چگونه می توانم هيجانات دانش آموزان را به سمت مثبت تغییر دهم؟
v\:* {behavior:url(#default#VML);}
o\:* {behavior:url(#default#VML);}
w\:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}
تربيت معلم شهيد بهشتي موضوع پژوهش: چگونه می توانم هيجانات دانش آموزان را به سمت مثبت تغییر دهم؟ استاد راهنما: جناب آقاي غفاریان پژوهشگر: ابراهیم رضایی سال تحصيل: 91-90 در اينجا لازم است که از زحمات كليه كساني كه من را در انجام اين پژوهش يار ي داده اند كمال تشكر را داشته باشم و همچنين جناب آقاي غفاریان استادبنده كه به حق تلاش بسياري برای من و كليه دانشجويان كشيده به طور ي كه در پايان سال همه علاقمند به پژوهش شديم و اميدوارم كه در همه مراحل زندگي موفق باشند. همكاران گرامي بنده در مدرسه راهنمايي شهید رجایی كه واقعا تلاش بي وقفه اي را جهت به سرانجام رساندن اين تحقيق از خود نشان دادند. مدير مدرسه جناب آقای کهساری .همكاران آقايان : حسین توپکانلو .نورعلي حاج بابايي. محمدرضا ظهور پرور. هادي مدير. هاشم حسني چكيده پژوهش: بر خوردهاي فيزيكي دربين دانش آموزان و همچنين ديدن ديوارهاي خط خطي شده و كنده كاري روي ميزها وديوارهاي كلاسها و همچنين عدم توجه كافي به درورس در كلاس ها وداشتن روحيه درگيري دربين دانش آموزان و همچنين ناراحتي همكاران ا زوضعيت موجودباعث گشت تا برآن شوم تا این وضعیت را تغيير دهم. برای رفع مشكل با همكاري مدير مدرسه و همكاران علت را در هيجانات دانش آموزان ديدم و متوجه شدم كه با توجه به اينكه محيط فيزيكي بيشترين تاثير را در هيجان دارد ، ابتدا محيط فيزيكي، با استفاده از نظرات دانش آموزان تغيير وهمچنين برنامه اي تحت عنوان هرچه مي خواهد دل تنگت بگو اجرا شد که با توجه به مشاهدات بنده وتایید مدیر مدرسه ودیگر همکاران نتیجه ی مطلوبی داشت.در این طرح به دانش آموزان اجازه داده می شد که هرچه می خواهند روی دیوار بنویسند و بعد با کمک خود دانش آموزان دوباره رنگ آمیزی مجدد صورت گرفت.همچنین اقدامات و راهکارهای دیگری نیز بررسی وانجام شد اعم از گذاردن برگه های سفید در قسمت های مختلف مدرسه واجازه دادن به دانش آموزان برای نقاشی کردن روی آنها،استفاده از رنگ های مختلف برای کلاس ها با توجه به سلیقه ی دانش آموزان وموارد بسیار دیگر که در پژوهش به تفضیل دیده می شود. در ادامه نمودار های ابعاد هیجان،تجزیه وتحلیل هیجان ومیزان رضایت همکاران و دانش آموزان از اجرای طرح پیشنهادی تهیه شد. نتایج به دست آمده بسیار موفقیت آمیز بود وبه ما ثابت شد که با اندکی تغییر چه دررفتارهمکاران ومدیر وچه در محیط فیزیکی می توان بسیاری از مشکلات را به نحو احسن حل کرد .به طوریکه در پایان پژوهش رفتار دانش آموزان بسیار مطلوب شده بود چه ازنظر انظباطی وچه از نظر درسی ،بطوریکه هم مدیر مدرسه اظهار خوش حالی می کرد وهم معلمان ودانش آموزان نیز از رفتار یکدیگر رضایت کامل داشتند ومصاحبه با چند دانش آموز این را ثابت کرد که دانش آموزانی که قبلادرست گوش نمی کردند وبقیه را اذیت می کردند اکنون به خاطر رفتار مناسب عوامل آموزشگاهی بااین دانش آموزان بیشتر از بقیه به درس اهمیت می دهند. فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده .......................................................................4 مقدمه.........................................................................6 معرفی موضوع وعنوان پژوهش........................................ 7 توصیف وضعیت موجود................................................. 7 شواهد 1 (روش های گرد آوری اطلاعات)............................ 9 تجزیه و تحلیل داده ها .................................................. 19 ارائه راهکارها .......................................................... 23 اجرای راه حل و نظارت ............................................... 24 پیشینه پژوهش............................................................ 26 شواهد 2.................................................................. 28 ارزیابی راه حل های جدید.............................................. 32 منابع ومأخذ ...............................................................33 مقدمه پژوهش همه ما انسان ها به هیجان نیاز داشته وهیجان لازمه زندگی هرانسانی می باشد وانسان باید هرچندگاهی هیجانات خودرا تخلیه نمایداگر انسان باتوجه به اصول روانشناسی درست تربیت شده باشدوامیال وخواسته های خود رابه طور مشروع ارضا نموده باشد قطعا در تخلیه هیجانات نیزبه طوردقیق به هنجارعمل می کند ولی اگر از دوران کودکی وخردسالی دارای خانواده خشن وعدم تعادل فکری وروانی بوده باشد. و يا محيط اجتماعي هم سالم نباشد و با توجه به اينكه هيجان جزئي از زندگي مي باشد وبراي تخليه هيجانات خود به هركاري دست خواهد زد. و دانش آموزان دراين دوره براي هويت نيزمي باشدو در اين دوره هيجانات دانش آموزان به اوج خود مي رسدومدرسه مي تواند با راهنمايي و مشاوره صحيح به آنها و همچنين آموزش كامل مهارتهاي زندگي ازجمله آموزش صحيحي تخليه هيجاني مسير زندگي دانش آموزان را مشخص نمايد. بر آن شدم كه در مورد تخليه هيجانات د انش آموزان به پژوهش پرداخته و اطلاعات هر چند اندك اما اجرايي دراختيارعلاقمندان گذاشته تا با اجراي اين راهها و راهاي ديگر كه توسط كارشناسان بيان مي شود شاهد به اندك رسيدن كارها واعمالي درجامعه شويم .كه براثر تخليه هيجانات به طورمنفي ايجاد مي شوند. در اين راه نظرات خود دانش آموزان وهمكاران محترم در آموزشگاه همچنين مديرمحترم نيزاستفاده كرديم وازديگر منابع از جمله كتب مربوط به روانشناس هيجان و اينترنت تا حدممكن استفاده شد. معرفی موضوع وعنوان پژوهش موضوع پژوهش بررسی راه های عملی تخلیه هیجانات دانش آموزان به سمت مثبت به صورتی که انان هیجانات منفی خودرا کنترل کرده ویا آنان این هیجانات را به سمت مثبت سوق دهند این موضوع پژوهش به دلیل اینکه بنده معلم هستم می تواند کمک زیادی به من بکند تا با پیش بینی هیجانات دانش آموزان در مواقع لزوم آنها را کنترل کرده وبه طور صحیحی به سمت مثبت هدایت کنم وبا شغل بنده ارتباط زیادی دارد واین موضوع پژوهش قابل بررسی وتحقیق است بصورتی که این پژوهش در محیط مدرسه قابل اجراست ودانش اموزان نیز علاقه مند به همکاری با همکاران می باشند. دراین پژوهش برآن شدم که با شنا سایی رفتار دانش آموزان هیجانات آنان را باکمک خود دانش آموزان واولیاوهمکاران ومدیرمدرسه به سمت مثبت هدایت کنم. توصیف وضعیت موجود اینجانب ابراهیم رضایی، متاهل ،دبیر درس حرفه وفن وساکن روستای سیدآبادواقع در 60کیلومتری مشهد مقدس میباشم که این روستا یکی از روستاهای حومه ی چناران واقع در 45 کیلومتری مشهد مقدس میباشد.بنده دارای مدرک فوق دیپلم از تربیت معلم شهید بهشتی مشهددر سال1387میباشم که ازمهر ماه همان سال در روستای بقمچ که در 35کیلومتری چناران واقع است مشغول به کار شدم.مدت دو سال را در این روستا به تدریس حرفه وفن پرداختم تا اینکه در سال تحصیلی 90-89پست سرپرستی شبانه روزی شهید رجایی سیدآباد به من پیشنهاد شدو بنده آن را پذیرفتم و هم اکنون نیز دراین پست مشغول به کار هستم.در تیرماه سال 89در کنکور کارشناسی ناپیوسته شرکت کرده و به لطف خداوند قبول شدم و اکنون در ترم چهارم کارشناسی حرفه وفن در تربیت معلم شهید بهشتی مشهدبه سر میبرم. مدرسه ای که هم اکنون در آن مشغول به کار هستم یک مدرسه ی راهنمایی پسرانه ی شبانه روزی است که تعداد82نفردانش آموز داردو در روستای سیدآباد واقع شده ودانش آموزان آن اکثرا جزء کودکان محروم،با مشکلات خانوادگی و تحت پوشش کمیته ی امدادامام خمینی(ره) هستند.آغاز کار مدرسه از اول هفته تا بعدازظهر چهارشنبه است وطی این مدت دانش آموزان حق خروج از مدرسه را ندارند.اما مشخصات فنی مدرسه به شرح زیر است: این مدرسه مساحتی در حدود 6000متر مربع را در برگرفته است.ساختمان اصلی شامل دوطبقه است که در طبقه ی همکف آن کلاس های درس،دفترمدیر مدرسه،آبدارخانه،نمازخانه وکتابخانه قرار دارند ودر طبقه ی دوم خوابگاه ها و دفتر سرپرستی واقع شده اند.خوابگاه هابه اسم چند شهید عرصه ی دفاع مقدس به نام های شهیدان انفرادی،غزنوی،حسن زاده،خوشرو،ستاری وامامی نامگذاری شده اند.هر خوابگاه شامل 7تخت دوطبقه است که مجموعا چهارده نفر را می تواند در خود جای دهد.دو خوابگاه حسن زاده و خوشروبه کلاس اول ها،دوخوابگاه ستاری و امامی به کلاس دوم ها و خوابگاه های انفرادی و غزنوی به دانش آموزان کلاس سوم اختصاص یافته است.دیگر اماکنی که می توان به آنها اشاره کرد اتاق تکنولوژی است که دارای چندین کامپیوتر و دیتا پروژکتور است.در کنار این اتاق سلف سرویس و آشپزخانه مدرسه قرار داردو در ضلع جنوبی مدرسه هم خانه ی سرایداری وانبار مدرسه واقع شده است.حیاط مدرسه با آسفالت پوشیده شده و دارای یک زمین فوتبال ویک زمین والیبال است. طی این مدت که در این آموزشگاه حضور داشتم توانستم با دیگر همکاران ارتباط صمیمی پیداکنم،دبیرانی که در حدود ده سال است که در این مدرسه با هم هستند.گاهی اوقات در فاصله بین زنگ ها که با همکاران به صحبت مینشینیم،مشکلات مختلف دانش آموزان موضوع صحبت ما می شودو سعی میکنیم به نحوی این مشکل را برطرف سازیم.یکی از این مسائل دیدن دیوارهای خط خطی شده توسط دانش آموزان وشکسته شدن بعضی از میزها وهرروز دیدن چند دانش آموز پشت درکلاسها ، پاره کردن تراکتها واطلاعیه های مدرسه در سالن وهمچنین تخریب ویا کنده کاری روی میزونیمکتها وهمچنین سنگ انداختن ویا اشیاع در داخل توالت وتخریب وکندن شیرهای آبخوری ویا پایین زدن کنتور برق وموارد بسیار دیگری از این قبیل بود که مرا آزار می داد اینگونه شدکه تصمیم گرفتم که به دنبال این موضوع بروم که چگونه می توان هیجانات دانش آموزان را به سمت مثبت تغییر دهم . شواهد1 تعاريف مفاهیم و واژگان كليدي چگونه: به معني كيفيت ،تغييروبهبود دراين تحقيق مي باشد. توانستن:در فرصت زماني ازطريق مطالعه،مصاحبه،پرسش نامه و..........اقدام كنم. هیجان: معمولاً به احساسها و واکنشهای عاطفی اشاره دارند، هر هیجان از سه مؤلفه اساسی برخورد است:مؤلفه شناختی، افکار، باورها و انتظارهایی که نوع و شدت پاسخ هیجانی را تعیین میکنند. آن چه برای یک فرد فوق العاده لذت بخش است، ممکن است برای دیگری کسل کننده یا آزارنده باشد.(محمود رمضانزاده ،1365،ص24) دانش آموز:در اینجا به افرادی در محدوده ی سنی 12تا15سال اطلاق می گردد که در دوره ی تحصیلی راهنمایی(یکی از مقاطع تحصیلی در ایران) مشغول تحصیل می باشند. تغییر:به معنای دگرگونی ومتحول شدن است(ایجاد دگرگونی در یک چیز یا یک رفتار).در اینجا به معنای تغییر در یک رفتار است. تعریف هیجان هیجان ها بخشی اززندگی روز مره ماراتشکیل می دهند .هیجان ما به زندگی ما رنگ می دهند .البته منظوراین نیست که دراثرترس سفید ودراثرخشم سرخ می شویم .هیجان های مثبت مثل عشق وارزو می توانند روزهای ما را با خوشی همراه کنند اما هیجان های منفی مثل ترس افسردگی وخشم می توانند مارا درناامیدی غوطه ورسازند ودر جهت احساس پوچی سوق دهند .درعین حال هیجان می تواند پاسخ به یک موقعیت ومنبع انگیزش باشد .همچنین هیجان می تواند در نفس خود هدف باشد .ما می توانیم رفتارهایی اتخاذ کنیم که ما را به طرف احساس شادی یا عشق سوق می دهند .زندگی بدون هیجان ها ملال انگیز است .انها چاشنی زندگی هستند که به حیات ما لذت وبر انگیختگی می بخشند .به نظر می رسد که برای هیجان به تعدادنویسندگانی که درباره هیجان مطلب نوشته اند تعریف وجود دارد.اگرچه هیجان ها در زندگی روزمره خیلی صریح وروشن به نظر میرسند .وهر کس می داندتجربه شادی وخشم چگونه است اما تعریف هیجان مشکل است .مشکل این است .تا وقتی از کسی خواسته شده باشد هیجان را تعریف کند می داند که هیجان چیست .به هر حال در اینجا چند تعریف از هیجان را ارائه می کنیم . 1- واکنش کلی شدیدوکوتاه ارگانیسم به یک موقعیت غیرمنتظره همراه با یک حالت عاطفی خوشایند یا ناخوشایند . 2- یک حالت عاطفی که می تواند از عناصر فیزیولوزیک موقعیتی وشناختی تشکیل شود. 3- وضعیت پیچیده ای است درپاسخ به تجربه های دارای بار احساسات. 4- پدیده های احساسی انگیختگی هدفمند بیانگر وکم دوام هستند که به ما کمک می کنند با فرمت ها وچالش هایی که هنگام رویدادهای مهم زندگی مواجه می شویم سازگار شویم. 5- پاسخ های فیزیولوزیکی وروانی هستند که ادراک یادگیری وعملکرد ما راتحت تاثیر قرارمی دهند . 6- هیجان واکنشی است که تعامل بین عوامل ذهنی محیطی وفرایندهای عصبی وهورمونی را شامل می شود (حسن زاده،86 ،ص231 ). هیجانها چیستند ؟ هیجانها پدیده هایی چند وجهی اند هیجانها تا اندازه ای حالتهای عاطفی ذهنی هستند هیجانها باعث می شوند تا به شیوه خاصی احساس کنیم مثلا خشمگین یا شادمان شویم هیجانها پاسخهای زیستی نیز هستند واکثرهای فیزیولوزیکی که بدن را برای عمل سازگاری اماده می سازند بدن ما هنگام هیجان زدگی طوری فعال می شود که با حالت بی هیجانی فرق دارد افزایش ضربان قلب عضلات تنیده و تنفس سریع را تجربه می کنیم هیجانها بیشتر کارکردی هستند بسیار شبیه به گرسنگی که کارکردی است خشم ما را برای جنگیدن با دشمن اماده میکند وترس ما را برای گریختن از خطر اماده می سازد .بالاخره اینکه هیجانها پدیده هایی اجتماعی اند هیجانها تولید حالتهای متمایزصورتی وبدنی می کنند که تجربه های هیجانی درونی ما را به دیگران می رسانند (ریو ، 86،ص 301). انواع هیجان هیجان های مثبت 1- شادی : شادی نمونه ای از هیجان مثبت است .بر اساس اصول لذت گرایی احساس ها را می توان به صورت پیوستاری نمایش داد که عاطفه مثبت در یک انتهاوعاطفه منفی در انتهای دیگر ان قرار دارد .شادی بالاترین سطح عاطفه مثبت است .رویدادهای شادی اور پیامد های خوشایند را شامل می شوند مانند موفقیت در یک کار مورد جهت قرار گرفتن دریافت خبری خوشحال کننده یا تجربه کردن احساس های لذت بخش .علت های شادی یعنی پیامد های خوشایند مرتبط با موفقیت شخصی وارتباط میان فردی اصولا ضد علت های غم هستند یعنی پیامد های ناخوشایند مرتبط با شکست شخصی جدایی یا باخت .تاثیر شادی بر ما بر خلاف تاثیر غم است .وقتی غمگین هستیم احساس بی حالی وکناره گیری می کنیم وقتی شادیم احساس علاقه ومعاشرتی بودن می کنیم .وقتی غمگین هستیم اغلب بدبین هستیم وقتی شادیم خوش بین هستیم . 2- خوش بینی وامید: خوش بینی انتظاری تعمیم یافته برای رخ دادن پیامدهای خوب به هنگام برخورد با مشکلات در حیطه های مهم زندگی است .خوش بینی نشان دهنده نگرش مثبت یا پیش امادگی است .برای اینکه چیزهای خوب رخ خواهند داد امید به رفتار هدفمند مربوط می شود .معنی امید ان است که فردبا استفاده ازمهارت ها یا توانایی خود یا شایدبا پافشاری می تواند مسیرخود رادررسیدن به هدف پیداکند .اگرمردم اهداف مطلوب رادردسترس ببینند تلاش می کنند تابه انها برسند البته وقتی هم اهداف را دسترس ناپذیر بیابند دست از تلاش می کشند ودرنهایت تسلیم می شوند .به بیان دیگر انتظار ونتیجه نقش مهمی درتعیین تداوم تلاش یا تسلیم ایفا می کند .افراد خوش بین و امیدوار همه پیامدها وهدف های مطلوب را قابل دستیابی می بینند (حسن زاده،86،ص240 ) 3- علاقه :علاقه شایع ترین هیجان در عملکردروزمره است .علاقه میل به کاوش تحقیق جستجو دستکاری کردن وبه دست اوردن اطلاعات از چیزهای دور وبرمان را ایجاد می کند .علاقه زیر بنای میل به خلاق بودن یادگرفتن وپرورش دادن قابلیت ها ومهارتهاست .علاقه فرد به یک فعالیت تعیین می کند که چه مقدار توجه به ان فعالیت معطوف می شودواطلاعات مربوط را چگونه پردازش کند درک نماید وبه یاد اورد .علاقه یادگیری راافزایش می دهد . 4-عشق : عشق شیفته ترین هیجان است .عشق درلغت به معنی گذشتن از حد دوستی وکور شدن چشم از دریافت عیب های معشوق است .وقتی فرد عاشق می شود حالتی روان شناختی به نام شنگولی را تجربه می کند .عشق به دوپامین ونورایی تمرین که هر دو درحالت شنگولی دخالت دارند ،ربط داده شده است . هیجان های منفی 1- ترس: ترس واکنشی هیجانی است وازتعبیر انسان مبنی بر اینکه موقعیت خطرناک وتهدیدی برای سلامتی اوست ناشی می شود .درک مخاطرات وتهدیدها می تواند روانی یا جسمانی باشد .رایج ترین موقعیت های ترس اور مربوط می شود به پیش بینی صدمه جسمانی یا روانی اسیب پذیری در برابر خطر یا انتظار افراد از اینکه توان مقابله کردن با موقعیت های قریب الوقوع را ندارند .ترس دفاع را با انگیزه می کند .ترس به عنوان علامت هشدار دهنده برای صدمه جسمانی یا روانی قریب الوقوع عمل می کند .و به صورت انگیختگی سیستم عصبی خود مختار اشکار می شود .ترس درباره اسیب پذیری ما هشدار می دهد یادگیری را تسهیل و مقابله کردن رافعال می کند . 2-خشم : خشم یکی دیگر ازهیجان هااست که ممکن است عامل ان موقعیت هایی باشند که ذاتا خشم اور هستند .احساس خشم معمولا توام با پر خاشگری جار وجنجال دعوا وناسزاگوئی است خشم هیجانی فراگیر است .هنگامی که افراد جدیدترین تجربه هیجانی خود را تو صیف می کنند خشم هیجانی است که بیشتر به ذهن می اید .اساس خشم این عقیده است که اوضاع انگونه که باید باشد نیست .مانع اختلال در برنامه ها هدف ها یا سلامتی خیانت در امانت موردبی اعتنائی قرارگرفتن وموردانتقاد ناموجه قرارگرفتن می توانند خشم را ایجاد کنند .خشم پرشورترین هیجان است .ادم خشمگین قوی تر ونیرومند می شود .خشم احساس کنترل افراد را نیز افزایش می دهد .خشم نه تنها پر شورترین هیجان بلکه خطرناک ترین هیجان نیز هست به طوری که هدف ان نابود کردن موانع را درمحیط است .خلق خشم اگین به نحوچشمگیری احتمال حمله ی قلبی را افزایش می دهد .خشم می تواند هیجان ثمر بخشی باشد .خشم در صورتی ثمر بخش است که بنیه واستقامت را در تلاش های ما برای مقابله کردن ثمر بخش نیرومند کند تا بتوانیم اوضاع را به صورتی که باید باشد تغییر دهیم(حسن زاده 86-ص241 ) 3- نفرت: نفرت یکی دیگر از هیجان های ادمی است .وظیفه نفرت رد کردن است .افراد از طریق نفرت فعالانه برخی از جنبه های مادی یا روانی محیط را پس می زنند ودور می اندازند .نفرت عبارتست از خلاص شدن از شر چیزی الوده فاسد یا گندیده .این تهاجم های محیطی را در نظر بگیرید که انسان از طریق هیجان نفرت سعی می کند انها را پس بزند .خوردن چیزی تلخ مزه بد بوئیدن گوشت فاسد بوی بد خوردن سیبی با کرم وروی ان غذای الوده .چون نفرت ازارنده است نقش انگیزشی مثبت را در زندگی ما ایفا می کند به صورتی که میل به پرهیز کردن از چیزهای نفرت انگیز ما را با انگیزه می کند تا رفتارهای مقابله کردن لازم را برای برخورد کردن با شرایطی که نفرت انگیز هستند را یاد بگیریم (حسن زاده 86-ص242 ). 4- غم :غم منفی ترین وازاردهنده ترین هیجان است .غم اصولا از تجارب جدایی یا شکست ناشی می شود .جدایی از دست دادن فردی عزیز از طریق مرگ طلاق یا مشاجره ناراحت کننده است .شکست در امتحان مسابقه یا عضویت در گروه نیز به غم می انجامد .چون غم خیلی ناخوشایند احساس می شود .فرد را با انگیزه می کند تا قبل از وقوع درباره ان هر کار لازم را برای کاهش دادن شرایط غم انگیز انجام دهد .بعد از جدایی همسر ردشده پوزش می خواهد گل می فرستد یا تلفن می زند تا از این راه رابطه قطع شده را ترمیم کند .یکی از جنبه های مثبت غم این است که به صورت غیر مستقیم به انجام گروه های اجتماعی کمک می کند .اگر افراد دلشان برای دیگران تنگ نمی شد انگیزه ی چندانی نداشتند تا برای حفظ کردن انسجام اجتماعی هر کاری از دستشان براید انجام دهند .بنابراین در حالی که غم ناخوشایند احساس می شود می تواند رفتارهای ثمر بخش را با انگیزه وحفظ کند (حسن زاده 86-ص242). هیجان خواهی وورزش هیجان خواهان تمایل دارند که سخت درگیر ورزش هایی شوند که خطرناک به نظر می رسند مانند هیجان خواهانی که از کوه ها صعود می کنند به فضا نوردی می پردازند با سرعت در اب شیرجه می روند در اسکی از یک شیب تند فرود می ایند وغیره . اگرچه هیجان خواهان مجذوب فعالیت های خطرناک هستند اما به نظر نمی رسد که انها مجذوب خطر باشند بلکه به نظر می رسد انها مجذوب خطری باشند که در راه کسب تجارت جدید قراردارد . هیجان ها بخشی اززندگی روز مره ماراتشکیل می دهند .هیجان ما به زندگی ما رنگ می دهند .البته منظوراین نیست که دراثرترس سفید ودراثرخشم سرخ می شویم .هیجان های مثبت مثل عشق وارزو می توانند روزهای ما را با خوشی همراه کنند اما هیجان های منفی مثل ترس افسردگی وخشم می توانند مارا درناامیدی غوطه ورسازند ودر جهت احساس پوچی سوق دهند .درعین حال هیجان می تواند پاسخ به یک موقعیت ومنبع انگیزش باشد .همچنین هیجان می تواند در نفس خود هدف باشد .ما می توانیم رفتارهایی اتخاذ کنیم که ما را به طرف احساس شادی یا عشق سوق می دهند .زندگی بدون هیجان ها ملال انگیز است .انها چاشنی زندگی هستند که به حیات ما لذت وبر انگیختگی می بخشند .به نظر می رسد که برای هیجان به تعدادنویسندگانی که درباره هیجان مطلب نوشته اند تعریف وجود دارد.اگرچه هیجان ها در زندگی روزمره خیلی صریح وروشن به نظر میرسند .وهر کس می داندتجربه شادی وخشم چگونه است اما تعریف هیجان مشکل است .مشکل این است .تا وقتی از کسی خواسته شده باشد هیجان را تعریف کند می داند که هیجان چیست .به هر حال در اینجا چند تعریف از هیجان را ارائه می کنیم . 1- واکنش کلی شدیدوکوتاه ارگانیسم به یک موقعیت غیرمنتظره همراه با یک حالت عاطفی خوشایند یا ناخوشایند . 2- یک حالت عاطفی که می تواند از عناصر فیزیولوزیک موقعیتی وشناختی تشکیل شود. 3- وضعیت پیچیده ای است درپاسخ به تجربه های دارای بار احساسات. 4- پدیده های احساسی انگیختگی هدفمند بیانگر وکم دوام هستند که به ما کمک می کنند با فرمت ها وچالش هایی که هنگام رویدادهای مهم زندگی مواجه می شویم سازگار شویم. 5- پاسخ های فیزیولوزیکی وروانی هستند که ادراک یادگیری وعملکرد ما راتحت تاثیر قرارمی دهند . 6- هیجان واکنشی است که تعامل بین عوامل ذهنی محیطی وفرایندهای عصبی وهورمونی را شامل می شود (حسن زاده،86 ،ص231 ). ابعاد بيان یا تجلی هیجان پاسخ های فیزیولوژیکی شاید مهم ترین ویزگی یک پاسخ هیجانی جنبه فیزیولوزیکی ان باشد تقریبا تمام هیجانها همراه با تغییراتی در وضع بدن هستند .روشن ترین انها تغییراتی است که همواره با احساس ترس به وجود می ایند کسی نیست که در زندگی خود دچار ترس نشده باشد وقتی شما با سر سختی از یک حادثه اتومبیل جان ساتم به در می برید یا وقتی با خبر می شوید که کسی با زور به طور ناگهانی وارد منزل شما شده است یا حتی وقتی شما مجبورید در حضور گروه زیادی به سوال مشکلی پاسخ دهید شاید متوجه ضربان قلب لرزش زانوها عرق کردن کف دستها یا احساس خشکی دهان شدید واکنش های بدن در مقابل یک محرک ترسناک ناشی از عمل دستگاه عصبی سمپاتیک واثر هورمون اپی نقرین ادرنالین است که به وسیله غدد فوق کلیوی ترشح می شود وقوع این واکنش ها به شرح زیر است: 1- تنفس سریع تر وعمیق تر می شود . 2- میزان ضربان قلب وگردش خون افزایش می یابد وبا هر ضربان قلب خون بیشتری به داخل رگها فرستاده می شود . 3- فشار خون بالا می رود . 4- خون کمتری به اندامهای درونی وخون بیشتری به عضلات می رسد . 5- کبد برای تامین انرزی لازم قند بیشتری ازاد می کند . 6- تولید بزاق در دهان و همچنین تولید مخاط در گذر گاههای تنفس کاهش می یابد . 7-مردمک چشم برای دریافت نور بیشتر متسع می شود . 8- پاسخ گالوانیکی پوست بالا می رود واین تغییرها مربوط به نحوه پیچیده کارکرد غده های عرق در پوست است (فرجی ،75-ص114). ابعاد هيجان نقش فرهنگ در هیجان کلمه فرهنگ در بر گیرنده ترکیبی از عقاید ورسوم گروه خاصی از مردم است کار ورزش وهنر به عنوان بخشی از فرهنگ تلقی می شود . الف . هیجان در کار در سالهای اخیر برای اکثر مردم محیط کار وهیجان دو امر متضاد در نظر گرفته می شد به خصوص هنگامی که کار تجاری باشد .القا کننده این مسئله است که کارها بیشتر عقلانی است تا هیجانی همین موضوع به عنوان دلیل مطرح می شود برای اینکه زنان در محیط کار صلاحیت کمتری نسبت به مردان دارند .زیرا زنان به سادگی نمی توانند هیجانهای خویش را مهار کنند چون تغییرات هورمونی در انها وجود دارد .بنابراین در مجموع محیط کار به عنوان محیطی بازدارنده هیجانی یا مکانی که هر واکنش هیجانی نا مناسب است تلقی میگردد. ب .هیجان وورزش امروزه ارتباط بین هیجان وورزش هم مشخص است شاید بهترین علت نظری نقش هیجان در ورزش نظریه اسنادواینر درهیجان باشد .او مطرح می کند برنده یا بازنده شدن در یک رویارویی ورزشی تعیین کننده موفقیت یا شکست است واین به یک هیجان منفی یا مثبت منجر می شود .برنده ها هیجان مثبت بیشتری دارند تا بازنده ها بازنده ها بیشتر عصبانی خشمگین وناراحت هستند . ج. هیجان و هنر ارتباط بین هیجان وهنر در یک زمان هم پیش پا افتاده است وهم مشکل .گاهی اوقات هنر می تواند یک احساس خیلی منفی ایجاد کند هنوز پاسخ قطعی برای ان پیدا نشده است . هیجان منفی ممکن است به وسیله درک هنری به چیزهای مثبت تغییر شکل یابد تمام کارهای هنری باارزش هستند ومنفی بودن یک قسمت از ان است (خداپناهی، 76،ص510 ). محاسن هیجانهای مثبت 1- هیجانهای مثبت دایره تفکر وعمل ادمی را وسعت می بخشد .شادی وشادمانی ما را به سوی باز کردن می رانند .علاقه مندی باعث کشف واکتشاف می شود .عشق باعث افزایش خلق می شود .هیجانهای مثبت باعث گسترش شیوه های عادی ومعمول تفکر وزیستن شده وادمی را به سوی افرینندگی بیشتر کنجکاوی بیشتر یادر پیوند بیشتر با دیگران می گذارند . 2- هیجانهای مثبت منابعی شخصی می افرینند هیجانهای مثبت از راه گسترش کوتاه مدت تفکر وعمل به کشف دیدگاه ها وکارها و پیوندهای اجتماعی می انجامد . 3- هیجانهای مثبت در زمره توان های سازگاری تکاملی هستند.(خداپناهی ، 470،ص 76 ) محاسن هیجانهای منفی 1- هیجانهای منفی ما را بر می انگیزانند هر هیجان منفی نقش مهمی بازی می کند .مثلااگر ترس نبودی بی مهابا همچون توله سگ های بی تجربه به وسط خیابان پر از ماشین های تند رو می دویدیم . 2- هیجانهای منفی به ما اطلاعات میدهند .هرکدام ازهیجانهای منفی اطلاعات خاصی را انتقال میدهند .غم نشانه فقدان.ترس نوعی تهدید است. 3-هیجانهای منفی به یادگیری کمک می کنند. بنابراین احساسات مثبت مشوق پی گرفتن باورهای خود مدار وتصورات قالبی ادمی هستند اما احساسات منفی ادمی را نسبت به مشکلات هشیارکرده هیجانهای منفی ازاین جهت خوبند که انقدر راه را براعتماد به مفروضه های موجود می بندند تا یادگیری های تازه حاصل کنیم(خداپناهی ، 470،ص 76 ) . تجزیه وتحلیل وتفسیر داده ها اشکال تخلیه هیجان رادر سه مورد بررسی کردم الف.هیجان دانش اموزان درمحیط خانواده به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله1-رابطه اعضای خانواده با یکدیگر که تاثیر زیادی در نحوه هیجان دارد.2-میزان اعتماد به نفس 3-سطح سواد والدین4-موقعیت اجتماعی خانواده5-تعداد اعضای خانواده6-منطقه مسکونی که هریک از عوامل ذکر شده می تواند تاثیر زیادی درنحوه وبروز هیجان داشته باشد . ب.عوامل هیجان درآموزشگاه 1-فضای کلاس ها 2-وسایل کمک آموزشی و روشهای تدریس 3-برخورد معلمان ومدیر مدرسه4-تعداد دانش آموزان 5-روابط دانش آموزان بایکدیگر ج.عوامل فردی وشخصی درهیجان 1-ترس وخشم 2-سلامت جسمی و روحی 3- اعتقادات4-نوع تفکر ونگرش5-ترس6-عشق7-خشم8-خوش بینی مجموعه عوامل ذکر شده می توانند درچگونگی هیجان وکنترل ان تاثیر زیادی بگذارند. تخليه هيجان نمودار تجزيه و تحليل رابطه اعضا با یکدیگر فضای کلاس ها ترس وخشم میزان اعتماد به نفس وسایل کمک اموزشی وروشهای تدریس سلامت جسمی وروحی سطح سواد والدین برخوردمعلمان ومدیر مدرسه اعتقادات موقعیت خانواده تعداد دانش اموزان نوع تفکر ونگرش تعداد اعضا روابط دانش اموزان خوش بینی منطقه مسکونی ترس عشق خشم من به فکر جمع اوری اطلاعات افتادم وبا مراجعه به کتابخانه وبا استفاده از پایان نامه ها وکتابهای روانشناسی ومراجعه به اموزشگاه از روش مشاهده وهمچنین مصاحبه با دبیران محترم وهمچنین با استفاده از پرسشنامه اطلاعات مفید وجالب توجهی بدست اوردم چند نمونه ازمصاحبه هاونظرات همکاران محترم رابیان می کنم وباچند نمونه از پرسش نامه ها که در پیوست ارائه می نمایم وفرصت کمی که داریم ایا میتوانیم راه حل وکمک مناسبی به دانش اموزان ارائه کنیم وجالب تر اینکه بتوانیم هیجانات دانش اموزان را به سمت مثبت تغییر دهم که دانش اموزان هم دانش اموزان تخلیه هیجانی شده وهم به تدریس همراه با امنیت فکری ادامه دهم . چند نمونه از مصاحبه ها دبیر ریاضی لطفا بفرمایید ایا دانش اموزان در کلاس روی میز یا دیوار کنده کاری انجام می دهند؟ ایشان بالبخند می فرمایند خیلی زیاد وبه هنگام درس دادن یا انجام تکالیف این کار راانجام می دهند .به نظر شما دلیل اینکار چه می باشد ایشان می فرمایند شاید به دلیل عدم رنگ امیزی ویا کوچک بودن فضای کلاس وعدم نورکافی باشد . دبیر تاریخ اقای....گفتند سرکلاس من هم بعضی ازبچه ها توجهی به درس ندارند ویا فقط روی میزخط خطی می کنند ویا بایکدیگر درگیر هستند ویا اینکه روی دیوار کلاس نقاشی می کنند وبه تذکرات بنده هم توجهی نمی کنند ووقتی از ایشان می خواهم که این کار رانکنند می گویند این چه مدرسه ای است که ما داریم . انتخاب راه جدید موقتی پس از مطالعات وبحث و گفتگو پیرامون تخلیه هیجان با مدیر مدرسه وهمکاران راهها یی به عنوان راه جدید وموقتی پیشنهاد دادودر صدد اجرای ان بر امدیم از جمله 1-نرمش صبح گاهی به مدت 15 دقیقه 2-نصب شومینه در کلاس ها وسالن هرچه می خواهد دل تنگت بگو 3-نصب صندوق جهت اخذ پیام ها ونظرات دانش اموزان 4-پخش اهنگ های ملایم در زنگ های تفریح 5-پخش مجلات علمی وروزنامه ها در زنگ های پرورشی بین دانش اموزان 6-مسابقات ورزشی اجرای طرح جدید ونظارت بر آن با توجه به اینکه وقت زیادی نداشتیم ولی به یاری خداوند وبه کمک همکاران مدیر مدرسه ومربی پرورشی راهکارهایی که با همفکری هم داده شده بود .شدیدا پیگیری وبه مرحله اجرا در اوردیم .الف-بدینصورت که هر روز صبح مدیر مدرسه با همکاری مربی پرورشی وورزشی بچه ها را به مدت 15 دقیقه نرمش می داد وپس از مراسم صبحگاه بچه ها با حالت خوشحالی وسرور وارد کلاس می شدند . ب-ضمنا در هر کلاس ویک فضای مناسب شومیزهایی تعبیر شده بود که بچه ها هر چه می خواستند بر روی ان می نوشتند وچند اکا سیو نیز در چند قسمت سالن به دیوار نصب شده بود که بچه ها اجازه داشتند به ان مشت بزنند . ج –سپس در زنگ های تفریح نیز اهنگ های ملایم وسنتی از دفتر اموزشگاه پخش می شد که باعث جلب توجه زیاد بچه ها شده بود د-وبا همکاری مدیر مدرسه مجلات علمی نیز تهیه شد ودر زنگ های پرورشی در بین دانش اموزان تقسیم می شد و انان به صورت گروهی انها را مطالعه می کردند و نکات مهم را یادداشت ودر وقت معین برای کل کلاس قرائت می کردند . و-در هفته درخت کاری نیز توسط خود دانش اموزان و همکاری والدین چندین نهال کاشته شد که خود دانش اموزان مسئول مراقبت از انها بودند . ه-توسط مدیر مدرسه صندوقی تهیه شد ودر سالن نصب گردید جهت همکاری دانش اموزان وپیشنهادات انان که پس از توضیحات لازم توسط همکاران به دانش اموزان پیشنهادات جالبی بدست امد از جمله 1-رنگ کردن کلاسها ودرب وپنجره ها 2-تعمیر میزهای شکسته 3- مسابقات ورزشی 4- اردوی دانش اموزی که پس از مطالعه پیشنهادات میزهای شکسته تعمیر وعوض شدند .یک اردوی یک روزه در منطقه گلمکان بر گزار شد .سپس کلاسها ودرب وپنجره ها نیز توسط دانش اموزان رنگ امیزی شد . در هفته پایانی سال 1387 مسابقاتی نیز در اموزشگاه برگزار شد از جمله شطرنج دو میدانی بدمینتون وفوتبال که با شور وشوق خاصی همراه بود چون هر همکار طبق قرعه کشی در یک تیم شرکت داشت . راهکارها 1 تغییر وضع فیزیکی محیط 2 تخلیه هیجانی در مراسم آغازین با انجام ورزش و نشاط در سر صف 3 نصب برگه های سفید در سایزهای بزرگ در سالن وحیاط مدرسه و دادن امکانات و وسایل برای نقاشی ونوشتن در روی آنها توسط دانش اموزان 4 بخشیدن کسانی مه دچار اشتباه شده اند 5 سکوت و بی توجهی نسبت به رفتار کلیشه ای دانش اموزان 6 تعویض میز و نیمکتهای شکسته 7 رنگ امیزی میز و نیمکتها 8 انتخاب رنگها برای کلاسها وسالن توسط دانش اموزان 9 برق کشی و کاشی کردن سرویسهای بهداشتی اجرا راه حل 1 از دبیران خواسته شد که در مورد چگونگی اجرای مسابقه هرچه می خواهد دل تنگت بگو و بنویس در کلاسهای درس توضیح دهند 2 مربی پرورشی از دانش آموزان راجه به برگزاری مسابقه نظر خواهی کند . 3 از مدیر مدرسه خواسته شد مسئولیت نظارت بر اجرای مسابقه را به عهده گیرد . 4 در شورای دبیران پیشنهاد داده شد که از دانش امزان هر کلاس برای رنگ امیزی کلاس خود نظر سنجی نمایند و نتیجه را به دفتر گزارش نمایند مراحل تفضیلی اجرا با توجه به اینکه وقت زیادی نبود ولی به یاری خداوند و به کمک همکاران دلسوز و متعهد راهکارهایی که با همفکری هم داده شده بود شدیداً پیگیری و به مرحله اجرا در آوریم. مدیر آموزشگاه که با ما در این رابطه همکاری می کردندبر نامه هر چه می خواهد دل تنگت را بگو و بنویس را اجرا نمودند و در این رابطه اعلام نظر فرمودند که با اجرای این برنامه شور ونشاط مضاعفی در بین دانش اموزان به راه افتاد و بیشتر نوشته ها راجع به وضعیت کلاسها و رنگ بودو ما بیشتر مشکلات مدرسه را شناسایی کردیم. مربی پرورشی از شور وهیجان در بین دانش اموزان برای بر گزاری برنامه خبر داده و بنا به گفته ایشان بیشتر دانش آموزان حرفهای ناگفته خود را رجع به مدرسه و اولیائ مدرسه ومحیط فیزیکی آموزشگاه بیان نموده اند. بنده هم از همکاران خواهش کردم هر کدام با توجه به ساعاتی که در آن کلاس درس دارند یک مسئولیت به دانش آموزان بدهند و پیگیری هم بکنند تا انشاء الله دانش آموزان هم از نظر عاطفی که شدیداً به توجه و محبت نیاز دارند جلب توجه کنند. همچنین راجع به رنگ امیزی کلاسها با توجه با نظر دانش اموزان نیز اجرا شد و تعداد ده نفر از دانش اموزان در رنگ امیزی کلاسها و سالن همکاری نمودند و سرویسهای اموزشگاه توسط پدر یکی از دانش اموزان سیم کشی شد و کاشی ان منوط به اعتبار توسط اداره شد. در راه رنگ امیزی آموزشگاه و هزینه رنگ ان به مشکل برخوردیم که با همفکری با مدیر و تشکیل جلسه انجمن و توجیه انجمن و اولیا هزینه آن از بین دانش آموزان جمع آوری شد. در اجرای برنامه هر چه می خواهد دل تنگت بگو و بنویس ابتدا دانش اموزان جملات زشت و رکیک می نوشتند که با تذکرات بی در بی و فرهنگ سازی در کلاسها و توجیه دانش اموزان این نیز به حد اقل رسید. پیشینه ی تحقیق 1) بررسي نقش معلم در هيجانات تحصيلي رياضي و تنظيم هيجاني دانش آموزان. دراین پژوهش رابطه ی بین هوش هیجانی با پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دختر بررسی شده است . 70 دانش آموز در این پژوهش شرکت دارندکه از طریق روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه هوش هیجانی بار- ان بوده و از آزمودنی ها خواسته شده است به پرسش نامه پاسخ دهند . پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نیز براساس معدل نوبت اول سال تحصیلی 89/88 برآورد شده است . البته در این پژوهش هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان متاهل و مجرد نیز مورد بررسی قرار داده است . برای تحلیل داده ها ی پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و آزمون t مستقل استفاده شده است . یافته ها ی پژوهش نشان داد که بین نمره کلی هوش هیجانی و مولفه مسئولیت پذیری و با پیشرفت تحصیلی رابطه معنی داری در سطح اطمینان 95 درصد وجود دارد . همچنین نتایج پژوهش نشان می دهد که بین هوش هیجانی و مولفه خودآگاهی هیجانی دختران دانش آموز متاهل و مجرد تفاوت معنی داری وجود ندارد . سال انتشار:1389 فريده سادات حسيني دانشجوي دکتري روانشناسي تربيتي دانشگاه شيراز دکتر محمد خير استاد دانشکده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه شيراز 2) بررسي تاثير آموزش مهارتهاي مديريت هيجان بر هوش هيجاني دانش آموزان مقطع راهنمايي. هوش هيجاني در شكوفايي توانايي هاي افراد عاملي مهم است و با موفقيت، كارايي، سلامتي، رضايت از زندگي و به طور كلي با قدرت تفكر و هوش رابطه مثبت دارد. بنابراين، بررسي روش هاي پرورش هوش هيجاني به پرورش تمام اين توانايي ها در فرد مي انجامد. در همين راستا هدف از اين پژوهش بررسي تاثير آموزش "مهارت هاي مديريت هيجان" بر هوش هيجاني دانش آموزان است. محقق اين مهارت ها را براساس عوامل مختلف موثر بر هيجان در قالب برنامه آموزشي، تهيه كرده است. در اين تحقيق، از روش نيمه تجربي استفاده شده است و از روش نمونه گيري خوشه اي براي انتخاب 103 دختر و 124 پسر گروه نمونه استفاده شده است. ابزار اندازه گيري آزمون هوش هيجاني برادبري و گريوز (1384) بوده و براي تجزيه و تحليل داده ها از روش هاي آماري تحليل واريانس و تحليل كواريانس، كروسكال واليس و من ويتني استفاده شده است. يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد كه آموزش مهارت هاي مديريت هيجان تفاوت معنا داري بين دو گروه آزمايش و كنترل از نظر هوش هيجاني را باعث شده است. همچنين در مولفه هاي هوش هيجاني ميان گروه هاي آزمايش و كنترل تفاوت معنا داري در زمينه خود آگاهي و مديريت رابطه مشاهده شد. بنابراين، يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد كه آموزش مهارت هاي مديريت هيجان خصوصا در زمينه خود آگاهي و مديريت رابطه، افزايش هوش هيجاني دانش آموزان را باعث شده است. سال انتشار:1388 محقق: یحیی کاظمی 3) رابطه راهبردهاي مقابله با استرس و تاب آوري با خوش بيني در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان دزفول هدف پژوهش حاضر بررسي رابطه راهبردهاي مقابله با استرس و تاب آوري با خوشبيني در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان دزفول بود. نمونه شامل 300 نفر دانش آموز دختر بود که به روش نمونه گيري خوشه اي انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش عبارت بودند از: پرسشنامه راهبردهاي مقابله با استرس (COPE)،و پرسشنامه خوش بيني(ASQ) كه همگي از اعتبار و پايايي قابل قبولي برخوردار بودند. تحقيق حاضر از نوع همبستگي بود. از روش رگرسيون چند متغيره جهت تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد نتايج بدست آمده در سطحp نشان داد که بين راهبرد مقابله مساله مدار با خوش بيني و همچنين بين تاب آوري با خوش بيني دانش آموزان رابطه مثبت معنادار و بين راهبرد مقابله هيجان مدار و راهبرد مقابله غير موثر با خوش بيني دانش آموزان رابطه منفي معناداري وجود دارد. هم چنين نتيجه تحليل رگرسيون چندگانه نشان داد که متغيرهاي پيش بين راهبردهاي مقابله با استرس (مساله مدار، هيجان مدار، غير موثر) و تاب آوري 7 درصد واريانس متغير ملاک (خوش بيني) را تبيين مي کنند. سال انتشار:1389 محقق:مرضیه ی نثیر شواهد 2 بعد از اجرای موفق برنامه هر چه می خواهد دل تنگت بگو و رنگ آمیزی کلاسها و سالن با استفاده از نظرات دانش آموزان و کمک نماینده گان کلاسها در رنگ امیزی مجددا از بین همکاران و دانش آموزان نظر خواهی شد که نتیجه نظر خواهی ها به صورت نمودار و جدول در ذیل آورده می شود. جدول نظرات همکاران دبیر مربوطه خوب (1) متوسط (2) ضعیف (3) دبیر حرفه 1 دبیر تربیت بدنی 1 دبیر دینی 1 دبیر ادبیات 2 مدیر آموزشگاه 1 مربی برورشی 1 دبیر ریاضی 2 جدول نظرات دانش آموزان نام دانش آموز خوب متوسط ضعیف محمد بالیده 2 رضا غدیری 1 حامد رضا بور 1 حسین شریعت 1 محمود بهرامی 1 حسن دانایی 1 علی سلامت 2 نمودارها درصد رضایت همکاران از اجرای طرح ها در آموزشگاه: درصد رضایت دانش آموزان از اجرای طرح ها در آموزشگاه: پس از چند هفته مشاهده نمودم که رفتار دانش آموزان تا حد زیادی تغییر یافته است وکلاسها ومیزها بدون کمترین خط خوردگی توسط خود دانش آموزان مراقبت می شد وهر چه می خواستند در شومیزها یادداشت می کردند . ضمنا درختانی که کاشته شده بود به طور دقیقی آبیاری می شد وبچه ها حساسیت زیادی از خود نشان می دادند به طوریکه که اگر فردی بیش از اندازه به درختان نزدیک می شد مانع می شدند . همکاران نیز رضایتی قابل قبول از دانش آموزان داشتند بطوریکه در سر کلاس ها به گفته همکاران بیشتر به درسها گوش می کردند وکمتر مزاحم یکدیگر می شدند . در صحبتی که با والدین چند دانش آموز نیز صورت گرفت آنها اعلام کردند که رفتار پسرشان نیز به سمت مثبت سوق پیدا کرده است وانان دیگر دنبال بازیگوشی نیستند بلکه در کارهای کشاورزی ودامداری خیلی کمک می کنند الفاظ زشتی که بچه ها با آن یکدیگر را صدا می زدند نیز بطور ناگهانی کاهش پیدا کرد. در هفته اخر مسئول ورزش همگانی در مراسم صبحگاه خود دانش آموزان بودند وآنان بچه ها را ورزش می دادند وچند نفر نیز نظم صفوف را حفظ می کردند . روابط دانش آموزان با مدیر مدرسه وهمکاران بسیار صمیمی تر شده بود بطوریکه اکثر همکاران از اخلاق ورفتار دانش آمو زان اعلام رضایت کردند وتوسط خود همکاران نیز هدایایی تهیه شد وبه دانش آموزان نمونه اهدا شد واکثر کسانی که جایزه دریافت کردند کسانی بودند که قبلا در سر کلاس ها مزاحمتهایی برای معلمان ودانش آموزان دیگر ایجاد کرده بودند واکنون به صورت غیر قابل باوری امور مدرسه را دراختیار داشتند ودر زنگهای تفریح مسئول تغذیه دانش آموزان بودند ودر بیرون مدرسه نیز مراقب درگیریهای احتمالی بودند ودر صورت درگیری آنان را از یکدیگر جدا میکردند ومدیر ومربی پرورشی را در جریان کار می گذاشتند . در پایان از همکاری مدیر مدرسه مربی پرورشی وهمکاران دیگر نهایت تشکر وقدر دانی رادارم که با تلاش خالصانه خود محیطی ایجاد کردند که تا سالها خاطره این سال در اذهان باقی می ماند . در پایان چند مصاحبه با همکاران ودانش اموزان انجام شد که به شرح زیر می باشد 1- دبیر ریاضی لطفا بفرمایید که رفتار دانش اموزان ایا فرقی کرده است ودر سر کلاس شما آیا روی میزها ودیوارهاکنده کاری می کنند؟ ایشان ذکر کردندکه رفتار دانش آموزان خیلی فرق کرده است بصورتی که دیگر برای ساکت کردن بچه ها مشکلی ندارم وخود آنهاموقع شروع درس ساکت می نشینند ودرپایان جلسه وقتی به انان داده می شود که اگر صحبت یا انتقادی دارند بیان کنند . ومیزهاودیوارهانیزخیلی تمیز باقی مانده اندبصورتی که به محض ورودبه انسان حالتی خوش دست می دهد. 2- دبیر تاریخ درگیریهاوخط کشیدن روی درودیوارها و میزها بصورت چشمگیری کاهش یافته است واز اقدامات مدرسه بسیار خوشحال هستند . مصاحبه با چند دانش آموز 1- علی سلامت این دانش آموز نیز از رفتار دوستان خود احساس رضایت می کند ومی گوید که موقع تدریس درس توسط معلمان دیگر دانش آموزان گوش فرا می دهند وموقعی که در سر کلاس تنها هستیم احساس می کنیم که خانه خودمان است وروی دیوارها ومیزها خط خطی نمی کنیم . 2- محمد بالیده این دانش اموز از رفتار دوستان خود وهمکاران ومدیر مدرسه ابراز خشنودی می کند واز زحمات مدیر مدرسه نیز تشکر می کند. ارزش یابی تاثیر اقدام جدید وتعیین اعتبار آن در این پزوهش که به مدت 3 ماه به طول انجامید به بیشتر اهدافی که در نظرداشتیم وپیشنهادهایی که داده شده بود توانستیم به نحو مطلوب جامه عمل بپوشانیم . در شواهد یک ذکر کردیم که بیشتر معلمان از برخورد دانش آموزان با یکدیگر ومعلمان وهمچنین کنده کاری روی دیوارها ونیمکت ها شاکی بودند به طوری که آنها اذعان می کردند که دانش آموزان به درس توجه نمی کنند وبیشتر درصدد اذیت کردن یکدیگرند .اما پس از پیشنهاد واجرای راه کارها به نتایج بسیار مفیدی دست یافتیم که اگر با پزوهش ومطالعه مناسب به دنبال مشکلی باشیم حتما آنرا به بهترین نحو ممکن حل خواهیم کرد . در شواهد دو نتایج به دست آمده بسیار موفقیت آمیز بود وبه ما ثابت شد که با اندکی درمحیط آموزشگاهی چه دررفتارهمکاران ومدیر وچه در محیط فیزیکی می توان بسیاری از مشکلات را به نحو احسن حل کرد .به طوریکه در پایان پژوهش رفتار دانش آموزان بسیار مطلوب شده بود چه ازنظر انظباطی وچه از نظر درسی بطوریکه هم مدیر مدرسه اظهار خوش حالی می کرد وهم معلمان ودانش آموزان نیز از رفتار یکدیگر رضایت کامل داشتند ومصاحبه با چند دانش آموز این را ثابت کرد که دانش آموزانی که قبلادرست گوش نمی کردند وبقیه را اذیت می کردند اکنون بیشتر از بقیه به درس اهمیت می دهند به خاطر رفتار مناسب عوامل آموزشگاهی بااین دانش آموزان . منابع : 1)حسن زاده ، انگيزش وهيجان ، نشر ارسباران ، تهران ، رمستان 86 ، چاپ اول. 2)خدابنده ، محمد كريم ، انگيزش و هيجان ، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهي ، تهران ، تابستان 76، چاپ نهم. 3)ريو، رشال، انگيزش و هيجان ، يحيي سيد محمد ، نشر ويرايش ، تهران ،76. 4)فرجي ، ذبيح الله، انگيزش و هيجان و واكنشهاي روانتني ، نشر ميترا ، زمستان 75.
تربيت معلم شهيد بهشتي موضوع پژوهش: چگونه می توانم هيجانات دانش آموزان را به سمت مثبت تغییر دهم؟ استاد راهنما: جناب آقاي غفاریان پژوهشگر: ابراهیم رضایی سال تحصيل: 91-90 در اينجا لازم است که از زحمات كليه كساني كه من را در انجام اين پژوهش يار ي داده اند كمال تشكر را داشته باشم و همچنين جناب آقاي غفاریان استادبنده كه به حق تلاش بسياري برای من و كليه دانشجويان كشيده به طور ي كه در پايان سال همه علاقمند به پژوهش شديم و اميدوارم كه در همه مراحل زندگي موفق باشند. همكاران گرامي بنده در مدرسه راهنمايي شهید رجایی كه واقعا تلاش بي وقفه اي را جهت به سرانجام رساندن اين تحقيق از خود نشان دادند. مدير مدرسه جناب آقای کهساری .همكاران آقايان : حسین توپکانلو .نورعلي حاج بابايي. محمدرضا ظهور پرور. هادي مدير. هاشم حسني چكيده پژوهش: بر خوردهاي فيزيكي دربين دانش آموزان و همچنين ديدن ديوارهاي خط خطي شده و كنده كاري روي ميزها وديوارهاي كلاسها و همچنين عدم توجه كافي به درورس در كلاس ها وداشتن روحيه درگيري دربين دانش آموزان و همچنين ناراحتي همكاران ا زوضعيت موجودباعث گشت تا برآن شوم تا این وضعیت را تغيير دهم. برای رفع مشكل با همكاري مدير مدرسه و همكاران علت را در هيجانات دانش آموزان ديدم و متوجه شدم كه با توجه به اينكه محيط فيزيكي بيشترين تاثير را در هيجان دارد ، ابتدا محيط فيزيكي، با استفاده از نظرات دانش آموزان تغيير وهمچنين برنامه اي تحت عنوان هرچه مي خواهد دل تنگت بگو اجرا شد که با توجه به مشاهدات بنده وتایید مدیر مدرسه ودیگر همکاران نتیجه ی مطلوبی داشت.در این طرح به دانش آموزان اجازه داده می شد که هرچه می خواهند روی دیوار بنویسند و بعد با کمک خود دانش آموزان دوباره رنگ آمیزی مجدد صورت گرفت.همچنین اقدامات و راهکارهای دیگری نیز بررسی وانجام شد اعم از گذاردن برگه های سفید در قسمت های مختلف مدرسه واجازه دادن به دانش آموزان برای نقاشی کردن روی آنها،استفاده از رنگ های مختلف برای کلاس ها با توجه به سلیقه ی دانش آموزان وموارد بسیار دیگر که در پژوهش به تفضیل دیده می شود. در ادامه نمودار های ابعاد هیجان،تجزیه وتحلیل هیجان ومیزان رضایت همکاران و دانش آموزان از اجرای طرح پیشنهادی تهیه شد. نتایج به دست آمده بسیار موفقیت آمیز بود وبه ما ثابت شد که با اندکی تغییر چه دررفتارهمکاران ومدیر وچه در محیط فیزیکی می توان بسیاری از مشکلات را به نحو احسن حل کرد .به طوریکه در پایان پژوهش رفتار دانش آموزان بسیار مطلوب شده بود چه ازنظر انظباطی وچه از نظر درسی ،بطوریکه هم مدیر مدرسه اظهار خوش حالی می کرد وهم معلمان ودانش آموزان نیز از رفتار یکدیگر رضایت کامل داشتند ومصاحبه با چند دانش آموز این را ثابت کرد که دانش آموزانی که قبلادرست گوش نمی کردند وبقیه را اذیت می کردند اکنون به خاطر رفتار مناسب عوامل آموزشگاهی بااین دانش آموزان بیشتر از بقیه به درس اهمیت می دهند. فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده .......................................................................4 مقدمه.........................................................................6 معرفی موضوع وعنوان پژوهش........................................ 7 توصیف وضعیت موجود................................................. 7 شواهد 1 (روش های گرد آوری اطلاعات)............................ 9 تجزیه و تحلیل داده ها .................................................. 19 ارائه راهکارها .......................................................... 23 اجرای راه حل و نظارت ............................................... 24 پیشینه پژوهش............................................................ 26 شواهد 2.................................................................. 28 ارزیابی راه حل های جدید.............................................. 32 منابع ومأخذ ...............................................................33 مقدمه پژوهش همه ما انسان ها به هیجان نیاز داشته وهیجان لازمه زندگی هرانسانی می باشد وانسان باید هرچندگاهی هیجانات خودرا تخلیه نمایداگر انسان باتوجه به اصول روانشناسی درست تربیت شده باشدوامیال وخواسته های خود رابه طور مشروع ارضا نموده باشد قطعا در تخلیه هیجانات نیزبه طوردقیق به هنجارعمل می کند ولی اگر از دوران کودکی وخردسالی دارای خانواده خشن وعدم تعادل فکری وروانی بوده باشد. و يا محيط اجتماعي هم سالم نباشد و با توجه به اينكه هيجان جزئي از زندگي مي باشد وبراي تخليه هيجانات خود به هركاري دست خواهد زد. و دانش آموزان دراين دوره براي هويت نيزمي باشدو در اين دوره هيجانات دانش آموزان به اوج خود مي رسدومدرسه مي تواند با راهنمايي و مشاوره صحيح به آنها و همچنين آموزش كامل مهارتهاي زندگي ازجمله آموزش صحيحي تخليه هيجاني مسير زندگي دانش آموزان را مشخص نمايد. بر آن شدم كه در مورد تخليه هيجانات د انش آموزان به پژوهش پرداخته و اطلاعات هر چند اندك اما اجرايي دراختيارعلاقمندان گذاشته تا با اجراي اين راهها و راهاي ديگر كه توسط كارشناسان بيان مي شود شاهد به اندك رسيدن كارها واعمالي درجامعه شويم .كه براثر تخليه هيجانات به طورمنفي ايجاد مي شوند. در اين راه نظرات خود دانش آموزان وهمكاران محترم در آموزشگاه همچنين مديرمحترم نيزاستفاده كرديم وازديگر منابع از جمله كتب مربوط به روانشناس هيجان و اينترنت تا حدممكن استفاده شد. معرفی موضوع وعنوان پژوهش موضوع پژوهش بررسی راه های عملی تخلیه هیجانات دانش آموزان به سمت مثبت به صورتی که انان هیجانات منفی خودرا کنترل کرده ویا آنان این هیجانات را به سمت مثبت سوق دهند این موضوع پژوهش به دلیل اینکه بنده معلم هستم می تواند کمک زیادی به من بکند تا با پیش بینی هیجانات دانش آموزان در مواقع لزوم آنها را کنترل کرده وبه طور صحیحی به سمت مثبت هدایت کنم وبا شغل بنده ارتباط زیادی دارد واین موضوع پژوهش قابل بررسی وتحقیق است بصورتی که این پژوهش در محیط مدرسه قابل اجراست ودانش اموزان نیز علاقه مند به همکاری با همکاران می باشند. دراین پژوهش برآن شدم که با شنا سایی رفتار دانش آموزان هیجانات آنان را باکمک خود دانش آموزان واولیاوهمکاران ومدیرمدرسه به سمت مثبت هدایت کنم. توصیف وضعیت موجود اینجانب ابراهیم رضایی، متاهل ،دبیر درس حرفه وفن وساکن روستای سیدآبادواقع در 60کیلومتری مشهد مقدس میباشم که این روستا یکی از روستاهای حومه ی چناران واقع در 45 کیلومتری مشهد مقدس میباشد.بنده دارای مدرک فوق دیپلم از تربیت معلم شهید بهشتی مشهددر سال1387میباشم که ازمهر ماه همان سال در روستای بقمچ که در 35کیلومتری چناران واقع است مشغول به کار شدم.مدت دو سال را در این روستا به تدریس حرفه وفن پرداختم تا اینکه در سال تحصیلی 90-89پست سرپرستی شبانه روزی شهید رجایی سیدآباد به من پیشنهاد شدو بنده آن را پذیرفتم و هم اکنون نیز دراین پست مشغول به کار هستم.در تیرماه سال 89در کنکور کارشناسی ناپیوسته شرکت کرده و به لطف خداوند قبول شدم و اکنون در ترم چهارم کارشناسی حرفه وفن در تربیت معلم شهید بهشتی مشهدبه سر میبرم. مدرسه ای که هم اکنون در آن مشغول به کار هستم یک مدرسه ی راهنمایی پسرانه ی شبانه روزی است که تعداد82نفردانش آموز داردو در روستای سیدآباد واقع شده ودانش آموزان آن اکثرا جزء کودکان محروم،با مشکلات خانوادگی و تحت پوشش کمیته ی امدادامام خمینی(ره) هستند.آغاز کار مدرسه از اول هفته تا بعدازظهر چهارشنبه است وطی این مدت دانش آموزان حق خروج از مدرسه را ندارند.اما مشخصات فنی مدرسه به شرح زیر است: این مدرسه مساحتی در حدود 6000متر مربع را در برگرفته است.ساختمان اصلی شامل دوطبقه است که در طبقه ی همکف آن کلاس های درس،دفترمدیر مدرسه،آبدارخانه،نمازخانه وکتابخانه قرار دارند ودر طبقه ی دوم خوابگاه ها و دفتر سرپرستی واقع شده اند.خوابگاه هابه اسم چند شهید عرصه ی دفاع مقدس به نام های شهیدان انفرادی،غزنوی،حسن زاده،خوشرو،ستاری وامامی نامگذاری شده اند.هر خوابگاه شامل 7تخت دوطبقه است که مجموعا چهارده نفر را می تواند در خود جای دهد.دو خوابگاه حسن زاده و خوشروبه کلاس اول ها،دوخوابگاه ستاری و امامی به کلاس دوم ها و خوابگاه های انفرادی و غزنوی به دانش آموزان کلاس سوم اختصاص یافته است.دیگر اماکنی که می توان به آنها اشاره کرد اتاق تکنولوژی است که دارای چندین کامپیوتر و دیتا پروژکتور است.در کنار این اتاق سلف سرویس و آشپزخانه مدرسه قرار داردو در ضلع جنوبی مدرسه هم خانه ی سرایداری وانبار مدرسه واقع شده است.حیاط مدرسه با آسفالت پوشیده شده و دارای یک زمین فوتبال ویک زمین والیبال است. طی این مدت که در این آموزشگاه حضور داشتم توانستم با دیگر همکاران ارتباط صمیمی پیداکنم،دبیرانی که در حدود ده سال است که در این مدرسه با هم هستند.گاهی اوقات در فاصله بین زنگ ها که با همکاران به صحبت مینشینیم،مشکلات مختلف دانش آموزان موضوع صحبت ما می شودو سعی میکنیم به نحوی این مشکل را برطرف سازیم.یکی از این مسائل دیدن دیوارهای خط خطی شده توسط دانش آموزان وشکسته شدن بعضی از میزها وهرروز دیدن چند دانش آموز پشت درکلاسها ، پاره کردن تراکتها واطلاعیه های مدرسه در سالن وهمچنین تخریب ویا کنده کاری روی میزونیمکتها وهمچنین سنگ انداختن ویا اشیاع در داخل توالت وتخریب وکندن شیرهای آبخوری ویا پایین زدن کنتور برق وموارد بسیار دیگری از این قبیل بود که مرا آزار می داد اینگونه شدکه تصمیم گرفتم که به دنبال این موضوع بروم که چگونه می توان هیجانات دانش آموزان را به سمت مثبت تغییر دهم . شواهد1 تعاريف مفاهیم و واژگان كليدي چگونه: به معني كيفيت ،تغييروبهبود دراين تحقيق مي باشد. توانستن:در فرصت زماني ازطريق مطالعه،مصاحبه،پرسش نامه و..........اقدام كنم. هیجان: معمولاً به احساسها و واکنشهای عاطفی اشاره دارند، هر هیجان از سه مؤلفه اساسی برخورد است:مؤلفه شناختی، افکار، باورها و انتظارهایی که نوع و شدت پاسخ هیجانی را تعیین میکنند. آن چه برای یک فرد فوق العاده لذت بخش است، ممکن است برای دیگری کسل کننده یا آزارنده باشد.(محمود رمضانزاده ،1365،ص24) دانش آموز:در اینجا به افرادی در محدوده ی سنی 12تا15سال اطلاق می گردد که در دوره ی تحصیلی راهنمایی(یکی از مقاطع تحصیلی در ایران) مشغول تحصیل می باشند. تغییر:به معنای دگرگونی ومتحول شدن است(ایجاد دگرگونی در یک چیز یا یک رفتار).در اینجا به معنای تغییر در یک رفتار است. تعریف هیجان هیجان ها بخشی اززندگی روز مره ماراتشکیل می دهند .هیجان ما به زندگی ما رنگ می دهند .البته منظوراین نیست که دراثرترس سفید ودراثرخشم سرخ می شویم .هیجان های مثبت مثل عشق وارزو می توانند روزهای ما را با خوشی همراه کنند اما هیجان های منفی مثل ترس افسردگی وخشم می توانند مارا درناامیدی غوطه ورسازند ودر جهت احساس پوچی سوق دهند .درعین حال هیجان می تواند پاسخ به یک موقعیت ومنبع انگیزش باشد .همچنین هیجان می تواند در نفس خود هدف باشد .ما می توانیم رفتارهایی اتخاذ کنیم که ما را به طرف احساس شادی یا عشق سوق می دهند .زندگی بدون هیجان ها ملال انگیز است .انها چاشنی زندگی هستند که به حیات ما لذت وبر انگیختگی می بخشند .به نظر می رسد که برای هیجان به تعدادنویسندگانی که درباره هیجان مطلب نوشته اند تعریف وجود دارد.اگرچه هیجان ها در زندگی روزمره خیلی صریح وروشن به نظر میرسند .وهر کس می داندتجربه شادی وخشم چگونه است اما تعریف هیجان مشکل است .مشکل این است .تا وقتی از کسی خواسته شده باشد هیجان را تعریف کند می داند که هیجان چیست .به هر حال در اینجا چند تعریف از هیجان را ارائه می کنیم . 1- واکنش کلی شدیدوکوتاه ارگانیسم به یک موقعیت غیرمنتظره همراه با یک حالت عاطفی خوشایند یا ناخوشایند . 2- یک حالت عاطفی که می تواند از عناصر فیزیولوزیک موقعیتی وشناختی تشکیل شود. 3- وضعیت پیچیده ای است درپاسخ به تجربه های دارای بار احساسات. 4- پدیده های احساسی انگیختگی هدفمند بیانگر وکم دوام هستند که به ما کمک می کنند با فرمت ها وچالش هایی که هنگام رویدادهای مهم زندگی مواجه می شویم سازگار شویم. 5- پاسخ های فیزیولوزیکی وروانی هستند که ادراک یادگیری وعملکرد ما راتحت تاثیر قرارمی دهند . 6- هیجان واکنشی است که تعامل بین عوامل ذهنی محیطی وفرایندهای عصبی وهورمونی را شامل می شود (حسن زاده،86 ،ص231 ). هیجانها چیستند ؟ هیجانها پدیده هایی چند وجهی اند هیجانها تا اندازه ای حالتهای عاطفی ذهنی هستند هیجانها باعث می شوند تا به شیوه خاصی احساس کنیم مثلا خشمگین یا شادمان شویم هیجانها پاسخهای زیستی نیز هستند واکثرهای فیزیولوزیکی که بدن را برای عمل سازگاری اماده می سازند بدن ما هنگام هیجان زدگی طوری فعال می شود که با حالت بی هیجانی فرق دارد افزایش ضربان قلب عضلات تنیده و تنفس سریع را تجربه می کنیم هیجانها بیشتر کارکردی هستند بسیار شبیه به گرسنگی که کارکردی است خشم ما را برای جنگیدن با دشمن اماده میکند وترس ما را برای گریختن از خطر اماده می سازد .بالاخره اینکه هیجانها پدیده هایی اجتماعی اند هیجانها تولید حالتهای متمایزصورتی وبدنی می کنند که تجربه های هیجانی درونی ما را به دیگران می رسانند (ریو ، 86،ص 301). انواع هیجان هیجان های مثبت 1- شادی : شادی نمونه ای از هیجان مثبت است .بر اساس اصول لذت گرایی احساس ها را می توان به صورت پیوستاری نمایش داد که عاطفه مثبت در یک انتهاوعاطفه منفی در انتهای دیگر ان قرار دارد .شادی بالاترین سطح عاطفه مثبت است .رویدادهای شادی اور پیامد های خوشایند را شامل می شوند مانند موفقیت در یک کار مورد جهت قرار گرفتن دریافت خبری خوشحال کننده یا تجربه کردن احساس های لذت بخش .علت های شادی یعنی پیامد های خوشایند مرتبط با موفقیت شخصی وارتباط میان فردی اصولا ضد علت های غم هستند یعنی پیامد های ناخوشایند مرتبط با شکست شخصی جدایی یا باخت .تاثیر شادی بر ما بر خلاف تاثیر غم است .وقتی غمگین هستیم احساس بی حالی وکناره گیری می کنیم وقتی شادیم احساس علاقه ومعاشرتی بودن می کنیم .وقتی غمگین هستیم اغلب بدبین هستیم وقتی شادیم خوش بین هستیم . 2- خوش بینی وامید: خوش بینی انتظاری تعمیم یافته برای رخ دادن پیامدهای خوب به هنگام برخورد با مشکلات در حیطه های مهم زندگی است .خوش بینی نشان دهنده نگرش مثبت یا پیش امادگی است .برای اینکه چیزهای خوب رخ خواهند داد امید به رفتار هدفمند مربوط می شود .معنی امید ان است که فردبا استفاده ازمهارت ها یا توانایی خود یا شایدبا پافشاری می تواند مسیرخود رادررسیدن به هدف پیداکند .اگرمردم اهداف مطلوب رادردسترس ببینند تلاش می کنند تابه انها برسند البته وقتی هم اهداف را دسترس ناپذیر بیابند دست از تلاش می کشند ودرنهایت تسلیم می شوند .به بیان دیگر انتظار ونتیجه نقش مهمی درتعیین تداوم تلاش یا تسلیم ایفا می کند .افراد خوش بین و امیدوار همه پیامدها وهدف های مطلوب را قابل دستیابی می بینند (حسن زاده،86،ص240 ) 3- علاقه :علاقه شایع ترین هیجان در عملکردروزمره است .علاقه میل به کاوش تحقیق جستجو دستکاری کردن وبه دست اوردن اطلاعات از چیزهای دور وبرمان را ایجاد می کند .علاقه زیر بنای میل به خلاق بودن یادگرفتن وپرورش دادن قابلیت ها ومهارتهاست .علاقه فرد به یک فعالیت تعیین می کند که چه مقدار توجه به ان فعالیت معطوف می شودواطلاعات مربوط را چگونه پردازش کند درک نماید وبه یاد اورد .علاقه یادگیری راافزایش می دهد . 4-عشق : عشق شیفته ترین هیجان است .عشق درلغت به معنی گذشتن از حد دوستی وکور شدن چشم از دریافت عیب های معشوق است .وقتی فرد عاشق می شود حالتی روان شناختی به نام شنگولی را تجربه می کند .عشق به دوپامین ونورایی تمرین که هر دو درحالت شنگولی دخالت دارند ،ربط داده شده است . هیجان های منفی 1- ترس: ترس واکنشی هیجانی است وازتعبیر انسان مبنی بر اینکه موقعیت خطرناک وتهدیدی برای سلامتی اوست ناشی می شود .درک مخاطرات وتهدیدها می تواند روانی یا جسمانی باشد .رایج ترین موقعیت های ترس اور مربوط می شود به پیش بینی صدمه جسمانی یا روانی اسیب پذیری در برابر خطر یا انتظار افراد از اینکه توان مقابله کردن با موقعیت های قریب الوقوع را ندارند .ترس دفاع را با انگیزه می کند .ترس به عنوان علامت هشدار دهنده برای صدمه جسمانی یا روانی قریب الوقوع عمل می کند .و به صورت انگیختگی سیستم عصبی خود مختار اشکار می شود .ترس درباره اسیب پذیری ما هشدار می دهد یادگیری را تسهیل و مقابله کردن رافعال می کند . 2-خشم : خشم یکی دیگر ازهیجان هااست که ممکن است عامل ان موقعیت هایی باشند که ذاتا خشم اور هستند .احساس خشم معمولا توام با پر خاشگری جار وجنجال دعوا وناسزاگوئی است خشم هیجانی فراگیر است .هنگامی که افراد جدیدترین تجربه هیجانی خود را تو صیف می کنند خشم هیجانی است که بیشتر به ذهن می اید .اساس خشم این عقیده است که اوضاع انگونه که باید باشد نیست .مانع اختلال در برنامه ها هدف ها یا سلامتی خیانت در امانت موردبی اعتنائی قرارگرفتن وموردانتقاد ناموجه قرارگرفتن می توانند خشم را ایجاد کنند .خشم پرشورترین هیجان است .ادم خشمگین قوی تر ونیرومند می شود .خشم احساس کنترل افراد را نیز افزایش می دهد .خشم نه تنها پر شورترین هیجان بلکه خطرناک ترین هیجان نیز هست به طوری که هدف ان نابود کردن موانع را درمحیط است .خلق خشم اگین به نحوچشمگیری احتمال حمله ی قلبی را افزایش می دهد .خشم می تواند هیجان ثمر بخشی باشد .خشم در صورتی ثمر بخش است که بنیه واستقامت را در تلاش های ما برای مقابله کردن ثمر بخش نیرومند کند تا بتوانیم اوضاع را به صورتی که باید باشد تغییر دهیم(حسن زاده 86-ص241 ) 3- نفرت: نفرت یکی دیگر از هیجان های ادمی است .وظیفه نفرت رد کردن است .افراد از طریق نفرت فعالانه برخی از جنبه های مادی یا روانی محیط را پس می زنند ودور می اندازند .نفرت عبارتست از خلاص شدن از شر چیزی الوده فاسد یا گندیده .این تهاجم های محیطی را در نظر بگیرید که انسان از طریق هیجان نفرت سعی می کند انها را پس بزند .خوردن چیزی تلخ مزه بد بوئیدن گوشت فاسد بوی بد خوردن سیبی با کرم وروی ان غذای الوده .چون نفرت ازارنده است نقش انگیزشی مثبت را در زندگی ما ایفا می کند به صورتی که میل به پرهیز کردن از چیزهای نفرت انگیز ما را با انگیزه می کند تا رفتارهای مقابله کردن لازم را برای برخورد کردن با شرایطی که نفرت انگیز هستند را یاد بگیریم (حسن زاده 86-ص242 ). 4- غم :غم منفی ترین وازاردهنده ترین هیجان است .غم اصولا از تجارب جدایی یا شکست ناشی می شود .جدایی از دست دادن فردی عزیز از طریق مرگ طلاق یا مشاجره ناراحت کننده است .شکست در امتحان مسابقه یا عضویت در گروه نیز به غم می انجامد .چون غم خیلی ناخوشایند احساس می شود .فرد را با انگیزه می کند تا قبل از وقوع درباره ان هر کار لازم را برای کاهش دادن شرایط غم انگیز انجام دهد .بعد از جدایی همسر ردشده پوزش می خواهد گل می فرستد یا تلفن می زند تا از این راه رابطه قطع شده را ترمیم کند .یکی از جنبه های مثبت غم این است که به صورت غیر مستقیم به انجام گروه های اجتماعی کمک می کند .اگر افراد دلشان برای دیگران تنگ نمی شد انگیزه ی چندانی نداشتند تا برای حفظ کردن انسجام اجتماعی هر کاری از دستشان براید انجام دهند .بنابراین در حالی که غم ناخوشایند احساس می شود می تواند رفتارهای ثمر بخش را با انگیزه وحفظ کند (حسن زاده 86-ص242). هیجان خواهی وورزش هیجان خواهان تمایل دارند که سخت درگیر ورزش هایی شوند که خطرناک به نظر می رسند مانند هیجان خواهانی که از کوه ها صعود می کنند به فضا نوردی می پردازند با سرعت در اب شیرجه می روند در اسکی از یک شیب تند فرود می ایند وغیره . اگرچه هیجان خواهان مجذوب فعالیت های خطرناک هستند اما به نظر نمی رسد که انها مجذوب خطر باشند بلکه به نظر می رسد انها مجذوب خطری باشند که در راه کسب تجارت جدید قراردارد . هیجان ها بخشی اززندگی روز مره ماراتشکیل می دهند .هیجان ما به زندگی ما رنگ می دهند .البته منظوراین نیست که دراثرترس سفید ودراثرخشم سرخ می شویم .هیجان های مثبت مثل عشق وارزو می توانند روزهای ما را با خوشی همراه کنند اما هیجان های منفی مثل ترس افسردگی وخشم می توانند مارا درناامیدی غوطه ورسازند ودر جهت احساس پوچی سوق دهند .درعین حال هیجان می تواند پاسخ به یک موقعیت ومنبع انگیزش باشد .همچنین هیجان می تواند در نفس خود هدف باشد .ما می توانیم رفتارهایی اتخاذ کنیم که ما را به طرف احساس شادی یا عشق سوق می دهند .زندگی بدون هیجان ها ملال انگیز است .انها چاشنی زندگی هستند که به حیات ما لذت وبر انگیختگی می بخشند .به نظر می رسد که برای هیجان به تعدادنویسندگانی که درباره هیجان مطلب نوشته اند تعریف وجود دارد.اگرچه هیجان ها در زندگی روزمره خیلی صریح وروشن به نظر میرسند .وهر کس می داندتجربه شادی وخشم چگونه است اما تعریف هیجان مشکل است .مشکل این است .تا وقتی از کسی خواسته شده باشد هیجان را تعریف کند می داند که هیجان چیست .به هر حال در اینجا چند تعریف از هیجان را ارائه می کنیم . 1- واکنش کلی شدیدوکوتاه ارگانیسم به یک موقعیت غیرمنتظره همراه با یک حالت عاطفی خوشایند یا ناخوشایند . 2- یک حالت عاطفی که می تواند از عناصر فیزیولوزیک موقعیتی وشناختی تشکیل شود. 3- وضعیت پیچیده ای است درپاسخ به تجربه های دارای بار احساسات. 4- پدیده های احساسی انگیختگی هدفمند بیانگر وکم دوام هستند که به ما کمک می کنند با فرمت ها وچالش هایی که هنگام رویدادهای مهم زندگی مواجه می شویم سازگار شویم. 5- پاسخ های فیزیولوزیکی وروانی هستند که ادراک یادگیری وعملکرد ما راتحت تاثیر قرارمی دهند . 6- هیجان واکنشی است که تعامل بین عوامل ذهنی محیطی وفرایندهای عصبی وهورمونی را شامل می شود (حسن زاده،86 ،ص231 ). ابعاد بيان یا تجلی هیجان پاسخ های فیزیولوژیکی شاید مهم ترین ویزگی یک پاسخ هیجانی جنبه فیزیولوزیکی ان باشد تقریبا تمام هیجانها همراه با تغییراتی در وضع بدن هستند .روشن ترین انها تغییراتی است که همواره با احساس ترس به وجود می ایند کسی نیست که در زندگی خود دچار ترس نشده باشد وقتی شما با سر سختی از یک حادثه اتومبیل جان ساتم به در می برید یا وقتی با خبر می شوید که کسی با زور به طور ناگهانی وارد منزل شما شده است یا حتی وقتی شما مجبورید در حضور گروه زیادی به سوال مشکلی پاسخ دهید شاید متوجه ضربان قلب لرزش زانوها عرق کردن کف دستها یا احساس خشکی دهان شدید واکنش های بدن در مقابل یک محرک ترسناک ناشی از عمل دستگاه عصبی سمپاتیک واثر هورمون اپی نقرین ادرنالین است که به وسیله غدد فوق کلیوی ترشح می شود وقوع این واکنش ها به شرح زیر است: 1- تنفس سریع تر وعمیق تر می شود . 2- میزان ضربان قلب وگردش خون افزایش می یابد وبا هر ضربان قلب خون بیشتری به داخل رگها فرستاده می شود . 3- فشار خون بالا می رود . 4- خون کمتری به اندامهای درونی وخون بیشتری به عضلات می رسد . 5- کبد برای تامین انرزی لازم قند بیشتری ازاد می کند . 6- تولید بزاق در دهان و همچنین تولید مخاط در گذر گاههای تنفس کاهش می یابد . 7-مردمک چشم برای دریافت نور بیشتر متسع می شود . 8- پاسخ گالوانیکی پوست بالا می رود واین تغییرها مربوط به نحوه پیچیده کارکرد غده های عرق در پوست است (فرجی ،75-ص114). ابعاد هيجان نقش فرهنگ در هیجان کلمه فرهنگ در بر گیرنده ترکیبی از عقاید ورسوم گروه خاصی از مردم است کار ورزش وهنر به عنوان بخشی از فرهنگ تلقی می شود . الف . هیجان در کار در سالهای اخیر برای اکثر مردم محیط کار وهیجان دو امر متضاد در نظر گرفته می شد به خصوص هنگامی که کار تجاری باشد .القا کننده این مسئله است که کارها بیشتر عقلانی است تا هیجانی همین موضوع به عنوان دلیل مطرح می شود برای اینکه زنان در محیط کار صلاحیت کمتری نسبت به مردان دارند .زیرا زنان به سادگی نمی توانند هیجانهای خویش را مهار کنند چون تغییرات هورمونی در انها وجود دارد .بنابراین در مجموع محیط کار به عنوان محیطی بازدارنده هیجانی یا مکانی که هر واکنش هیجانی نا مناسب است تلقی میگردد. ب .هیجان وورزش امروزه ارتباط بین هیجان وورزش هم مشخص است شاید بهترین علت نظری نقش هیجان در ورزش نظریه اسنادواینر درهیجان باشد .او مطرح می کند برنده یا بازنده شدن در یک رویارویی ورزشی تعیین کننده موفقیت یا شکست است واین به یک هیجان منفی یا مثبت منجر می شود .برنده ها هیجان مثبت بیشتری دارند تا بازنده ها بازنده ها بیشتر عصبانی خشمگین وناراحت هستند . ج. هیجان و هنر ارتباط بین هیجان وهنر در یک زمان هم پیش پا افتاده است وهم مشکل .گاهی اوقات هنر می تواند یک احساس خیلی منفی ایجاد کند هنوز پاسخ قطعی برای ان پیدا نشده است . هیجان منفی ممکن است به وسیله درک هنری به چیزهای مثبت تغییر شکل یابد تمام کارهای هنری باارزش هستند ومنفی بودن یک قسمت از ان است (خداپناهی، 76،ص510 ). محاسن هیجانهای مثبت 1- هیجانهای مثبت دایره تفکر وعمل ادمی را وسعت می بخشد .شادی وشادمانی ما را به سوی باز کردن می رانند .علاقه مندی باعث کشف واکتشاف می شود .عشق باعث افزایش خلق می شود .هیجانهای مثبت باعث گسترش شیوه های عادی ومعمول تفکر وزیستن شده وادمی را به سوی افرینندگی بیشتر کنجکاوی بیشتر یادر پیوند بیشتر با دیگران می گذارند . 2- هیجانهای مثبت منابعی شخصی می افرینند هیجانهای مثبت از راه گسترش کوتاه مدت تفکر وعمل به کشف دیدگاه ها وکارها و پیوندهای اجتماعی می انجامد . 3- هیجانهای مثبت در زمره توان های سازگاری تکاملی هستند.(خداپناهی ، 470،ص 76 ) محاسن هیجانهای منفی 1- هیجانهای منفی ما را بر می انگیزانند هر هیجان منفی نقش مهمی بازی می کند .مثلااگر ترس نبودی بی مهابا همچون توله سگ های بی تجربه به وسط خیابان پر از ماشین های تند رو می دویدیم . 2- هیجانهای منفی به ما اطلاعات میدهند .هرکدام ازهیجانهای منفی اطلاعات خاصی را انتقال میدهند .غم نشانه فقدان.ترس نوعی تهدید است. 3-هیجانهای منفی به یادگیری کمک می کنند. بنابراین احساسات مثبت مشوق پی گرفتن باورهای خود مدار وتصورات قالبی ادمی هستند اما احساسات منفی ادمی را نسبت به مشکلات هشیارکرده هیجانهای منفی ازاین جهت خوبند که انقدر راه را براعتماد به مفروضه های موجود می بندند تا یادگیری های تازه حاصل کنیم(خداپناهی ، 470،ص 76 ) . تجزیه وتحلیل وتفسیر داده ها اشکال تخلیه هیجان رادر سه مورد بررسی کردم الف.هیجان دانش اموزان درمحیط خانواده به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله1-رابطه اعضای خانواده با یکدیگر که تاثیر زیادی در نحوه هیجان دارد.2-میزان اعتماد به نفس 3-سطح سواد والدین4-موقعیت اجتماعی خانواده5-تعداد اعضای خانواده6-منطقه مسکونی که هریک از عوامل ذکر شده می تواند تاثیر زیادی درنحوه وبروز هیجان داشته باشد . ب.عوامل هیجان درآموزشگاه 1-فضای کلاس ها 2-وسایل کمک آموزشی و روشهای تدریس 3-برخورد معلمان ومدیر مدرسه4-تعداد دانش آموزان 5-روابط دانش آموزان بایکدیگر ج.عوامل فردی وشخصی درهیجان 1-ترس وخشم 2-سلامت جسمی و روحی 3- اعتقادات4-نوع تفکر ونگرش5-ترس6-عشق7-خشم8-خوش بینی مجموعه عوامل ذکر شده می توانند درچگونگی هیجان وکنترل ان تاثیر زیادی بگذارند. تخليه هيجان نمودار تجزيه و تحليل رابطه اعضا با یکدیگر فضای کلاس ها ترس وخشم میزان اعتماد به نفس وسایل کمک اموزشی وروشهای تدریس سلامت جسمی وروحی سطح سواد والدین برخوردمعلمان ومدیر مدرسه اعتقادات موقعیت خانواده تعداد دانش اموزان نوع تفکر ونگرش تعداد اعضا روابط دانش اموزان خوش بینی منطقه مسکونی ترس عشق خشم من به فکر جمع اوری اطلاعات افتادم وبا مراجعه به کتابخانه وبا استفاده از پایان نامه ها وکتابهای روانشناسی ومراجعه به اموزشگاه از روش مشاهده وهمچنین مصاحبه با دبیران محترم وهمچنین با استفاده از پرسشنامه اطلاعات مفید وجالب توجهی بدست اوردم چند نمونه ازمصاحبه هاونظرات همکاران محترم رابیان می کنم وباچند نمونه از پرسش نامه ها که در پیوست ارائه می نمایم وفرصت کمی که داریم ایا میتوانیم راه حل وکمک مناسبی به دانش اموزان ارائه کنیم وجالب تر اینکه بتوانیم هیجانات دانش اموزان را به سمت مثبت تغییر دهم که دانش اموزان هم دانش اموزان تخلیه هیجانی شده وهم به تدریس همراه با امنیت فکری ادامه دهم . چند نمونه از مصاحبه ها دبیر ریاضی لطفا بفرمایید ایا دانش اموزان در کلاس روی میز یا دیوار کنده کاری انجام می دهند؟ ایشان بالبخند می فرمایند خیلی زیاد وبه هنگام درس دادن یا انجام تکالیف این کار راانجام می دهند .به نظر شما دلیل اینکار چه می باشد ایشان می فرمایند شاید به دلیل عدم رنگ امیزی ویا کوچک بودن فضای کلاس وعدم نورکافی باشد . دبیر تاریخ اقای....گفتند سرکلاس من هم بعضی ازبچه ها توجهی به درس ندارند ویا فقط روی میزخط خطی می کنند ویا بایکدیگر درگیر هستند ویا اینکه روی دیوار کلاس نقاشی می کنند وبه تذکرات بنده هم توجهی نمی کنند ووقتی از ایشان می خواهم که این کار رانکنند می گویند این چه مدرسه ای است که ما داریم . انتخاب راه جدید موقتی پس از مطالعات وبحث و گفتگو پیرامون تخلیه هیجان با مدیر مدرسه وهمکاران راهها یی به عنوان راه جدید وموقتی پیشنهاد دادودر صدد اجرای ان بر امدیم از جمله 1-نرمش صبح گاهی به مدت 15 دقیقه 2-نصب شومینه در کلاس ها وسالن هرچه می خواهد دل تنگت بگو 3-نصب صندوق جهت اخذ پیام ها ونظرات دانش اموزان 4-پخش اهنگ های ملایم در زنگ های تفریح 5-پخش مجلات علمی وروزنامه ها در زنگ های پرورشی بین دانش اموزان 6-مسابقات ورزشی اجرای طرح جدید ونظارت بر آن با توجه به اینکه وقت زیادی نداشتیم ولی به یاری خداوند وبه کمک همکاران مدیر مدرسه ومربی پرورشی راهکارهایی که با همفکری هم داده شده بود .شدیدا پیگیری وبه مرحله اجرا در اوردیم .الف-بدینصورت که هر روز صبح مدیر مدرسه با همکاری مربی پرورشی وورزشی بچه ها را به مدت 15 دقیقه نرمش می داد وپس از مراسم صبحگاه بچه ها با حالت خوشحالی وسرور وارد کلاس می شدند . ب-ضمنا در هر کلاس ویک فضای مناسب شومیزهایی تعبیر شده بود که بچه ها هر چه می خواستند بر روی ان می نوشتند وچند اکا سیو نیز در چند قسمت سالن به دیوار نصب شده بود که بچه ها اجازه داشتند به ان مشت بزنند . ج –سپس در زنگ های تفریح نیز اهنگ های ملایم وسنتی از دفتر اموزشگاه پخش می شد که باعث جلب توجه زیاد بچه ها شده بود د-وبا همکاری مدیر مدرسه مجلات علمی نیز تهیه شد ودر زنگ های پرورشی در بین دانش اموزان تقسیم می شد و انان به صورت گروهی انها را مطالعه می کردند و نکات مهم را یادداشت ودر وقت معین برای کل کلاس قرائت می کردند . و-در هفته درخت کاری نیز توسط خود دانش اموزان و همکاری والدین چندین نهال کاشته شد که خود دانش اموزان مسئول مراقبت از انها بودند . ه-توسط مدیر مدرسه صندوقی تهیه شد ودر سالن نصب گردید جهت همکاری دانش اموزان وپیشنهادات انان که پس از توضیحات لازم توسط همکاران به دانش اموزان پیشنهادات جالبی بدست امد از جمله 1-رنگ کردن کلاسها ودرب وپنجره ها 2-تعمیر میزهای شکسته 3- مسابقات ورزشی 4- اردوی دانش اموزی که پس از مطالعه پیشنهادات میزهای شکسته تعمیر وعوض شدند .یک اردوی یک روزه در منطقه گلمکان بر گزار شد .سپس کلاسها ودرب وپنجره ها نیز توسط دانش اموزان رنگ امیزی شد . در هفته پایانی سال 1387 مسابقاتی نیز در اموزشگاه برگزار شد از جمله شطرنج دو میدانی بدمینتون وفوتبال که با شور وشوق خاصی همراه بود چون هر همکار طبق قرعه کشی در یک تیم شرکت داشت . راهکارها 1 تغییر وضع فیزیکی محیط 2 تخلیه هیجانی در مراسم آغازین با انجام ورزش و نشاط در سر صف 3 نصب برگه های سفید در سایزهای بزرگ در سالن وحیاط مدرسه و دادن امکانات و وسایل برای نقاشی ونوشتن در روی آنها توسط دانش اموزان 4 بخشیدن کسانی مه دچار اشتباه شده اند 5 سکوت و بی توجهی نسبت به رفتار کلیشه ای دانش اموزان 6 تعویض میز و نیمکتهای شکسته 7 رنگ امیزی میز و نیمکتها 8 انتخاب رنگها برای کلاسها وسالن توسط دانش اموزان 9 برق کشی و کاشی کردن سرویسهای بهداشتی اجرا راه حل 1 از دبیران خواسته شد که در مورد چگونگی اجرای مسابقه هرچه می خواهد دل تنگت بگو و بنویس در کلاسهای درس توضیح دهند 2 مربی پرورشی از دانش آموزان راجه به برگزاری مسابقه نظر خواهی کند . 3 از مدیر مدرسه خواسته شد مسئولیت نظارت بر اجرای مسابقه را به عهده گیرد . 4 در شورای دبیران پیشنهاد داده شد که از دانش امزان هر کلاس برای رنگ امیزی کلاس خود نظر سنجی نمایند و نتیجه را به دفتر گزارش نمایند مراحل تفضیلی اجرا با توجه به اینکه وقت زیادی نبود ولی به یاری خداوند و به کمک همکاران دلسوز و متعهد راهکارهایی که با همفکری هم داده شده بود شدیداً پیگیری و به مرحله اجرا در آوریم. مدیر آموزشگاه که با ما در این رابطه همکاری می کردندبر نامه هر چه می خواهد دل تنگت را بگو و بنویس را اجرا نمودند و در این رابطه اعلام نظر فرمودند که با اجرای این برنامه شور ونشاط مضاعفی در بین دانش اموزان به راه افتاد و بیشتر نوشته ها راجع به وضعیت کلاسها و رنگ بودو ما بیشتر مشکلات مدرسه را شناسایی کردیم. مربی پرورشی از شور وهیجان در بین دانش اموزان برای بر گزاری برنامه خبر داده و بنا به گفته ایشان بیشتر دانش آموزان حرفهای ناگفته خود را رجع به مدرسه و اولیائ مدرسه ومحیط فیزیکی آموزشگاه بیان نموده اند. بنده هم از همکاران خواهش کردم هر کدام با توجه به ساعاتی که در آن کلاس درس دارند یک مسئولیت به دانش آموزان بدهند و پیگیری هم بکنند تا انشاء الله دانش آموزان هم از نظر عاطفی که شدیداً به توجه و محبت نیاز دارند جلب توجه کنند. همچنین راجع به رنگ امیزی کلاسها با توجه با نظر دانش اموزان نیز اجرا شد و تعداد ده نفر از دانش اموزان در رنگ امیزی کلاسها و سالن همکاری نمودند و سرویسهای اموزشگاه توسط پدر یکی از دانش اموزان سیم کشی شد و کاشی ان منوط به اعتبار توسط اداره شد. در راه رنگ امیزی آموزشگاه و هزینه رنگ ان به مشکل برخوردیم که با همفکری با مدیر و تشکیل جلسه انجمن و توجیه انجمن و اولیا هزینه آن از بین دانش آموزان جمع آوری شد. در اجرای برنامه هر چه می خواهد دل تنگت بگو و بنویس ابتدا دانش اموزان جملات زشت و رکیک می نوشتند که با تذکرات بی در بی و فرهنگ سازی در کلاسها و توجیه دانش اموزان این نیز به حد اقل رسید. پیشینه ی تحقیق 1) بررسي نقش معلم در هيجانات تحصيلي رياضي و تنظيم هيجاني دانش آموزان. دراین پژوهش رابطه ی بین هوش هیجانی با پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دختر بررسی شده است . 70 دانش آموز در این پژوهش شرکت دارندکه از طریق روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه هوش هیجانی بار- ان بوده و از آزمودنی ها خواسته شده است به پرسش نامه پاسخ دهند . پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نیز براساس معدل نوبت اول سال تحصیلی 89/88 برآورد شده است . البته در این پژوهش هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان متاهل و مجرد نیز مورد بررسی قرار داده است . برای تحلیل داده ها ی پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و آزمون t مستقل استفاده شده است . یافته ها ی پژوهش نشان داد که بین نمره کلی هوش هیجانی و مولفه مسئولیت پذیری و با پیشرفت تحصیلی رابطه معنی داری در سطح اطمینان 95 درصد وجود دارد . همچنین نتایج پژوهش نشان می دهد که بین هوش هیجانی و مولفه خودآگاهی هیجانی دختران دانش آموز متاهل و مجرد تفاوت معنی داری وجود ندارد . سال انتشار:1389 فريده سادات حسيني دانشجوي دکتري روانشناسي تربيتي دانشگاه شيراز دکتر محمد خير استاد دانشکده روانشناسي و علوم تربيتي دانشگاه شيراز 2) بررسي تاثير آموزش مهارتهاي مديريت هيجان بر هوش هيجاني دانش آموزان مقطع راهنمايي. هوش هيجاني در شكوفايي توانايي هاي افراد عاملي مهم است و با موفقيت، كارايي، سلامتي، رضايت از زندگي و به طور كلي با قدرت تفكر و هوش رابطه مثبت دارد. بنابراين، بررسي روش هاي پرورش هوش هيجاني به پرورش تمام اين توانايي ها در فرد مي انجامد. در همين راستا هدف از اين پژوهش بررسي تاثير آموزش "مهارت هاي مديريت هيجان" بر هوش هيجاني دانش آموزان است. محقق اين مهارت ها را براساس عوامل مختلف موثر بر هيجان در قالب برنامه آموزشي، تهيه كرده است. در اين تحقيق، از روش نيمه تجربي استفاده شده است و از روش نمونه گيري خوشه اي براي انتخاب 103 دختر و 124 پسر گروه نمونه استفاده شده است. ابزار اندازه گيري آزمون هوش هيجاني برادبري و گريوز (1384) بوده و براي تجزيه و تحليل داده ها از روش هاي آماري تحليل واريانس و تحليل كواريانس، كروسكال واليس و من ويتني استفاده شده است. يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد كه آموزش مهارت هاي مديريت هيجان تفاوت معنا داري بين دو گروه آزمايش و كنترل از نظر هوش هيجاني را باعث شده است. همچنين در مولفه هاي هوش هيجاني ميان گروه هاي آزمايش و كنترل تفاوت معنا داري در زمينه خود آگاهي و مديريت رابطه مشاهده شد. بنابراين، يافته هاي اين پژوهش نشان مي دهد كه آموزش مهارت هاي مديريت هيجان خصوصا در زمينه خود آگاهي و مديريت رابطه، افزايش هوش هيجاني دانش آموزان را باعث شده است. سال انتشار:1388 محقق: یحیی کاظمی 3) رابطه راهبردهاي مقابله با استرس و تاب آوري با خوش بيني در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان دزفول هدف پژوهش حاضر بررسي رابطه راهبردهاي مقابله با استرس و تاب آوري با خوشبيني در دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهرستان دزفول بود. نمونه شامل 300 نفر دانش آموز دختر بود که به روش نمونه گيري خوشه اي انتخاب شدند. ابزارهاي پژوهش عبارت بودند از: پرسشنامه راهبردهاي مقابله با استرس (COPE)،و پرسشنامه خوش بيني(ASQ) كه همگي از اعتبار و پايايي قابل قبولي برخوردار بودند. تحقيق حاضر از نوع همبستگي بود. از روش رگرسيون چند متغيره جهت تجزيه و تحليل داده ها استفاده شد نتايج بدست آمده در سطحp نشان داد که بين راهبرد مقابله مساله مدار با خوش بيني و همچنين بين تاب آوري با خوش بيني دانش آموزان رابطه مثبت معنادار و بين راهبرد مقابله هيجان مدار و راهبرد مقابله غير موثر با خوش بيني دانش آموزان رابطه منفي معناداري وجود دارد. هم چنين نتيجه تحليل رگرسيون چندگانه نشان داد که متغيرهاي پيش بين راهبردهاي مقابله با استرس (مساله مدار، هيجان مدار، غير موثر) و تاب آوري 7 درصد واريانس متغير ملاک (خوش بيني) را تبيين مي کنند. سال انتشار:1389 محقق:مرضیه ی نثیر شواهد 2 بعد از اجرای موفق برنامه هر چه می خواهد دل تنگت بگو و رنگ آمیزی کلاسها و سالن با استفاده از نظرات دانش آموزان و کمک نماینده گان کلاسها در رنگ امیزی مجددا از بین همکاران و دانش آموزان نظر خواهی شد که نتیجه نظر خواهی ها به صورت نمودار و جدول در ذیل آورده می شود. جدول نظرات همکاران دبیر مربوطه خوب (1) متوسط (2) ضعیف (3) دبیر حرفه 1 دبیر تربیت بدنی 1 دبیر دینی 1 دبیر ادبیات 2 مدیر آموزشگاه 1 مربی برورشی 1 دبیر ریاضی 2 جدول نظرات دانش آموزان نام دانش آموز خوب متوسط ضعیف محمد بالیده 2 رضا غدیری 1 حامد رضا بور 1 حسین شریعت 1 محمود بهرامی 1 حسن دانایی 1 علی سلامت 2 نمودارها درصد رضایت همکاران از اجرای طرح ها در آموزشگاه: درصد رضایت دانش آموزان از اجرای طرح ها در آموزشگاه: پس از چند هفته مشاهده نمودم که رفتار دانش آموزان تا حد زیادی تغییر یافته است وکلاسها ومیزها بدون کمترین خط خوردگی توسط خود دانش آموزان مراقبت می شد وهر چه می خواستند در شومیزها یادداشت می کردند . ضمنا درختانی که کاشته شده بود به طور دقیقی آبیاری می شد وبچه ها حساسیت زیادی از خود نشان می دادند به طوریکه که اگر فردی بیش از اندازه به درختان نزدیک می شد مانع می شدند . همکاران نیز رضایتی قابل قبول از دانش آموزان داشتند بطوریکه در سر کلاس ها به گفته همکاران بیشتر به درسها گوش می کردند وکمتر مزاحم یکدیگر می شدند . در صحبتی که با والدین چند دانش آموز نیز صورت گرفت آنها اعلام کردند که رفتار پسرشان نیز به سمت مثبت سوق پیدا کرده است وانان دیگر دنبال بازیگوشی نیستند بلکه در کارهای کشاورزی ودامداری خیلی کمک می کنند الفاظ زشتی که بچه ها با آن یکدیگر را صدا می زدند نیز بطور ناگهانی کاهش پیدا کرد. در هفته اخر مسئول ورزش همگانی در مراسم صبحگاه خود دانش آموزان بودند وآنان بچه ها را ورزش می دادند وچند نفر نیز نظم صفوف را حفظ می کردند . روابط دانش آموزان با مدیر مدرسه وهمکاران بسیار صمیمی تر شده بود بطوریکه اکثر همکاران از اخلاق ورفتار دانش آمو زان اعلام رضایت کردند وتوسط خود همکاران نیز هدایایی تهیه شد وبه دانش آموزان نمونه اهدا شد واکثر کسانی که جایزه دریافت کردند کسانی بودند که قبلا در سر کلاس ها مزاحمتهایی برای معلمان ودانش آموزان دیگر ایجاد کرده بودند واکنون به صورت غیر قابل باوری امور مدرسه را دراختیار داشتند ودر زنگهای تفریح مسئول تغذیه دانش آموزان بودند ودر بیرون مدرسه نیز مراقب درگیریهای احتمالی بودند ودر صورت درگیری آنان را از یکدیگر جدا میکردند ومدیر ومربی پرورشی را در جریان کار می گذاشتند . در پایان از همکاری مدیر مدرسه مربی پرورشی وهمکاران دیگر نهایت تشکر وقدر دانی رادارم که با تلاش خالصانه خود محیطی ایجاد کردند که تا سالها خاطره این سال در اذهان باقی می ماند . در پایان چند مصاحبه با همکاران ودانش اموزان انجام شد که به شرح زیر می باشد 1- دبیر ریاضی لطفا بفرمایید که رفتار دانش اموزان ایا فرقی کرده است ودر سر کلاس شما آیا روی میزها ودیوارهاکنده کاری می کنند؟ ایشان ذکر کردندکه رفتار دانش آموزان خیلی فرق کرده است بصورتی که دیگر برای ساکت کردن بچه ها مشکلی ندارم وخود آنهاموقع شروع درس ساکت می نشینند ودرپایان جلسه وقتی به انان داده می شود که اگر صحبت یا انتقادی دارند بیان کنند . ومیزهاودیوارهانیزخیلی تمیز باقی مانده اندبصورتی که به محض ورودبه انسان حالتی خوش دست می دهد. 2- دبیر تاریخ درگیریهاوخط کشیدن روی درودیوارها و میزها بصورت چشمگیری کاهش یافته است واز اقدامات مدرسه بسیار خوشحال هستند . مصاحبه با چند دانش آموز 1- علی سلامت این دانش آموز نیز از رفتار دوستان خود احساس رضایت می کند ومی گوید که موقع تدریس درس توسط معلمان دیگر دانش آموزان گوش فرا می دهند وموقعی که در سر کلاس تنها هستیم احساس می کنیم که خانه خودمان است وروی دیوارها ومیزها خط خطی نمی کنیم . 2- محمد بالیده این دانش اموز از رفتار دوستان خود وهمکاران ومدیر مدرسه ابراز خشنودی می کند واز زحمات مدیر مدرسه نیز تشکر می کند. ارزش یابی تاثیر اقدام جدید وتعیین اعتبار آن در این پزوهش که به مدت 3 ماه به طول انجامید به بیشتر اهدافی که در نظرداشتیم وپیشنهادهایی که داده شده بود توانستیم به نحو مطلوب جامه عمل بپوشانیم . در شواهد یک ذکر کردیم که بیشتر معلمان از برخورد دانش آموزان با یکدیگر ومعلمان وهمچنین کنده کاری روی دیوارها ونیمکت ها شاکی بودند به طوری که آنها اذعان می کردند که دانش آموزان به درس توجه نمی کنند وبیشتر درصدد اذیت کردن یکدیگرند .اما پس از پیشنهاد واجرای راه کارها به نتایج بسیار مفیدی دست یافتیم که اگر با پزوهش ومطالعه مناسب به دنبال مشکلی باشیم حتما آنرا به بهترین نحو ممکن حل خواهیم کرد . در شواهد دو نتایج به دست آمده بسیار موفقیت آمیز بود وبه ما ثابت شد که با اندکی درمحیط آموزشگاهی چه دررفتارهمکاران ومدیر وچه در محیط فیزیکی می توان بسیاری از مشکلات را به نحو احسن حل کرد .به طوریکه در پایان پژوهش رفتار دانش آموزان بسیار مطلوب شده بود چه ازنظر انظباطی وچه از نظر درسی بطوریکه هم مدیر مدرسه اظهار خوش حالی می کرد وهم معلمان ودانش آموزان نیز از رفتار یکدیگر رضایت کامل داشتند ومصاحبه با چند دانش آموز این را ثابت کرد که دانش آموزانی که قبلادرست گوش نمی کردند وبقیه را اذیت می کردند اکنون بیشتر از بقیه به درس اهمیت می دهند به خاطر رفتار مناسب عوامل آموزشگاهی بااین دانش آموزان . منابع : 1)حسن زاده ، انگيزش وهيجان ، نشر ارسباران ، تهران ، رمستان 86 ، چاپ اول. 2)خدابنده ، محمد كريم ، انگيزش و هيجان ، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاهي ، تهران ، تابستان 76، چاپ نهم. 3)ريو، رشال، انگيزش و هيجان ، يحيي سيد محمد ، نشر ويرايش ، تهران ،76. 4)فرجي ، ذبيح الله، انگيزش و هيجان و واكنشهاي روانتني ، نشر ميترا ، زمستان 75.
+ نوشته شده در ۱۳۹۱/۰۳/۱۰ ساعت 0:54 توسط مدیروبلاگ - احمد غفاریان
|
