به طور خلاصه این گونه بود

- علت ترس ٬ تحقیر و تنبیه توسط معلم یا معلمین سالهای قبل ؛

- اظهار حساسیت بیش از حد ميلاد توسط خانواده ؛

- تداوم سکوت به علت کم رویی و مقابله با نگاههای سئوال انگیز دوستان و اطرافیان

- كم دوست داشتن وكم ارتباطي با دوستان در مدرسه وخارج از مدرسه

-كم بودن عزت نفس به دليل بد انجام دادن مسئوليت ها و سرزنش هاي بعد

·        انتخاب راه جديد

با توجه به اين مطالب اين راه كارها را به والدين او   و ديگر همكاران پيشنهاد دادم  تا كمي با دقت و حوصله

 در مورد او اجرا كنند

 1-همکاری و مشارکت اورادر گروه بندي در كلاس افزايش دهند

 2-  اعتماد به گروه در برنامه كاري گروه قرار دهد

3-    دوستیابی را مدرسه و محيط اطراف منزل بيشتر كند وتوجه بيشتري به شروع و خاتمه ارتباطات با دوستان

داشته  باشد

4-    گوش دادن فعال  در سر كلاس درس را بيشتر كند و در حين درس دادن از او پرسش و نظر خواهي شود

5-افزایش احساس مسئولیت افراد نسبت به یکدیگررا درك كند  

6-تقویت احساس همدلی، همکاری، هماهنگی و همفکری با دیگران را توجه داشته باشد

7-اورا در كلاس درس ويا منزل كمرو خطاب نكنيم و به او روحيه بيشتر در انجام كارها بدهيم

8-سعي كنيم جلوي تمسخر اورا از طرف ديگران بگيريم .

·        اجراي طرح

از بين راهكارهاي بالا كه با مشورت از همكاران ويكي از دوستان كه كارشناس ارشد روانشناسي هست تصميم

به برطرف كردن مشكل گرفته مشاهدات و پرسش نامه اي كه از سوالات كمرويي سموعي و عزت نفس كوپر

اسميت بود را از او پرسيده و با كمبود زمان كه سال تحصيلي رو به اتمام  است به انجام چند كار پرداختم و به

ديگر همكاران  و والدينش هم توصيه كردم كه انجام دهند

با توجه به اينكه يكي از محدوديت هاي اين تحقيق كم بودن زمان بود ،اما توانستيم با همكاري والدين و ديگر

همكاران و مديريت مدرسه در چند مورد موفقيت را در مورد اين دانش آموز احساس كنيم وتوانستيم  جلوي

تمسخر اورا از طرف ديگران بگيريم در جلو گيري از تمسخري كه به علت بد انجام دادن كار صورت مي

گرفت به دانش آموزان ديگر فهماندم كه ممكن است كه خودم ويا ديگران هم اشتباه كنند ولي بايد در تكرار

بعدي ان اشتباه صورت نگيرد و دقت را بالاتر ببريم

 او را در كا رهاي گروهي دركلاس مشاركت دهيم در منزل او را وادار به خريد و نانوايي رفتن و در ديگر

كارهايي كه به ارتباط بيشتر او در خارج از منزل مي انجامد تشويق كنند

در گروه هاي مربوط به درس حرفه وفن كه خودم با او داشتم به اومسئوليت دادم جمع آوري ابزار ها و تحويل

 دادن و گرفتن رااز جمله كارهاي اقدامي جهت ارتباط بيشتر با خودم و ديگر دانش آموزا ن قرار دادم

خودم سعي مي كردم در حين درس دادن از او پرسش داشته باشم و به ازاي انجام كار بهتر و او را تشويق كرده

و باثبت نمره مثبت در دفتر كلاس اورا تشويق مي كردم از او نظر خواهي در مورد در س مي كردم و هيچ گاه

 اورا با عنوان كمرو خطاب نكردم .

·        پيشينه تحقيق

1- داخلي

رمضاني (1373) در پژوهشي (پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه فردوسي) تحت عنوان ((تكنيك هاي

آموزش ابزار وجود در درمان كمرويي و عدم قاطعيت دانش جويان ))30 از افراد را به طور تصادفي

انتخاب نموده و ارزيابي كرد.بررسي ها نشان داد كه ميزان ابزار و جود گروه آزمايش  و كنترل در

سطح 1% تفوت معنا داري با هم دارند و نگرش آزمودني هادر باره رفتار خود تغيير معناداري در طول

 زمان  داشته است .

پژوهشي با عنوان (( كمرويي كودكان و اعتياد اينترنتي ))توسط محمد نژاد (بانك اطلاعات ايران)

1386انجام شد  يافته ها حاكي از اين بود در مدارس راهنمايي رابطه مهمي بين كمرويي و اعتياد به اينترنت

وجود دارد به طوري كه كمرو ها به اينترنت بيشتر معتاد بودند.

حيدر پور و همكاران (1378) (فصلنامه انديشه هاي تازه در علوم تربيتي 4،41-52)در پژوهشي به بررسي

تاثير آموزش  مهارت  هاي برقراري ارتباط  موثر  بر افزايش عزت نفس و كاهش كمرويي معلولان جسمي

استان تهران پرداختند.نتايج نشان داد بين عملكرد افراد دو گروه آموزش مهارت هاي برقراري ارتباط موثر

در افزايش عزت نفس معلولان تاثير دارد .و  بين عملكرد افراد دو گروه آموزش مهارت هاي برقراري

ارتباط موثر دركاهش كمرويي معلولان تاثير دارد .

در پژوهشي با عنوان بررسي اثربخشي سايكودرام بر عزت نفس و كمرويي دانش آموزان كه توسط معصومه

رجايي(پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه تربت جام )انجام شده مشخص شده كه انجام فعاليت هاي نمايشي

و برقراري ارتباط با ديگران مي تواند د ركاهش كمرويي موثر باشد

2-خارجي

مطالعه اي توسط گري تراپ در سال 1982(واناجا،اسنهالاو ديگو مارتي ؛ترجمه باقري 1385) (انتشارات

به نشر آستان قدس رضوي ) با عنوان همبستگي كمرويي  با افسردگي ،اضطراب وعملكرد تحصيلي انجام

شد.ميان كمرويي و اضطراب و افسردگي همبستگي مثبت بدست آمد و مي تواند در پايه هاي  بالاتر نقش

مهمي در اجتناب از ارتباط هاي متقابل اجتماعي ايفا كند.

لينچ وچوسا در سال 1996 (ترجمه رفاهي،1380گزارش كار مشاوره شهر شيراز ،نشريه تعليم وتربيت

استثنايي 35-43 )درقالب فعاليت هاي هنري نظير رقص ،نمايش وموسيقي بررسي كرد و متوجه شد

ميزان بهبود در عزت نفس و فعاليت اجتماعي درآزمودني ها چشمگير است .

 

 

·        يافته هاي علمي

تعريف كمرويي

كمرويي يك توجه غيرعادي و مضطربانه به خويشتن دريك موقعيت اجتماعي است كه در نتيجه

آن فرد دچار نوعي تنش رواني- عضلاني شده، شرايط عاطفي و شناختي اش متأثر مي گردد و زمينه بروز

رفتارهاي خام و نسنجيده و واكنش هاي نامناسب در وي فراهم مي شود. به عبارت ديگر پديده كمرويي به يك

مشكل رواني- اجتماعي و آزاردهنده شخصي مربوط مي شود كه همواره به صورت يك ناتواني يا معلوليت

اجتماعي ظاهر مي گردد به كلام ساده يعني خود توجهي فوق العاده و ترس از مواجه شدن با ديگران. ( افروز،‌

1379روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان- نشر فرهنگ اسلامي)

كمرويي را مي توان به عنوان يك احساس ناراحتي يا بازداري در موقعيت هاي ميان شخصي يا اجتماعي كه

فرد را از پيگيري اهداف تحصيلي و اجتماعي اش بازمي دارد تعريف كرد. كمرويي به خود کانوني مفرط،‌

نگراني و اشتغال ذهني مكرر همراه با افكار و احساسات مربوط به واكنش هاي فيزيكي،‌ شدت يافتن ضربان

قلب و... منجر مي گردد. ( واناجا،‌ اسنهالاتا و ديگومارتي؛‌ترجمه نادر باقري،‌1385).

كمرويي، خود توجهي بيش از حد وترس از مواجه شدن با ديگران است بطوري كه روبه روشدن با افراد

جديدي را كه فرد در زندگي روزمره به آنها نياز دارد را مشكل مي سازد. (اكبري،‌ مشكلات نوجواني و

جواني، انتشارات معبود، 1374).

 

·        علل كمرويي

در هيچ يك از يافته هاي موجود در منابع،‌ در رابطه با علل كمرويي به قدركافي دلايل موجه بودن آنها نشان

داده نشده است با وجود اين متخصصان،‌عوامل اجتماعي كمرويي را شناسايي كرده اند كه عبارتند از: آمادگي

ژنتيكي فرد كمرو،‌ پايين بودن ميزان دلبستگي كه تضمين كننده رابطه ميان والد و كودك است. نقص و كاستي

 در يادگيري مهارتهاي اجتماعي ( آسندروف ،‌ 1993؛‌ سانسون،‌پدلام،‌ كال پريور،‌ اوبركلايد‌1996؛‌ به نقل از

 واناجا،‌ اسنهالاتا و ديگومارتي؛‌ ترجمه باقري،‌ 1385)، تخريب،‌ نا ارزنده سازي،‌تمسخر و انتقاد و عيب جويي

فراوان از كودك توسط والدين‌ و افراد ديگر. (واناجا، اسنهالاتا و ديگو مارتي؛‌ ترجمه باقري‌ 1385).

كمرويي اساسا در نتيجه روابط نادرست بين فردي و سازي نايافتگي اجتماعي در مراحل اوليه رشد در خانه و

مدرسه پايدار مي گردد برخي از روانشناسان نظير كتل ( 1983) براين عقيده اند كه بعضي افراد با زمينه سندرم

كمرويي متولد مي شوند اما بايد توجه داشت كه بحث سندرم كمرويي و استعداد بيشتر بعضي از كودكان در

ابتلا به كمرويي به معناي ارثي بودن كمرويي نيست. بديهي است كودكام كمرو متعلق به والديني هستند كه

خودشان كمرويي دارند. (افروز،‌ روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان- نشر فرهنگ اسلامي 1379).

كمرويي ممكن است نتيجه شرايط اجتماعي جديد (نقل مكان از يك جابه جايي ديگر)، غيرقابل پيش بيني

بودن (قرارگرفتن در موقعيت هاي فوق العاده غيرقابل پيش بيني كه از نظركودكان كمرو فوق العاده تهديد

كننده است) عناصر ارزيابي كننده وتهديد كننده (فرد كمرو هميشه درحال ارزيابي خود است واحساس مي

كند نكه ديگران مدام درباره او قضاوت و از او انتقاد مي كنند) بوجود آيد.

كمرويي ناشي از ترس كه عموما از سال اول زندگي نوزاد مشاهده مي شود مطالعات انجام شده روي نوزادان

 حاكي از اين است كه در اواسط سال اول زندگي كمرويي به عنوان يك پديده همگاني در همه نوزادان و

نسبت به غريبه ها و افراد آشنايي كه تغيير لباس و يا آرايش داده اند ديده مي شود در حقيقت كودك خردسال

از اين رو كمروست كه مردم برايش نا آشنا هستند. محيط خانواده و تجارب اوليه كودك بخصوص در سنين

پيش دبستاني و سال هاي آغازين مدرسه اصلي ترين نقش را درشكل گيري شخصيت كودك دارد. دراين

دوران الگوهاي رفتاري بزرگسال،‌ برنامه هاي تلويزيوني،‌ نحوه ميزان ارتباطات عاطفي،‌ كلامي و اجتماعي

خردسالان با والدين بزرگسالان خانواده بيشترين تأثير را در رشد مطلوب اجتماعي و پايدارآيي اضطراب و

كمرويي كودكان مي تواند داشته باشد.

همچنين كمرويي در ميان فرزندان اول خانواده و تك فرزندها بيش از ساير فرزندان خانواده ديده مي شود چرا

كه والدين انتظارات وتوقعات متنوعي از تنها فرزند و يا فرزند اول خود دارند و به دليل همين توقعات فوق

 العاده واعمال فشارهاي رواني از طرف والدين و احساس ناتواني اين قبيل فرزندان در تحقق بخشيدن به خواسته

هاي والدين به تدريج موجب احساس بي كفايتي مي شود و خودپنداري بسيار ضعف پيدا مي كنند زمينه

اضطراب فراگير و كمرويي در شخصيت ايشان نمايان مي شود. مدرسه نيز به عنوان اولين جايگاه رسمي تجربه

 اجتماعي كودكان مي تواند نقش تعيين كننده اي در تقويت كمرويي يا پرورش مهارت هاي اجتماعي آنان ايفا

كند.علاوه بر خانه و مدرسه عواملي همچون محروميت ها وآسيب هاي اجتماعي،‌ناسازگاريهاي شغلي،‌ سلطه

وفشار هاي گروهي،‌مقايسه ها وبرتري طلبي هاي قومي و نژادي، تقويت شخصيت انفعالي، پرخاشگري ها

وقدرتمندي ها،‌كنترل شديد اجتماعي،‌بي احترامي به حقوق و آزادي هاي شروع فردي و... از ديگر عوامل

زمينه ساز كمرويي و رفتارهاي گوشه گيرانه مي تواند باشد. (افروز،‌ روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان-

نشر فرهنگ اسلامي 1379).

حقجو(روانشناسي اسلامي نجات از كمرويي-  انتشارات مركر فرهنگي انصار  المهدي-1374) علل وعوامل

كمرويي را اينگونه بيان مي كند :

1-    ژنتيك : انسان بنا به قانون طبيعت از راه ژنتيك چيزهايي را از اطرافيان خود كسب مي كند وآنها را به

 همراه دارد البته اينگونه نيست كه تمام خصوصيات مثبت و منفي انسان از طريق وراثت محقق شود بلكه

جامعه و انسان هم نقش اساسي دارند.

 

2- پدر ومادر:‌يكي ديگر از عوامل كمرويي تربيت هاي غلط پدرومادر است والدين كه در خانه به جاي بوجود

 آوردن محيط محبت وصفا،‌محيط رعب و وحشت ايجاد مي كنند كمرويي را به فرزندخود تلقين مي كنند.

 

3- مراقبت هاي افراطي:  مراقبت هاي افراطي اوليا و مربيان موجب مي شود كه نوجوانان هميشه احساس ترس

 كنند و خود را انساني ضعيف بدانند.

 

4- محيط: اگر در محيطي كه نوجوان رشد مي كند استبداد حاكم باشد و نوجوان نتواند اظهار نظركند دچار

كمرويي مي شود.

 5- ضعف جسمي و روحي: كودكان اغلب بخاطرضعف جسمي احساس شرمساري و خجالت مي كنند.

 

6- دوستي با افراد ضعيف: يكي از عوامل كمرويي دوستي با افراد ضعيف مي باشد و وقتي كه فرد هميشه با

افراد ضعيف دوست باشد زماني كه با افراد بالاتر از خود از لحاظ علمي روبه رو شود خجالت و كمرويي سراغ

او را مي گيرد.

 

7- انزوا طلبي و كم آگاهي نسبت به خود: تنهایی، گوشه گیری و عدم آگاهی مناسب نسبت به خود و

موقعیتهای اجتماعی نيزمي تواند از عوامل كمرويي به حساب آيد.

 

گاهي اوقات علت كمرويي ممكن است فكر غلط باشد. شخص كمرو يا خودش براي خودش ارزش قائل

 نيست يا تصور مي كند كه ديگران براي او ارزشي قائل نيستند،‌ بعضي  افراد خود را از لحاظ فكري ضعيف و

حقيرمي شمارند (تحقير نابجاي خود) وهميشه ترس بي دليل از مورد تمسخر ديگران بودن را به همراه خود

دارند. بعضي افراد معتقدند كه ظاهرشان فاقد ظرافت،‌رفتارشان ناشیانه و ورودشان به سالن اجتماعات سبب

كنجكاوي مسخره آميزمي شود. گاهي اوقات علت كمرويي،‌عيب واقعي است،‌ افرادي كه يك چيزغيرعادي

در وجود خود دارند،‌ ديگر هيچ چيزعادي را در خود احساس نمي كنند و همين موجب كمرويي آنها مي شود.

(psychoalachigh.com .www) ‏

بعضي از افراد از دوران كودكي گوشه گير و خجالتي هستند كه ممكن است تا پايان عمرشان همچنان خجالتي

باقي بمانند ولي عده اي با گذشت زمان و شركت در كارهاي اجتماعي و برخورد با افراد مختلف،‌ رفتاري

متعادل و اجتماعي را پيش مي گيرند. از ميان نظرات مختلفي كه درباره كمرويي اخذ گرديده است 43%‌ نقش

والدين و خانواده را مهم دانسته اند 14%‌ خود كم بيني را در كمرويي مؤثرمي دانند. 8%‌ محيط اجتماعي و 31%‌

از افراد هم،‌ همه موارد ياد شده را عامل و منشاء كمرويي قلمداد نموده اند.

·        شيوع كمرويي

پديده كمرويي فوق العاده فراگيراست و درصد قابل توجهي از كودكان،‌ نوجوانان،‌ جوانان و بزرگسالان

هرجامعه دچار كمرويي و ناتواني هاي اجتماعي هستند كمرويي در نزد كودكان و نوجوانان به مراتب بيشتر از

بزرگسالان است. فراواني ظهور رفتار كمرويي در موقعيت هاي مختلف خانوادگي،‌ شغلي،‌ اجتماعي،‌ سياسي

و... كاملا متفاوت است. بررسي هاي انجام شده حاكي از آن است كه تمامي افراد كمرو در همه موقعيت ها و

شرايط اجتماعي يكسان،‌ واكنش و رفتار مشابهي از خود نشان نمي دهند و ميزان و درجات احساس كمرويي

آنها كاملا متفاوت است. ( افروز،‌ 1379).

 

·        ويژگي هاي رفتاري و جسماني افراد كمرو

 

از نظر زيستي و فيزيولوژيكي يا نشانه ها يا علائم مشتركي در ميان اغلب افرادي كه به طور جدي دچار

كمرويي هستند مشاهده مي شود.

در اين ارتباط مي توان به علائم فيزيولوژيكي نظير: تشديد ضربان قلب،‌ سرخ شدن چهره،‌حالت هاي اضطرابي

،‌ اختلال در ريتم تنفسي،‌ تنش عضلاني،‌ تغيير در تن صدا،‌ اختلال در كنش هاي بعضي از غدد درون ريز و

 برون ريز و... اشاره كرد. (افروز، روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان- نشر فرهنگ اسلامي 1379).

‌ كودكان كمرو در مواجهه با افراد جديد اغلب عصبي  ونگران مي شوند افراد كمرو هميشه درباره موضوعات

كوچك نگرانند بخصوص وقتي احساس مي كنند مرتكب خطا و اشتباه شده اند. افراد كمرو در انظار عمومي و

علني ويا در درون دچار شرم و خجالت مي شوند. زياد عذرخواهي مي كنند وبراي اجتناب از درد رفتارشان را

توجيه مي كنند،‌ رنج ناشي از انتقاد ديگران را مي پذيرند. افراد كمرو موقع پاسخ دادن به سوال ها در كلاس،‌

اضطراب و دلهره شان افزايش مي يابد. در موقعيت هاي اجتماعي تحت تأثير قرارمي گيرند،‌ در ميان مردم نمي

توانند به فعاليت بپردازند. در سازگاري با محيط كار دچار مشكل هستند،‌در فعاليت هاي گروهي كمتر شركت

 مي كنند ويا اصلا شركت نمي كنند. ( واناجا،‌ اسنهالاتا،‌ ديگومارتي؛‌ ترجمه باقري،‌ 1385).

افراد كمرو اگر بخواهند كه دست به ساده ترين كارها بزنند ويا آسانترين برخورد و رابطه را ايجاد نمايند ويا

مثلا تصميم بگيرند كه در جلسه اي شركت كنند و يا ... به چنان حال و وضع اسفناكي مي افتند كه هيچ كس

جز خود او نمي تواند آن را توصيف وتشريح كند. افراد كمرو اگر ناچار شوند كه در محيط ومحفلي ناآشنا لب

به سخن بگشايند دچار آشفتگي و پريشاني مي گردند و علائم هيجاني در آنها ظاهر مي گردد(لكنت

زبان،رعشه و...) به اين ترتيب خود را از مسير مراودات و مبادلات اجتماعي كنارمي كشد،‌ دچار انقباض و تنش

شديد مي گردد و ترس و اضطراب گريبان گيرش مي شود و خلاصه اينكه تمام شبانه روز او،‌ در دلهره و

ناراحتي و تشويش سپري مي شود

افراد كمرو وخجالتي در موقعيت هاي اجتماعي زندگي خود ناراحت بنظرمي رسند،‌اينگونه افراد از مشاركت

در تعارف هاي اجتماعي اجتناب مي ورزند،‌ از نظرشناختي،  ترس از ارزيابي منفي محور اصلي افراد خجالتي

است.

 

افراد كمرو زود به گريه مي افتند، با افراد كوچكتر از خود ارتباط برقرار مي كنند و از ارتباط با بزرگترها خود

داري مي كنند. افراد كمرو وقتي با ديگران حرف مي زنند اغلب با موي ريش،‌موي سر،‌ ناخن دست،‌ لباس و

ساير اعضاي بدن خود بازي مي كنند و عدم تعادل در رفتار خود و والدين گونه بروز مي دهند. افراد كمرو

اغلب دوست دارند تنها باشند وبا وسايل خود سرگرم باشند و كسي كاري به كارآنها نداشته باشد. افراد كمرو

اغلب فعاليت هاي اجتماعي ندارند و كارهاي دسته جمعي وگروهي را نمي پسندند،‌ با ديگران همكاري نمي

 كنند و درصدد فعاليت هاي گروهي نيستند. (حقجو،‌ روانشناسي اسلامي نجات از كمرويي-  انتشارات مركر فرهنگي انصار  المهدي 1374).

افراد كمرو معمولا از جمع غريبه ها فرارمي كنند و خود را از انظار غريبه ها و افراد نا آشنا مخفي مي كنند

اغلب خجالت مي كشند و به لكنت مي افتند، با حداقل كلمات سخن مي گويند، بريده و كم حرف زيرچشمي

به غريبه ها نگاه مي كنند، غرق در افكار خود هستند، با صداي آهسته و غيرطبيعي سخن مي گويند افراد كمرو

شخصيتي انفعالي دارند،‌ گرفته و نگران هستند، از دعوت شدن و دعوت كردن توسط ديگران بيزار

هستند،‌ضعف اعتماد به نفس،‌عدم برخورداري از ابتكار عمل و ارائه خلاقيت  هاي ذهني،  بي جرئت و بي

 شهامت بودن در عين توانايي و قدرت و... از ديگر ويژگي هاي  افراد كمروست. ( افروز،‌ 1379 روانشناسي

كمرويي و روش هاي درمان- نشر فرهنگ اسلامي).

افراد كمرو قادر نيستند شمرده صحبت كنند ودر بعضي اوقات لكنت زبان مي گيرند افراد كمرو دچار انقباض

هاي عضلاني و ترس و احساس خستگي مي كنند. رگ هاي بدنشان منقبض و منبسط مي شود كه سبب رنگ

پريدگي و سرخ شدن صورت مي شود و اختلال در غدد مترشحه بدن در حالت خجالت دهان ولب ها خشك

مي شود و دستشان به لرزه مي افتد به همين دليل تحركشان كم مي شود و دستها زيربغلشان زياد عرق مي كند.

روش هاي درمان كمرويي

اساس درمان كمرويي تغيير در حوزه شناختي ( شناخت درماني)‌ و تحول در رويه زندگي و حيات اجتماعي فرد

است تغيير در شيوه فكركردن،‌ يافتن نگرش تازه نسبت به خود ومحيط اطراف،‌ برخورداري از قدرت انجام

واكنش هاي نو در برابر اطرافيان و تعامل بين فردي ، ‌تغيير در باورها و نظام ارزش هايي كه كمرويي را تقويت

 كرده و سرانجام دست يابي به كانون اصلي اضطراب،‌ تقويت انگيزه،  افزايش مهارت هاي اجتماعي،‌ تحصيلي،‌

شغلي،‌ حرفه اي و... مي باشد در اينجا سعي مي شود كه به مؤثرترين روش هاي كاربردي درمان كمرويي اشاره

شود.

تقویت خودپنداري مثبت وخود باوري دوباره :‌ از مهمترين روش هاي درمان كمرويي،‌ توجه دادن فرد كمرو به

 قدرت تفكر،‌ نحوه نگرش و بازخورد نسبت به پديده هاي مختلف و ايجاد آمادگي لازم دروني براي ايجاد

 تغييرات مثبت در حوزه شناختي اش مي باشد هرگونه تغيير در نگرش ها و بازخورهاي فرد كمرو نسبت به

محيط اطراف،‌ مقدمه لازمي براي خودپنداري و تغيير رفتار خواهد بود.

 

 

خانواده وتربيت اجتماعي:‌  در تربيت اجتماعي و پرورش مهارت هاي ارتباطي كودكان و نوجوانان و پيشگيري

 از معلوليت اجتماعي ايشان ودرمان كمرويي،‌ بيشترين مسئوليت ها بر عهده الگوهاي رفتاري بزرگسال است

بنابراين والدين و نزديكان نوجوانان به عنوان الگوهاي رفتاري در تعليم و تربيت و تقويت مهارتهاي اجتماعي

 نوجوانان سهيم هستند چرا كه بچه ها بطور مستقيم وغيرمستقيم از الگوهاي رفتاري بزرگسال در موقعيت هاي

 مختلف خانوادگي و نقش آفريني هاي اجتماعي ياد مي گيرند وايشان همانند سازي مي كنند.

 دادن ميزان و فرصت بيشتر براي حرف زدن: به افراد كمرو بايد فرصت بيشتري براي حرف زدن بدهيم براي

فردي كه كمروست بايد وقت ويژه قائل شد تا مطلب مورد نظرو خواسته اش را بيان كند اين كار به او فرصت

مي دهد كه مسائل روحي و رواني خود را بيان كند وقدرت مانور،‌ حرف زدن،‌ فكر كردن و تجزيه وتحليل و

 انتقاد را پيدا نمايد و به مرور از كمرويي نجات پيدا كند.

تلقين شهامت:‌ يكي ديگر از راه هاي درمان كمرويي اين است كه شهامت را به وجود فرد كمرو تلقين كنيم،‌

 مسئوليت هاي در خور توان به او بدهيم. فرد كمرو را مي توان با افرادي كه از آنها كمتر خجالت مي كشد تنها

 گذاشت و آنها را تشويق به تبادلات علمي و... كرد.

ايجاد اعتماد به نفس:‌يكي از دلايل كمرويي عقده حقارت،‌ خود كم بيني و تنفر از خويش است اعتماد به نفس،‌

فرد را به داشته هاي دروني،  استعداد و توانائي هايش آگاه مي كند وهمين اعتماد به نفس در درمان كمرويي

بسيار مفيد است. در روايات نيز سفارش شده است كه اگر چه كودكان در مقام مشورت با شما نيستند‌،‌ سعي

 كنيد كه با آنان در اموري كه به آنها مربوط است مشورت نمائيد.

مطالعه كتاب هاي خود ياري در رابطه با كمرويي،‌ دريافت گروه درماني و انجام تمرين هاي روزانه و كسب

مهارت هاي لازم براي ساخت ذهني اعتماد به نفس و عزت نفس تأثير گذار است به بيرون از خانه رفتن و

ملاقات  مردم در مكان هاي ديگر و كسب احساس آرامش،‌ انجام دادن فعاليت هايي كه اطرافيان با آنها

مخالفتند و انجام ندادن آنچه خواسته مي شود انجام دهند. والدين مي توانند بطور مستقيم و آشكار از طريق

انتخاب دوستان بيشتر ، بزله گويي و لذت بردن و ديگر فعاليتهاي اجتماعي ، ارزش ارتباطهاي اجتماعي را به

 فرزندان خود توضيح دهند . درواقع والدين بايد به كودكان توضيح دهد كه چگونه خواهند توانست از

 فعاليتهاي اجتماعي استفاده كنند . والدين مي توانند به كودكان خود كمك كنند و پيشرفتشان را از طريق

نمودار منزل و دادن يك ستاره و يا يك لبخند در هر روزي كه كودك به هدف دست مي يابد مشاهده كنند .

 كودكان معمولا آن مهارت را در خود دروني مي كنند .

هنر درماني : مشاهده بعضي از برنامه هاي نمايشي ( تاتر،نمايش عروسكي و... ) كه در آن كودك يا نوجوان

كمرو نقش اصلي را عهده دار است و با تغيير در نگرش ، برانگيختگي رواني و تقويت اراده و خود باوري مي

تواند موثر واقع شود . همچنين تشويق كودك يا نوجوانم كمرو براي شركت در برنامه هاي نمايشي ( در مراكز

پيش دبستاني و مدارس ) و ايفاي نقشهاي موثر به گونه اي كه فشار رواني چنداني متوجه او نباشد ، روش

مناسبي براي كاهش اضطراب اجتماعي و درمان كمرويي خواهد بود .

فعاليتهاي اجتماعي  بازي هاي گروهي : ترغيب كودكان و نوجوانان كمرو براي شركت در فعاليتهاي مختلف

دسته جمعي و بازي هاي گروهي مي تواندتأثير بسيار زيادي در كاهش اضطراب و افزايش مهارت اجتماعي

ايشان داشته باشد. همچنين شدت فعال در برنامه هاي گروهي نظير: تهيه كاردستي مشترك،‌ آماده كردن پوستر

يا روزنامه ديواري،‌ قصه گويي وداستان سرايي،‌ اجراي برنامه نمايشي،‌ شركت در گروه سرود،‌ ورزش ها،‌

بازيهاي چندنفره،‌فعاليت هاي عمراني،‌ فرهنگي،  بسيجي،  صحبت كردن،‌ شعر خواندن،‌ خاطره گفتن، تعريف

موضوع و محتواي يك فيلم سينمايي،‌ اظهار نظردرباره مسائل خانوادگي  واجتماعي،‌ توجه به نقطه قوت و

ويژگي مثبت و قابل تأييد و تشويق كودك و سوق دادن وي به طرف فعاليت هاي جمعي به نحوي كه كودك

يا نوجوان قادرشود تا اولين تجارب گروهي خود از ويژگي مثبت ومهارت برترخود بهره گيرد و با تأثير توفيق

نسبي در گروه وجلب تأييد ايشان،‌ احساس خودپنداري و خود ارزشمنديش تقويت گردد.

ايجاد روابط مناسب و صحيح:‌ فرد كمرو را بايد با افرادي مأنوس نماييم كه زمينه ي لازم را در آنها بوجود

آورند براي درمان كمرويي بايد از دوستي هايي استفاده كرد كه ازفرد كمرو در حد پايين تر باشند تا او از

دوستي با آنها شرم نكند.

 

تغيير محيط :‌زماني كه نوجوان در محيطي قرارگرفته است كه زمينه وموقعيت ابرازنظربرايش وجود ندارد بايد

محيط او را تغيير داد. فرد كمرو  بايد بيشتر به مهماني برود مهماني رفتن تأثير بسزايي در از بين رفتن كمرويي

دارد و زمينه هاي رابطه و رفت وآمد را تا زماني كه كمرويي از بين نرفته است را براي فرد كمرو به وجود

آوريم و محيط او را تغيير دهيم.. (www.tebyan.net)

 

گردآوري اطلاعات (شواهد 2)

مدرسۀ ميلاد در مکانی دورتر  از محل زندگیش و دارای کادر اداری و آموزشی مجربی بود و چون

یکی از دلایل صحبت نکردن و كمرويي ميلاد در محل کلاس کم رویی و ارتباط كم با  دوستانش از علت

مشکل بود ٬ وهمچنين به معلم ورزش هم گفته بودم كه او را در بازي بيشتر مشركت دهد يك روز كه در

حياط آمدم و ديدم كه او در بازي فوتبال مشاركت مي كند خوشهال شدم و اميدوارانه چند لحظه او را نگاه

كردم چون او هيچ گاه در زنگ ورزش،ورزش نمي كرد 

پس از گذشت حدود  5/1 ماه كه در مورد اين دانش آموز اين تحقيق را شروع كردم خوشبختانه باهمكاري

خودش و والدين او در منزل و همچنين همكاران محترمي كه در از بين بردن كمرويي ميلاد همكاري كرده

بودند در رفتار او تغيراتي را احساس كردام كه به اين صورت مي باشد

- مسئولیت پذیری وی در کلاس زیاد شدو در گروهبندي هايي كه در درس خودم (حرفه وفن)انجام داده بودم

مشاركت چشم گيري داشت  .

- ترس وخجالت او از معلم و همکلاسان بسيار كمتر شده بود  . 

- اعتماد به نفس فوق العاده ای در وجودش به چشم می خورد ودر محيط مدرسه با دوستان خود و همكلاسي

ها مي گفت و مي خنديد و اين در حالي بود كه اصلا اين كار ها را انجام نمي داد  . 

- در كلاس در س خودم متوجه اين مطلب شده بودم كه  ديگر كس اورا مورد تمسخر قرار نمي دهد  ودر

كلاس درس پاسخ گوي سولات و پرسش و پاسخ به نحو احسن بود .

 

نتيجه گيري

 

پس از ارزشیابی این طرح و اطلاعات به دست آمده به این نتیجه رسیدم که تحقيقي كه در مورد دانش آموز

 ميلاد لطفي انجام دادم  موفق بوده و این موفقیت را به دلایل زیر می دانم :

پس از گذشت حدود 2 ماه كار بر روي اين دانش آموز و همكاري معلمان به خصوص دبير ورزش جناب

آقاي خيري و مدير مدرسه آقاي خرمي و دبير هنر مدرسه آقاي حاتمي و والدين توانستيم تاحد مطلوبي

تغييراتي در رفتار ميلاد ايجاد كنيم كه كمرويي زياد او بسيار كاهش يافته  و مشاركت و هم صحبتي او با ديگر

 دانش آموزان و ورزش و گفتگو و خنده   رابه راحتي انجام مي دهد

واين موفقيت در مورد اين دانش آموز را مديون اين درس دانشگاهي خود كه زير نظر استاد غفاريان بود

 مي دانم كه با راهنمايي هاي ايشان  توانستم اين مشكل راحل نمايم و بسیار خوشحالم که توانسته ام گامی موثر

در جهت آموزش و پرورش نوجوانان اين  مرز و بوم بردارم.

 

 

 

 

 

 

 

منابع .

-         (اكبري،‌ مشكلات نوجواني و جواني، انتشارات معبود، 1374).

-        (افروز، روانشناسي كمرويي و روش هاي درمان- نشر فرهنگ اسلامي 1379).

-        اثربخشي سايكودرام بر عزت نفس و كمرويي دانش آموزان كه توسط معصوم  رجايي

 (پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه تربت جام )

-        رمضاني (1373) در پژوهشي (پايان نامه كارشناسي ارشد دانشگاه فردوسي) تحت عنوان ((تكنيك هاي آموزش ابزار وجود در درمان كمرويي و عدم قاطعيت دانش جويان))

-        حيدر پور و همكاران (1378) (فصلنامه انديشه هاي تازه در علوم تربيتي 4،41-52)

-         (روانشناسي اسلامي نجات از كمرويي-  انتشارات مركر فرهنگي انصار  المهدي-1374)

-        (شارتيه ،براتيه ،ترجمه هوشيار ،رزم آرا ، 1369كمرويي و راههاي درمان آن -انتشارات سپنچ)

-        (( كمرويي كودكان و اعتياد اينترنتي ))توسط محمد نژاد (بانك اطلاعات ايران)

-        لينچ وچوسا در سال 1996 (ترجمه رفاهي،1380گزارش كار مشاوره شهر شيراز ،نشريه تعليم وتربيت استثنايي 35-43)

-        دكتر واناجا ، اسنهالاتا،‌ ديگومارتي –كمرويي دانش آموز - ترجمه نادرباقري،‌ 1385).

-        سايت www.tebyan .net

-        سايتpsychoalachigh.com .www ‏

 

 

 

 

 

 

 

ضمائم

سوالات كمرويي سموعي

1-آيا به راحتي مي توانيد براي افراد تازه وارد صحبت كنيد ؟

2-آيا تداوم صحبت كردن براي شما مشكل است ؟

3-آيا موقع روبروشدن با غريبه ها هيجاني مي شويد ؟

4-آيا موقع صحبت كردن با كسي كه اورا خوب نميشناسيد زبانتان خشك مي شود؟

5-آيا در زماني كه مطمئن بوديد چيزي براي گفتن داريدنتوانستيد حرف بزنيد ؟

6-آيا بعد از اينكه فرصت از دست رفته است عنوان صحبت را پيدا كرده ايد ؟

7-آيا هرگز حس كرده ايد كه شما عضوي از گروهي كه در آن هستيد نمي باشيد ؟

8-آيا حس مي كنيد كه مردم شما را جدي ،سرد و كسل كننده مي دانند ؟

9-آيا شما تصميم مي گيريد كه از گروه ها بپرهيزيد ،چون كه تنها هستيد ؟

10-وقتي مجبوريد رفتاري غير از واقعي خودتان داشته باشيد احساس گناه مي كنيد ؟

11-آيا به راحتي مي توانيد در برابر جمع صحبت كنيد ؟

12-آيا شما از صداي مناسب كه مي خواهيد محروميد ؟

13-آيا به راحتي مي توانيد به ديگران لبخند بزنيد ؟

14-آيادر برقراري ارتباط چشمي به صورتي كه خودتان مي خواهيد ،ناتوانيد؟

15-آيا براحتي مي توانيد دوست پيدا كنيد ؟

16-آيا شما خيلي كم بيرون مي رويد؟

17-آيا در پيدا كردن شخصيت خود مشكل داريد ؟

18-آيا راحت مي توانيد با شخص زرنگي كه ميخواهد شما را فريب دهد ،برخورد نماييد ؟

19-آيا به راحتي مي توانيد از ديگران در مورد علايق و سليقه هايشان سوال كنيد ؟

20-آيا در پاسخ گويي به شكايات و شكايت كردن از ديگران مشكل داريد ؟

21-آيا شما راحت مي توانيد پيشنهادي كه مورد علاقه تان نيست را رد كنيد؟

22-آيا كسي شما را نگاه كند ،فكر مي كنيد كه چيزي را اشتباه انجام داده ايد؟

23-آيا به راحتي مي توانيد يك گفتگورا به طور دوستانه به پايان برسانيد ؟

24-آيا فكر مي كنيد كه بيشتر مردم وقتشان را با حرف هاي بيهوده پر مي كنند؟

25-احساس مي كنيد كه افراد ديگر ،بيشتر از شما لذت مي برند ؟

26-آيا بعضي اوقات احساس نتهايي مي كنيد ؟

27-هنگام وارد شدن به يك محيط جديد ،احتمال مي دهيد كه به شما توجه نكنند؟

28-آيا به سهولت مي توانيد با ديگران قرار ملاقات بگذاريد؟

29-آيا از اين نگرانيد كه حوصله ديگران را سر ببريد ؟

30-وقتي ديگران به شما واكنش منفي مي دهند در مورد خودتان قضاوت منفي مي كنيد ؟

31-وقتي به تفاوتهايتان با ديگران پي مي بريد احساس شرمندگي مي كنيد ؟

32-آيا جلب رضايت ديگران براي شما خيلي اهميت دارد ؟

33-وقتي كارها آنطوري كه مي خواهيد پيش نميرود احساس تغصير مي كنيد ؟

34-آيا از خودتان نااميد هستيد ؟

35-آيادر بعضي موقعيت هاي اجتماعي احساس شرمندگي و خجالت داريد؟

36-آيا ريسك كردن در موقعيت هاي اجتماعي را دوست داريد ؟

37-آيا فكر مي كنيد وقتي افراد درمورد شما چيز هاي زيادي بدانند پشت سرتان غيبت مي كنند؟

38-آيا فكر ميكنيد خواهش كردن از ديگران لازم است ؟

39-آيا مايليد بيشتر با افرادي در ارتباط باشيد كه در بيشتر زمينه ها شبيه شما باشند ؟

40-آيا از اينكه ديگران شما را به طور منفي ارزيابي كنند نگرانيد ؟

41-آيا به راحتي مي توانيد با ديگران صميمي شويد ؟

42-آيا هنگام برقراري ارتباط اجتماعي با ديگران احساس بي كفايتي مي كنيد ؟