مقدمه

یکی ازعناصر اصلی دربرنامه درسی و طراحی آموزشی  موضوع روش های یاد دهی- یاد گیری است 0 اگر روش های تدریس و فعا لیت های مکمل مورد استفاده به خوبی انتخاب و اجرا شود بدون شک خلاقیت دانش آموزان نیز مجال پرورش پیدا می کند0 اما انتخاب روش های تدریس اغلب تحت الشعاع خواست و تواناییهای معلمین قرار می گیرد که برخی معلمین متاسفانه آموزش را تکثیر دانش می دانند وبه خلاقیت اهمیت نمی دهند و به هر دانش آموزی که بتواند فقط حفظ کند اهمیت بیشتری میدهند و خود را تنها فرمانده کلاس میدانند اما درا ین میان معلمین آگاهی نیز هستند که فرا گیرندگان را افرادی صاحب فکر میدانند و برای بروز خلاقیت آموزش میدهند واز کلیه امکانات وابزار برای آسانتر کردن یاد گیری کمک می گیرند0

وانگیزه یکی از عناصراصلی در فرایند یادگیری به شمارمی رود.معلم ،به عنوان رکن آموزش می تواند برای ایجاد افزایش انگیزه از راهکارهاو برنامه های متنوعی بهره ببرد فراگیران خودرا بسوی هدف های مطلوب اموزش رهنمود سازد.

امروزه به روش فعال تدریس که موجب دستاور در یادگیری می باشند تاکید بیشتری میشود.

کسی که در موقعیت تعلیم وآموزش قرار می گیرد باید به این نکته مهم توجه کند.بیش از این که گفتارهای اودر مخاطب تاثیرداشته باشد.

رفتارومنش او موثر است درسیره پیامبر(ص) به چه عاملی مردم جذب می شدند؟در قران امده است:

اگر تو تندخوبودی مردم از اطراف تو پراکنده می شدند معلم بایدجذاب باشدکه یکی از عوامل جذابیت نرم خویی است یکی ازنکاتی که معلمان باید توجه کنند ویژگی های شخصیتی است.انظباط ونظم عمومی باعث علاقه دانش اموزان به درس می شود. توجه به ویژگی های شخصیتی دانش اموزخیلی مهم است که باید به ان پی برد.ارتباط دادن مسایل آموزشی به زندگی دانش اموز ازنکات قابل توجه درمسیر معلمی است این اموزش باید طوری صورت گیرد که اومتوجه شوداین تعالیم درزندگی اوبه کار می اید این باعث علاقه او به درس خواهد شد.

(به عنوان نخستین گام برای شناسایی علل بی توجهی به درس حرفه وفن این سوال را پرسیدم)

 

توصیف وضعیت موجود

بیوگرافی :

1.اینجانب محمد رسول فنودی 41ساله با توجه به علاقه ای که به شغل معلمی داشتم،پس از یک سال کار در معاونت عمرانی استانداری زاهدان در سال 1371 در رشته حرفه وفن در مر کز تربیت معلم شهید بهشتی رفسنجان قبول شدم به همین دلیل کار را رها کردم و این شغل را انتخاب نمودم .ودر سال1373 فارغ التحصیل شده که به مدت 5سال در مدارس راهنمایی شهرستان زاهدان وزابل مشغول فعالیت بودم ،سپس درسال1381 به مشهد مقدس منتقل شدم .هم اکنون نیزدر ناحیه 5آموزش وپرورش،مدرسه راهنمایی خواجه نصیر طوسی  اشتغال دارم ودرسال 1389در دوره کارشناسی این رشته قبول شده که در حال حاضربا 20سال سابقه کاری در رشته کارشناسی حرفه وفن  مشغول تحصیل هستم.

 و عليرضا حسيني دبير حرفه و فن منطقه رضويه داراي12سال سابقه تدريس ميباشم.

مدرسه راهنمایی خواجه نصیر طوسی

مدرسه دارای دو کادر آموزشی واداری می باشد،که کادر اداری تشکیل شده از :رئیس مجتمع ،مدیر مدرسه ،چهار معاون ،یک نفر سرایداروخدمتگزار.لازم است بیان کنم که مدیر مدرسه دارای 23سال تجربه مدیریتی می باشند که به 5سال مدیریت این مدرسه را بر عهده داشته که همواره تلاش نموده که مدرسه در آزمون های مختلف نتایج خوبی ،چه از لحاظ درسی –مسابقات علمی –عملی داشته باشند در همین راستا تا جایی که امکان داشته تلاش های زیادی دارند.

کادر آموزشی :سی دبیر موظف وغیر موظف با ساعات درسی مختلف در درس تخصصی خود کار آموزش دانش آموزان مدرسه را بر عهده دارند. در همین رابطه دبیران محترم تلاش زیادی دارند که دانش آموزان هرچه بهتر درس های داده شده را فرا گیرند .زیرا مدرسه در منطقه ای قرار دارد که دانش آموزان با مشکلات مختلف ،اقتصادی ،خانواده گی،بودن فرهنگ های مختلف باعث شده این انگیزه خدمت رسانی برای دانش آموزان عزیز دو چندان شود.

 

 

 

 

مشخصات ساختمانی این فضای آموزشی :

مدرسه راهنمایی خواجه نصیر از یک فضای نسبتا خوبی بر خوردار است،که دارای دو طبقه به سرح زیر می باشد.

طبقه اول :شامل 11اتاق به اندازه های متفاوت می باشد،که 4اتاق به کلاس سوم اختصاص داده شده ویک اتاق  به دفتر مدیرومعلمین ،یکی به معاونین،اتاق دبیر ورزش،کارگاه ،کتابخانه ،دفتر شبانه مدرسه وآبدارخانه تقسیم بندی شده است .

طبقه دوم :دارای یک سالن خوب بطوریکه هنگامیکه به این طبقه مرویم،4کلاس دوم ،آزمایشگاه و یک اتاق به عنوان انباری در سمت راست قرارگرفته و روبرو نیز دفتر یکی از معاونین وجود دارد. اما سمت چپ دردو طرف سالن 4کلاس اول قرار دارد.

حیاط مدرسه:

دارای یک حیاط خوب با توجه به جمعیت حدود 370نفری می باشد،که دارای زمینی مناسب برای بازی ،فوتبال ،بسکتبال ،والیبال ،گاهی اوقات هم بدمینتون می باشد ،توسط دانش آموزان مورد استفاده قرار میگیرد .ودر سمت فضای آموزشی از داخل حیاط فضای مناسب برای نمازخانه واتاق ورزش،که داخل آن یک فوتبال دستی ویک میزپینگ پنگ قرار دارد که در ساعت ورزش مورد استفاده قرار می گیرد.

ودر نهایت سال تحصیلی جاری مدیر مدرسه دیوار های حیاط مدرسه را با تصاویر ،وسخنان زیبا نقش بستند که دانش آموزان بتوانند از آنها بهره لازم  را ببرند.

چگونگی انتخاب مسئله

از بچه ها سوال کردم چرا کتاب حرفه را دوست ندارید.هیچ علاقه وحرکتی جهت پیشبرد اهداف این کتاب در شمانمی بینم تقریبا تمام آنها جزبه تعداد محدودی معتقدبودند باوجود12 نمره عملی چه نیازی است این کتاب را بخوانیم،اگر این کتاب هدفی داشت مطمئنا 12 نمره  آن را به کارعملی اختصاص نمی دادند.پس شماهم مانند دیگران یک فعالیت عملی به مابدهید تادرست کنیم و12 نمره را بگیریم و خودتان را خسته نکنید.این نوع فکر در دانش اموزان و دانش اموز مورد نظربرایم بسیار ناراحت کننده بود این اندیشه ذهن مرا به خود مشغول کرد که چگونه می توانم انگیزه یادگیری را در وی به درس حرفه وفن افزایش دهم و دانش آموز ودانش آموزانی پرشور ونشاط داشته باشم ووضعیت کسالت بار موجود را بهبودبخشم؟ و وی را به این باور برسانم که حرفه وفن جزیی از زندگی آنهاست وباید برای بهتر زیستن آن را آموخت.

 

 

به عنوان نخستین گام برای شناسایی علل بی توجهی به درس حرفه وفن این سوال را پرسیدم،

. که علت عدم فعالیت شمادر درس چیست ؟

. چراکه هیچ گونه تلاش وجدیتی دراین زمینه ازخود نشان نمی دهد؟

که بعدازصحبت متوجه شدم که بی حوصلگی وکسل بودن درکلاس یکی از عوامل عدم توجه ویادگیری می باشد. ان گاه به سراغ بعضی از همکاران رفتم واز انها پرسیدم که چرا دانش اموزان در دروس این گونه رفتار می کنند. برخی دلایل آن ها چنین بود:

·        والدین دانش اموزان به حرفه وفن اهمیت کمتری می دهند

·        روش آموزش مطلوب نیست

·        مطالب کتاب جذابیت ندارد

خودم نیزباتوجه به تجربه کاری ومطالعاتی که داشتم ،علل مشکلات رادرعوامل زیر یافتم

·   رشته تحصیلی بعضی ازمعلمان این درس نامرتبط است واین درس رابه عنوان تکمیل کسری ساعات تدریس پذیرفته اند.

·        کادر اداری اهمیت لازم را برای این درس قایل نیستند.

·   نبودن امکانات کارگاهی کافی جهت ایجادانگیزه بیشتر دریادگیری البته ضعف روش های تدریس تنها عاملی بودکه به خودم مربوط می شد ومی توانستم در تغییر،اصلاح وارزیابی ان اقدام کنم.

برای اجرای روش جدید در اغاز کارمی بایست یک مفهوم مشخص انتخاب ومیزان یادگیری دانش اموزان در روش معمول با روش جدید مقایسه می شد.

اهمیت وضرورت مسئله...

استفاده از وسایل کمک اموزشی .وسایل سمعی وبصری و رسانه های اموزشی وبلاخص استفاده از وسایل کارگاهی دراموزش درس حرفه وفن می تواندبه ایجادشرایط یادگیری مطلوب درکلاس کمک کند.یادگیری که دران دانش اموزنقش فعال را به عهده داشته باشدواز حواس مختلف خود استفاده کندومعلم به عنوان راهنمای اوباشد این امکان را فراهم می کندکه دانش اموزفرصت کافی برای تفکروجستجودراختیارداشته باشددر چنین یادگیری دانش اموزاز طریق تجربه وعمل وبااستفاده از حواس مختلف خودمی تواندموضوع یادگیری را بهتر وصحیح تر درک نمایدو معلومات خودراافزایش دهد،همچنین دانش اموز شخصا در یادگیری فعال است وموفقیت هرمرحله از یادگیری میتواندمبنای خودتشویق واعتمادبه نفس او گردد.

 

معلم نبایدتدریس کندبلکه بایدکودک راتشویق کندتاباکارکردن با اشیا به یادگیری برسد گنیز برگ (1969)

بنابراین اگر دبیران محترم حرفه وفن بتواننددراین درس از وسایل کارگاهی استفاده بیشتری نمایندو برتاثیرگذاری فراوانی که دراستفاده از وسایل کارگاهی در اموزش درس حرفه وفن داردبیشترپی ببرند درنتیجه در نحوه یادگرفتن تغییراتی زیر بنایی صورت می گیرد

 

پرسش های پژوهش

·        چرا دانش آموز در یادگیری درس حرفه و فن فعالیت لازم را ندارد؟

·        چه روش ها وراهبردهایی برای فعال ساختن دانش آموزکارآمد است؟

·        چگونه می توان علاقه وانگیزه وی را برای یادگیری تحریک کرد؟

·         چه شرایط وامکاناتی را می توان فراهم آوردتا وی در درس حرفه وفن فعال شود؟

تعاریف مفاهیم کلیدی

چگونه :چه گونه، چطور،چه نوع (منظوراز چگونه در این تحقیق کمیتی را افزایش دهم.)             عمید صفحه 482

می توان :توانایی، توانستن )عمید صفحه 1159(


انگیزه: چیزی است که ما را به جنبش و حرکت وادار، و کمک می کند تا تکالیف خود را کامل کنیم. انگیزه فرایندی است که طی آن فعّالیّت هدف محور برانگیخته و حفظ می شود.

تعریف یادگیری

  تغییر در رفتار که در نتیجه تجربه اتفاق می‌افتد، قابل استناد به عوامل فیزیولوژیکی نظیر خستگی یا مصرف دارو و نیروهای مکانیکی، نظیر لغزیدن نیست. یادگیری در همه موقعیت‌های زندگی از جمله مدرسه و کلاس اتفاق می‌افتد. گرچه، یادگیری یک تغییر داخلی است ولی از تغییرات در رفتارهای قابل مشاهده، قابل استناد است و فرایندی است که یک ارگانیسم به وسیله‌ی آن، رفتارش را در نتیجه‌ی یک تجربه، تغییر می‌دهد. (نیت.ل، گیج و دیوید.سی، برلاینر؛ روان‌شناسی تربیتی)

  مفهوم یادگیری را می‌توان به صورت‌های مختلف تعریف کرد؛ کسب دانش و اطلاعات، عادت‌های مختلف، مهارت‌های متنوع و راه‌های گوناگون حل کردن مساله. همچنین، می‌توان یادگیری را به عنوان فراگیری رفتارها و اعمال پسندیده، حتی به عنوان کسب رفتارها و اعمال مضر و ناپسند تعریف کرد. با این حال معروف‌ترین تعریف از یادگیری به قرار زیر است:

  یادگیری، به فرآیند ایجاد تغییرات نسبتا پایدار در رفتاری که حاصل تجربه است، ‌گفته می‌شود و نمی‌توان آن را به حالت‌های موقتی بدن، مانند آنچه بر اثر بیماری، خستگی یا مصرف داروها پدید می‌آید، نسبت داد. (سیف، علی‌اکبر)

دانش آموز

دانش آموزنده،کسی که دانش می آموزد،آنکه درس می خواندو دانش فرا می گیرد،شاگرد دبیرستان به معنی معلم واستاد و آموزگار نیز گفته می شود.(فرهنگ عمید)

در اینجا منظور دانش آموزمقطع  راهنمایی کلاس اول  می باشد.مقطع راهنمایی یکی از سه مقطع تحصیلی دانش آموزان در نظام آموزش وپرورش می باشد که دانش آموزان دختر وپسربا سن 12 تا14سالگی در این دوره مشغول به تحصیل می باشند

دوره راهنمايي: يك دوره زماني كه حد فاصل مقطع ابتدايي و متوسطه مي باشد ،كه داراي ويژگيهاي منحصر بفرد خوداست.

  پسر: مقصود در اين تحقيق انسان مذكر معمولاً كم سن وسال مي باشد ،و اماآنچه اراده ما را در به ثمر رساندن اين تحقيق به استواري رساند.

درس   

درس مطلبي كه آموزگار از روي كتاب به شاگر ياد بدهد .هر جزء و قسمت از كتاب كه در يك نوبت آموخته شود، و نيز معني راه پنهان جمع دروس

 

 

 

 

كلاس درس

امروز صاحب نظران تعليم و تربيت جهاني معتقدندآموزش و پرورش موفق آموزش و پرورشي است، كه بتواند بين انديشه و عمل تعامل ايجاد كند .و روابط فردي و اجتماعي يك انسان تأثير گذار باشد...

و بايددانش آموزان را چنان به كارهاي خلاق و مولد سوق دهند كه آنان خود بتوانند راه خويش را در محيط هاي پرفراز و نشيب پيدا نمايد .اين امر ممكن نخواهد شد مگر اينكه آموزش و پرورش از جنبره ي سنتي و محفوظاتي بودن در‌آمده و به يك نظام آموزش پويا، فعال و تعاملي و خلاق تبديل شود .و اين پويايي منوط به پيوندو ارتباط علم و عمل بوده و رد حقيقت كلاس درس به عنوان هسته مركزي تعليم و تربيت بايد داراي جاذبه هاي فيزيكي و علمي براي يادگيري علم براي عمل كردن به دانسته ها، علم براي زيستن، و علم براي همزيستي مسالمت آميز است

 

معني لغوي حرفه و فن

حرفه :به معنای پیشه ،صناعت ،کسب وکار،حرف جمع ،پیشه ها

فن:حال ،گونه ،جمع،قسم،هنر، (فرهنگ عمید)

حرفه و فن: 1- كار، شغل. كساني كه اين حرفه را داشتند، سر و رويشان هميشه سياه بوده و دست ها سياه 2- مهارت با توانايي انجام يك كار فني خيلي خوب است ، اگر هر شخصي حرفه اي بلد باشد.

افزایش

به معنای افزودن،افزون کردن،افزون شدن

 

 

 

 

 

یافته های علمی


انگیزه:
اصطلاح انگیزه از فعل لاتین mover به معنی حرکت دادن مشتق شده است. انگیزه، چیزی است که ما را به جنبش و حرکت وادار، و کمک می کند تا تکالیف خود را کامل کنیم. انگیزه فرایندی است که طی آن فعّالیّت هدف محور برانگیخته و حفظ می شود. انگیزه، یک فرایند است نه یک فراورده. ما نمی توانیم انگیزه را مستقیماً مشاهده کنیم؛ امّا می توانیم آن را از رفتارهایی مانند انتخاب تکالیف، تلاش، استقامت و گفتار، استنباط کنیم. انگیزه، هدفمند است و نیازمند فعالیّت جسمانی یا ذهنی است. و همچنین انگیزه، رفتار را حفظ می کند» (پنتریچ و شانک، 2002، ص17)
مفهوم انگیزه یا برانگیختگی به حالات و شرایطی در فرد یا گروه اطلاق می شود که:
    
رفتار یا رفتار ها را راه می اندازند.
    
رفتار را جهت می دهند وهدایت می کنند.
    
رفتار را تا رسیدن به هدف نگه می دارند.
بنا براین انگیزه سه ویژگی مشخص دارد و اکثر تعاریف انگیزه به این سه ویژگی اشاره می کنند:
    
جنبه ی انرژی زایی.
    
جنبه ی جهت دهی.
    
جنبه ی مقاومت(شعاری نژاد، 1378)
    
پیش از پرداختن به انگیزه ی تحصیلی و افزایش آن لازم است به انگیزه انسان بطور کلّی توجه کنیم. نظریه پردازان و پژوهشگران در مورد انگیزه انسان به دو مقوله نظر دارند؛ انگیزه بیرونی و انگیزه درونی. در انگیزه بیرونی، یک عامل خارجی فرد را به انجام کاری خاص بر می انگیزد. برای مثال؛ کودکی اتاقش را تمیز می کند، تا والدینش او را به سینما ببرند. در این مورد، کودک تمیز کردن اطاق را به خاطر خود آن انجام نداده، بلکه به خاطر دستیابی به چیز دیگری اطاقش را تمیز نموده است. انگیزه بیرونی، از مشوّق ها و پیامد های محیطی مانند غذا یا پول ناشی می شود. انگیزه بیرونی( به جای پرداختن به فعّالیّتی، برای تجربه کردن خشنودی فطری در آن) از پیامدهای فعالیّتی ناشی می شود، که از خود آن فعّالیّت جدا است(دیسی و ریان، 1985، نقل از مارشال ریو،2005)
  

  

انگیزه درونی، گرایش فطری پرداختن و تسلّط یافتن بر تمایلات، به کار بستن توانایی ها در انجام دادن تمایلات، و جستجو کردن چالش های بهینه است. انگیزه درونی به طور خود انگیخته از نیازهای روانشناختی، کنجکاوی، و تلاش فطری برای رشد، حاصل می شود. هنگامی انسان با انگیزه درونی کاری را به انجام می رساند، صرفاً آن را برای خود آن می خواهد و نتیجه جداگانه ای نمی طلبد.
 
انگیزه درونی، با دو ادراک همراه است. بدین معنی که، انسان در موقعیّت هایی که خود را دارای کفایت11 و کنترل12 احساس کند، انگیزه درونی دارد. انگیزه درونی یک حالت روانشناختی است، و هنگامی حاصل می شود،     
که انسان خود را دارای کفایت و کنترل ادراک کند. احساس کنترل در موقعیّت های مختلف از دو

 

بخش ناشی می شود. 1- فرصت کنترل. 2- توانایی کنترل.
     
فرصت کنترل بدین معناست که شخص اختیار برنامه ریزی وکنترل شرایط را داشته باشد. یعنی فرصت انتخاب وتصمیم گیری. پژوهشگران دریافتند که انگیزه و علاقه درونی دانش آموزان به تکالیف مدرسه، هنگامی افزایش می یابد که دانش آموزان حقّ انتخاب و فرصتهایی برای به دست گرفتن مسئولیّت شخصی یادگیری شان داشته باشند(گرولینک1 و دیگران، 2002، نقل از بیابانگرد، 1384)
    
توانایی کنترل نیز اشاره به خودکارامدی2 فرد در کنترل موقعیّت دارد. یعنی شخص تا چه حدی در یک موقعیّت خاص، خود را با کفایت می داند. ساختار ادراک کفایت به ساختار خود پنداره3 و عزّت نفس4 شبیه است، ولی خود پنداره و عزّت نفس اموری کلّی هستند، امّا کفایت شخصی در مورد های خاص مصداق پیدا می  کند(بیابانگرد، 1384)

انگیزه ی پیشرفت :
    
همانگونه که ذکر شد انگیزش از نظر شدّت و جهت متفاوت است. یکی از انگیزه هایی که اخیراً بدان توجّه شده، انگیزه ی پیشرفت است. میل یا نیاز به تسلّط و برتر شدن. میل به کسب موفقیّت و تسلّط.
نیاز به پیشرفت، میل به انجام دادن خوب کارها متناسب با معیار برتری6 است. این نیاز افراد را برای جستجو کردن «موفقیّت در رقابت با معیار برتری» با انگیزه می کند»(مک کللند7 و همکاران ،1953، نقل از مارشال ریو، 2005، ص172)
    
انگیزه ی پیشرفت، لزوماً چیزی مانند تکاپو برای دستیابی به  موفقیّت های قابل مشاهده، مانند کسب نمرات بالا در آزمون نیست. اگرچه انگیزه ی پیشرفت، در برگیرنده ی طراحی و تلاشی برای برتری است؛ امّا این نگرش1 نسبت به پیشرفت است که دارای اهمیّت است، نه موفقیّت به خودی خود. بنابراین، ممکن است انگیزه ی پیشرفت فعالیتّهای بسیار گوناگونی را در بر بگیرد و در پیشه های گوناگونی، از رانندگی تا حسابدار یک شرکت پدیدار شود(بال، بی تا، ص78)

 

انگیزه ی تحصیلی:
    
داشتن انگیزه برای انجام هر کاری توسط انسان لازم است، و هیچ یک از فعالیت ارادی انسانها بدون داشتن انگیزه رخ نمی دهد. از جمله این فعالیت ها، یادگیری است که شاهراه اصلی آن داشتن انگیزه می باشد. انگیزه مهمترین شرط یادگیری است. علاقه به یادگیری محصول عواملی است که به شخصیّت و توانایی دانش آموز، ویژگی های تکالیف، مشوق ها و سایر عوامل محیطی مربوط است.(کدیور، 1379)
    
یکی  از عوامل موثر بر یادگیری در میان یادگیرندگان، انگیزه تحصیلی است. انگیزه تحصیلی یکی از ملزومات یادگیری به حساب می آید وچیزی است که به رفتار شدت وجهت می بخشد و در

 

حفظ وتداوم آن به یادگیرنده کمک می کند. در واقع انگیزه آن چیزی است که به یادگیرنده انرژی می دهد و فعالیّت های او را هدایت می کند. (طالب زادگان، 1378)
    
قابل ذکر است که انگیزه پیشرفت موقعیّت های گوناگونی را در بر می گیرد. همانند انگیزه پیشرفت در کار، پیشرفت در روابط بین فردی، پیشرفت در تحصیل و پیشرفت در مهارت های مختلف. رابطه ی بین انگیزه ی پیشرفت وانگیزه ی تحصیلی رابطه کل و جزء است. انگیزه ی پیشرفت در موقعیّت تحصیلی را انگیزه ی تحصیلی گویند. به عبارتی پیشرفت در تحصیل، یکی از جوانب انگیزه ی پیشرفت است.

به طور کلی به منظور افزایش انگیزه دانش آموزان و سوق دادن آنها به سمت درونی شدن انگیزه ها راهکارهای زیر توصیه می شود:
1. سعی کنیم اولویت تجربه های دانش آموزان برای آنها جالب باشد، احساس موفقیت اولیه، اعتماد به نفس آنها را افزایش می دهد. این موضوع در مسابقات ورزشی نیز مشهود است.
2. برای موفقیت دانش آموزان پاداش در نظر بگیریم. منتظر نباشیم تا افت تحصیلی اتفاق افتد و سپس موفقیت را تحسین کنیم.
3. با احترام گذاشتن به تفاوت های فردی دانش آموزان، هرگز آنها را با یکدیگر مقایسه نکنیم.
4. دانش آموزان را در کلاس کمتر درگیر مسائل عاطفی منفی نمائیم و نسبت به حساسیت های عاطفی آنان آشنا و در کاهش آن کوشا باشیم. سخت گیری و انضباط شدید، تبعیض، بیان قضاوت های منفی و خبرهای ناخوشایند از جمله عواملی است که موجب درگیری ذهنی و کاهش علاقه به یادگیری می شود.
5. بلافاصله پس از آزمون یا پرسش کلاسی، دانش آموزان را از نتیجه کار آگاه کنید.
6. برای اینکه دانش آموز بداند، در طول تدریس به دنبال آموختن به چیزی باشد، بیان اهداف آموزشی مورد انتظار از او را در ابتدای درس فراموش نکنیم.
7. چگونگی یادگیری و نحوه انجام کار برای دانش آموز مشخص شود.
8. به منظور افزایش حس کفایت در دانش آموز از او بخواهیم مطالب یاد گرفته شده را به دوستان یا کلاس آموزش دهد.
9. در مورد مشکلات درسی دانش آموز و ریشه یابی آن، با او تبادل نظر و گفت و گو کنیم.
10. تشویق کلامی در کلاس، به صورت انفرادی بسیار حائز اهمیت است.
11. مطالب درسی را به ترتیب از ساده به دشوار مطرح کنیم.
12. از بروز رقابت ناسالم در بین دانش آموزان پیشگیری شود.
13. در فرآیند آموزش متکلم وحده نباشیم و یادگیرندگان را در یادگیری مشارکت دهیم.
14. علاقه به دانش آموزان و تعلق خاطر و اهمیت دادن به یکایک آنها، سطح انگیزه ها را افزایش می-دهد.

15. آموزش را با «تهدید» پیش نبریم.
16. برای دانش آموزان با انگیزه، خوراک علمی کافی داشته باشیم.
17. با محول کردن مسئولیت به دانش آموزان کم توجه، آنان را به رفتارهای مثبت هدایت و علل کم-توجهی در آنها را بررسی کنید.
18. شیوه های تدریس را از سنتی به شیوه های روز تغییر داده و با استفاده از تکنولوژی آموزشی، حواس پنجگانه دانش آموزان را به کار گیریم.
19. - میان درس کلاس و مسائل زندگی که به وسیله همان درس قابل حل است. ارتباط برقرار کنیم.
20. - تدریس را با طرح مطالب و پرسش های جالب توجه آغاز کرده و با تحریک حس کنجکاوی، دانش آموزان را برانگیخته تر سازیم.
21. - به وضعیت جسمانی دانش آموزان توجه کرده و علل جسمی بی توجهی و کاهش انگیزه آنان را بیابیم.

 


22. محیط کلاس را با طراحی زیبا و مناسب، جذاب سازیم تا مانع بروز کسالت روحی شویم.
23. با فرهنگ و تاریخچه زندگی افراد مدرسه یا محله ای که در آن تدریس می کنیم، آشنا شده و در طول تدریس از مثال های آشنا استفاده کنیم.
24. به منظور اطلاع از نتیجه فعالیت درسی دانش آموزان و ارائه بازخورد به موقع و مناسب، تکالیف آنان را بلافاصله در جلسه بعدی ملاحظه و با رفع اشکالات، جنبه های مثبت را تشویق کنید.
25. در گرفتن آزمون و امتحان به قول خود عمل کنیم.
26. زمان یادگیری باید در حد توان دانش آموز باشد. برای تجدید قوا و انگیزه در میان کلاس از وقت تفریح و استراحت غافل نشویم.
27. دانش آموز را از میزان پیشرفت خود آگاه سازیم تا بداند برای رسیدن به هدف چه گام های دیگری بردارد.
28. به لحاظ اخلاقی و ایجاد انگیزه، همیشه خوش اخلاق و خوش رو باشیم.
29. به منظور افزایش حس کفایت و مشارکت در ارائه دروس از نظرات دانش آموزان استفاده کنیم.
30. مطمئن باشیم که توجه دانش آموزان برای شروع تدریس آماده است.
31. تمام مطالب دشوار را یکجا و در یک جلسه آموزش ندهیم.
32. به خاطر داشته باشیم، توجه افراطی به دانش آموزان (قوی یا ضعیف) موجب متشنج شدن فضای کلاس می شود.
33. دانش آموزان را به گروه های «خوب»، «بد» و «ضعیف» تقسیم بندی نکنیم.
34. از ورود به موضوعات حاشیه ای که منجر به انحراف توجه کلاس می شود، بپرهیزیم.
35. با ایجاد جلسات بحث و تحلیل به دانش آموزان فرصت تفکر و اظهار نظر بدهیم.
36. هرگز دانش آموزان را مجبور به انجام فعالیت های تحقیرکننده نظیر «جریمه» نکنیم.
37. به افراد درون گرا، کمرو، مضطرب که تمایلی به ابراز وجود ندارند، توجه کرده و با تقویت رفتارهای مثبت، آنها را به مشارکت در بحث های کلاسی و کارهای گروهی تشویق کنیم.
38. در روش های تدریس، کنفرانس و سمینار را مد نظر قرار دهیم.
39. تأکید بر نمره، اضطراب دانش آموزان را افزایش می دهد و مانع از توجه کامل به موضوع درس می شود. این دانش آموزان با وجود تلاش زیاد از نمرات پایینی برخوردارند و به تدریج رابطه میان تلاش و نتیجه را نادیده می گیرند که در نهایت منجر به از دست رفتن انگیزه خواهد شد.
40. گاهی از تجربه های دوران تحصیل و شکست ها و موفقیت های خود برای دانش آموزان صحبت کنید.
نقش انگیزش در یادگیری
در چهارچوب کلاس درس، انگیزش به خصوصیات رفتاری نظیر علاقه، هشیاری، توجه، تمرکز و پشتکار اطلاق می شود. این جنبه های انگیزشی جنبه هایی هستند که معلم مستقیماً در کلاس با آنها سروکار دارد.
اگر دانش آموزی به درس توجه نکند، به گفته ها و راهنمایی های معلم وقعی ننهد و تکالیف خود را انجام ندهد، بالطبع یاد دادن مطلب به او بسیار دشوار خواهد بود.
هم چنین مربیان آموزشی با خصوصیات انگیزشی دراز مدت نیز سروکار دارند. برای مثال، معلم دبستان، نه تنها می خواهد که کودکان به درس کلاس توجه کنند، بلکه مایل است به آنان بیاموزد که در زندگی آینده خود نیز از خواندن لذت ببرد، همچنین معلم تاریخ نه تنها علاقمند است که شاگردان درس های او را بیاموزند، بلکه امیدوار است که این شاگردان در آینده نیز رویدادهای اجتماعی و تاریخی را دنبال کنند.


 

 

 

 

مفهوم یادگیری

  از جمله ویژگی‌های انسان، استعداد خاص او در یادگیری است. به یقین می‌توان گفت که پیدایش و بقای تمدن و فرهنگ انسان، به وجود استعداد یادگیری او بستگی داشته و یکی از مهم‌ترین عوامل پیشرفت‌های اجتماعی در زندگی انسان، یادگیری است.( شعاری‌نژاد، علی‌اکبر.چاپ دوم ص225)

  کودک در آغاز، با برخی ظرفیت‌ها و قابلیت‌های فیزیولوژیک و غریزی، پا به دنیا می‌گذارد. از آن پس، به جز ظرفیت‌های غریزی و طبیعی نظیر رشد و نمو و بازتاب‌ها، آنچه شخصیت او را می‌سازد، حاصل یادگیری اوست. آموزش‌های خانواده، آموزش‌های مدرسه‌ای و آموزش‌های اجتماعی، همه قسمت‌هایی از زندگی او را تشکیل می‌دهند که تماما یادگیری است.( کریمی، یوسف چاپ اول، ص 68

  پس حیطه یادگیری گسترده است و رفتارهای تحصیلی و غیرتحصیلی را شامل می‌شود و در مدرسه و یا هر جای دیگری که کودکان، دنیایشان را تجربه می‌کنند، رخ می‌دهد. (بیابانگرد، اسماعیلچاپ اول، ص 192)

تعریف یادگیری

  تغییر در رفتار که در نتیجه تجربه اتفاق می‌افتد، قابل استناد به عوامل فیزیولوژیکی نظیر خستگی یا مصرف دارو و نیروهای مکانیکی، نظیر لغزیدن نیست. یادگیری در همه موقعیت‌های زندگی از جمله مدرسه و کلاس اتفاق می‌افتد. گرچه، یادگیری یک تغییر داخلی است ولی از تغییرات در رفتارهای قابل مشاهده، قابل استناد است و فرایندی است که یک ارگانیسم به وسیله‌ی آن، رفتارش را در نتیجه‌ی یک تجربه، تغییر می‌دهد.(نیت.ل، گیج و دیوید.سی، برلاینر؛چاپ اول، ص 916 و 336).

  مفهوم یادگیری را می‌توان به صورت‌های مختلف تعریف کرد؛ کسب دانش و اطلاعات، عادت‌های مختلف، مهارت‌های متنوع و راه‌های گوناگون حل کردن مساله. همچنین، می‌توان یادگیری را به عنوان فراگیری رفتارها و اعمال پسندیده، حتی به عنوان کسب رفتارها و اعمال مضر و ناپسند تعریف کرد. با این حال معروف‌ترین تعریف از یادگیری به قرار زیر است:

  یادگیری، به فرآیند ایجاد تغییرات نسبتا پایدار در رفتاری که حاصل تجربه است، ‌گفته می‌شود و نمی‌توان آن را به حالت‌های موقتی بدن، مانند آنچه بر اثر بیماری، خستگی یا مصرف داروها پدید می‌آید، نسبت داد.(سیف، علی‌اکبرچاپ ویرایش ششم، ص28)

 

 

انواع یادگیری

  براساس نظریه سلسله‌مراتب یادگیری گانیه، یادگیری‌های مختلف، سلسله‌مراتبی را تشکیل می‌دهند که در آن هر یادگیری، پیش‌نیاز یادگیری مراتب بالاتر از خود است. این سلسله‌مراتب از ساده به پیچیده و شامل هشت طبقه به شرح زیر می‌باشد.

1. یادگیری علامتی: ساده‌ترین نوع یادگیری و در نتیجه پایین‌ترین نوع آن در سلسله‌مراتب یادگیری، علامتی است. این نوع، در واقع همان شرطی‌شدن کلاسیک است و به این ترتیب حاصل می‌شود که فراگیر در برابر محرک خاصی، بازتابی بروز می‌دهد، یعنی در برابر محرک، شرطی می‌شود.

2. یادگیری محرک – پاسخ: یادگیری محرک – پاسخ، همان شرطی‌شدن فعال(کنش‌گر) است و با یادگیری علامتی از این جهت فرق دارد که در این نوع، پاسخ، دقیق و ارادی است اما در یادگیری علامتی، غریزی و غیرارادی است.

3. یادگیری زنجیره‌ای: در این نوع یادگیری، رفتارهایی که قبلا از طریق محرک – پاسخ آموخته شده‌اند، با هم ترکیب شده و رفتار پیچیده‌تری را موجب می‌گردند.

4. یادگیری کلامی(تداعی کلامی): این نوع یادگیری، زبان‌آموزی نیز نامیده می‌شود و نوع به‌خصوصی از یادگیری زنجیره‌ای است که حلقه‌های آن، واحدهای زبان هستند. بدین‌صورت که کودک، کلماتی را که قبلا یاد گرفته، به یکدیگر متصل کرده و از این طریق منظور خود را تفهیم می‌سازد.

5. یادگیری تمییز دادن محرک: یادگیری تمییزی، ‌مستلزم به دست آوردن توانایی تفاوت‌گذاری بین محرک‌های مشابه است. یعنی فرد باید بتواند به محرک‌های مختلف، پاسخ‌های درست دهد. این یادگیری، همان یادگیری محرک – پاسخ است که در اینجا تعداد محرک‌ها زیاد است و اغلب با هم شباهت‌هایی دارند و فراگیر باید بتواند آنها را از هم تشخیص داده و به هر کدام از آنها، پاسخ مثبت بدهد.

6. یادگیری مفهوم: یادگیری مفهوم، پاسخ دادن به شباهت‌هاست و خصوصیات انتزاعی اشیاء، درک می‌شوند. یعنی به محرک‌هایی که در ظاهر متفاوت ولی دارای وجه اشتراک هستند، یک پاسخ داده می‌شود.

7. یادگیری اصل(قانون): در این نوع یادگیری، چند مفهوم به یکدیگر ربط داده می‌شود و از آن یک معنی تازه، به دست می‌آید. اصل، عبارت است از یکسری مفاهیم.

8. یادگیری حل مساله: در این مورد، یادگیرنده با استفاده از قواعد و اصول به حل مسائل می‌پردازد. (رئیسی، زهره چاپ اول، صص 122 تا 121)

 

 

عوامل مؤثر بر یادگیری

1. داشتن انگیزه و هدف: یادگیری، معلول انگیزه‌های متفاوتی است. یکی از این انگیزه‌ها، که نقش مهمی در جریان یادگیری دارد، میل و رغبت شاگرد به آموختن است. رغبت، محرکی است که نیروی فعالیت را افزایش می‌دهد. یکی دیگر از عوامل ایجاد انگیزه، هدف است. هدف، به فعالیت انسان جهت و نیرو می‌دهد. بنابراین، در مدارس هدف‌های تربیتی باید انعکاسی از احتیاجات و تمایلات شاگردان باشد و به‌طور مشخص و واضح بیان شود. (شعبانی، حسن؛ چاپ هجدهم، ص 16.)

2. آمادگی یادگیرنده: فراگرفتن معلومات، عادات، مهارت‌ها و افکار و عقاید، مستلزم این است که فرد یادگیرنده از لحاظ بدنی، عاطفی، اجتماعی و عقلانی رشد کافی داشته باشد. وقتی فرد یادگیرنده واقعا از جریان یادگیری استفاده می‌کند که، آمادگی لازم و کافی را داشته باشد

3. تجربیات گذشته: تجربیات قبلی یادگیرنده، پایه و ادراکات او را تشکیل می‌دهد و به همین طریق آنچه را که شاگرد(یادگیرنده)، امروز یاد می‌گیرد، در رفتار آینده او مؤثر است که جان دیویی آن را "اصل ادامه" می‌نامد.

4. فعالیت یادگیرنده: یادگیری، هنگامی صورت می‌پذیرد که یادگیرنده، خود در آن فعالیت داشته باشد. روی این اصل، نقش اساسی بر عهده شاگرد یا یادگیرنده می‌باشد و یاددهنده، نقش هدایت‌کننده و راهنما را باید داشته باشد.

5. تشویق و تنبیه: یکی از روش‌های متداول در تعلیم و تربیت، استفاده از پاداش و تنبیه است. انسان طبیعتا از پاداش لذت می‌برد و از تنبیه، روی‌گردان است. همین گرایش، سبب ترغیب انسان به انجام کارهای خوب و خودداری از انجام کارهای ناپسند می‌شود.(هاشمیان، احمد ، 1384، چاپ اول، صص 71 تا 67)

6. موقعیت و محیط یادگیری: موقعیت یادگیری و محیط آن از عوامل بسیار مؤثر در یادگیری است. محیط، ممکن است فیزیکی باشد مانند نور، ‌هوا، تجهیزات و امکانات آموزشی و ممکن است عاطفی باشد مانند رابطه‌ی معلم و شاگرد، رابطه‌ی شاگردان با یکدیگر، رابطه والدین با یکدیگر و نگرش مربیان در زمینه‌ی تربیت شاگردان.

7. روش تدریس معلم: معلم، از مهم‌ترین عوامل تشکیل‌دهنده‌ی محیط‌های آموزشی است. اگر معلم، خود را راهنما و ایجادکننده‌ی شرایط مطلوب یادگیری بداند و به جای انتقال اطلاعات، روش کسب تجربه را به شاگردان بیاموزد، آنان در برخورد با مسائل فعال‌تر خواهند شد. با چنین روشی، شاگرد نه فقط حقایق علمی را فرامی‌گیرد، ‌بلکه با روش‌های علمی کسب معرفت نیز، آشنا خواهد شد.

8. تمرین و تکرار: تأثیر تمرین و تکرار در کل فرایند یادگیری و حیطه‌های مختلف آن و به‌ویژه در حیطه روانی – حرکتی، انکارناپذیر است. اجرای تمرین در زمان غیرمتمرکز، اثر یادگیری بیشتری نسبت به اجرای تمرین در زمان متمرکز دارد. مثلا شاگرد، موضوع مورد یادگیری را در دو تمرین بیست دقیقه‌ای، زودتر از یک تمرین چهل دقیقه‌ای یاد می‌گیرد.( مهارت‌های آموزشی و پرورشی، پیشین، صص 21 تا 18)

انواع بازده‌های یادگیری

  گانیه، علاوه بر طبقه‌بندی هشتگانه‌ی انواع یادگیری، بازده‌های یادگیری را نیز به پنج طبقه به شرح زیر تقسیم کرده است:

1. مهارت‌های ذهنی: در این مهارت‌ها، که چگونگی برخورد فرد با امور را مشخص می‌کند، نمادها یا سمبل‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. ما از طریق نمادها به‌طور مستقیم با محیط به تعامل می‌پردازیم. گانیه، در این باره می‌گوید: «توانایی‌هایی که استفاده از نمادها را ممکن می‌سازند، همان چیزی است که ما آن را مهارت‌های ذهنی می‌نامیم». مهارت‌های ذهنی به عنوان یکی از طبقات اصلی انواع بازده‌های یادگیری، دارای چند طبقه فرعی نیز می‌باشد که به صورت سلسله‌مراتبی از ساده به پیچیده به قرار زیر است:

·        تمییز دادن: یعنی متمایز ساختن نمادها یا محرک‌ها از یکدیگر. تمییز دادن، پنجمین نوع یادگیری از انواع هشتگانه گانیه است.

·        مفهوم آموزشی: در حالی که تمییز دادن، یادگیری شناسایی تفاوت بین رویدادهاست؛ مفهوم آموزشی، یادگیری درک شباهت بین رویدادهاست.

·        یادگیری قانون: یعنی ارتباط دادن چند مفهوم و ایجاد یک معنی وسیع‌تر.

·        یادگیری قاعده‌های سطح بالاتر: از ترکیب قاعده‌های ساده، ‌قواعد سطح بالاتر درست می‌شوند. این همان چیزی است که گانیه در نوشته‌های قبلی خود، از اصطلاح حل مساله استفاده می‌کرد. در نظریه گانیه مساله، یک اصل سطح بالاتر است که از اجتماع چند اصل سطح پایین تشکیل می‌شود و یادگیرنده، برای حل کردن مساله باید ابتدا قواعد سطح پایین را بیاموزد تا بعد از ترکیب آنها، ‌مساله را حل کند.

2. راهبردهای شناختی: تدابیری هستند که آدمیان، از طریق آنها در جهت فعال کردن و منظم کردن مطالب یاد گرفته‌شده و استفاده از مهارت‌های آموخته‌ی خود، استفاده می‌کنند. به عبارت دیگر، این راهبردها همان مهارت‌های مربوط به پردازش هستند.

 

3. اطلاعات کلامی: اطلاعات کلامی، بخش مهمی از یادگیری آموزشگاهی است مانند وقایع، نام‌ها، توصیف‌ها، تاریخ‌ها و ویژگی‌ها.

4. مهارت‌های حرکتی: یادگیری مهارت‌های حرکتی به یادگیرنده امکان می‌دهد تا حرکت‌های خود را هماهنگ سازد.

5. نگرش‌ها: نگرش، عبارت است از یک حالت درونی که بر انتخاب‌های شخصی که توسط فرد انجام می‌شود، ‌تأثیر می‌گذارد. نگرش، دارای سه جنبه مهم عاطفی یا هیجانی، شناختی و رفتاری می‌باشد.(سیف، علی‌اکبر؛، چاپ هشتم، صص 80 تا 78)

نقش معلم درایجاد تحول درکلاس :

اگرچه تحول درآموزش نیازمندتغییر درسطوح عالی نظام آموزش وپرورش می باشد.اما معلمان ومدیران آموزشی می توانند بااستفاده ازروش های جدید ومبتکرانه اشتیاق دانش آموزان رادریادگیری افزایش دهندو زمینه های تحول فکری وعملی درآنها ایجاد کنند. (نشریه نگاه –گدازچیان )

مشاهده واقعیت های زندگی درعصردانایی وتغییروتحول درمشاغل وشیوه های تعامل وارتباطات وتوسعه ی خدمات ومهارتهای حرفه ای ایجاب میکند که دانش آموزان ضمن کسب دانش دامنه ی ارتباط خودبادیگران راتوسعه دهند درفعالیتهای گروهی به طور موثرشرکت کنند تفکرانتقادی وخلاق داشته باشند وبرای تصمیم گیری وانتخاب راه حل های مناسب از دانش وتوانایی لازم برخوردارباشند .بنابراین معلم بایددرکلاس محیط یادگیری فعال به وجود آورد. به بیان دیگرمعلم بایددرکلاس به جای ارائه مستقیم اطلاعات درباره هدفها ومفاهیم جدیددرس توسعه محتوا وارتباط این مفاهیم باسایردرس ها واطلاعات قبلی دانش آموزان سوال هایی مطرح کند که دانش آموزان رابه تفکر بحث تعامل ومطالعه بیشتروادارد.

معلم باید درتسهیل تعمیق وتوسعه مفاهیم ومعانی جدید ازامکانات فناوری آموزشی اطلا عات وارتباطات بهره گیرد ودانش آموزان را به جمع آوری دانش واطلاعات ازمنا بعی علاوه برکتاب درسی تشویق وترغیب کند وازآنها بخواهد که نتیجه مطالعات مطالعات خودرابه شکل های گزارش کتبی مصاحبه سخنرانی ونمایش برای ارائه درکلاس درس آماده کنند. (نشریه نگاه – گدازچیان )

ضرورت تحول درروشهای تدریس

هرواحد آموختنی را می توان یک تجربه نامید که دراین صورت طبعا مدرسه راکارگاه یا جایگاه تجربه اندوزی تلقی خواهیم کرد. به این معنا که هرکودک ازلحظه ورودش به مدرسه یا محیط آموزشی پیوسته درحال افزایش، گسترش، اصلاح وتکمیل تجارب خودش است ونقش عمده مدیرومعلم این است که زمینه یاشرایط‌‌‍‌ مدرسه رابرای یادگیری یاتمرین این گونه تجربه ها مساعد گردانندو مدرسه رانباید تنهاجایگاه یادگیری وآموزش یک عده درس های کلیشه ای وغالبا بی ارتباط به نیازها ومسائل روززندگی

 

بشردانست (فعالیتهای اجتماعی  - شعاری نژاد)

  حاصل روشهای تدریس بایدیادگیری موثرواکتشافی باشداما اکنون اغلب کلاس درس محل تکثیراطلاعات است وتعدادزیادی ازمعلمین تلاش میکنند که هرچه بیشتراطلاعاتی رادرذهن دانش آمآموزان انبارکنندودانش آموران بایدمنفعل وشنونده باشند این معلمین برای کاربرد آموخته ها ازازسوی دانش آموزان هیچ اهمیتی قائل نمی شونددرحالی که دانش آموزان افرادی صاحب                   ف   تفکرهستند که می باید زمینه خلاقیت آنها رافراهم ساخت نه اینکه بااتخاذ روشهای نامناسب آن    هارا ازخلاقیت بازداشت روشن است که این یادگیری پایدارنخواهدبودوفراگیران نیز چندان بهایی   بربرای آن قائل نیستند وتلاش دانش آموزان فقط برای بدست آوردن نمره است ونه یادگیری.

باتوجه به مشکلات فوق الذکرضرورت تحول درروشهای تدریس کنونی معلمین ومربیان امری انکارناپذیرمی باشدکه می باید باراهکارهای مناسب این مهم صورت پذیرد.

اهداف تحول درروشهای تدریس 

1-     تغییردررفتار دانش آموزان

2-     فعالیت دوسویه معلم ودانش آموز

3-     یادگیری پایدارومفید

4-     پرورش خلاقیت دانش آموزان

5-     فعالیت گروهی دانش آموزان

6-   تقویت روحیه جستجوگری

 

رروش وچگونگی تحول درروشهای تدریس

امامروزه مدرسه دیگرجای درس دادن یاصرفا انباشتن ذهن دانش آموزان بایک عده مطالب کلیشه ای نیاست بلکه مدرسه جایگاه زندگی است . مادیگرمجاز نیستیم که دانش آموزان را به گوش دادن وساکت نشستن وادارکنیم بلکه وظیفه داریم مدرسه را محیط مساعد زندگی کودکان ونوجوانان گردانیم  .( فعالیتهای اجتماعی – شعاری نژاد )

جهت انجام این امرمهم وزارت آموزش وپرورش می بایست با برگزاری دوره های ضمن خدمت مفیدوموثر برای معلمین روشهای تدریس فعال را به آنها آموزش داده وبا راهکارهای مناسب مانندبرگزاری جشنواره های متعدد والبته مفید وتشویق جدی معلمینی که ازروشهای فعال وموثر درتدریس استفاده میکنند درمسیری حرکت کند که روشهای نا کارآمد رفته رفته وبه مرور زمان از آموزش وپرورش ما رخت بربندد.

مدلها وروشهای تحول درروشهای تدریس

درجهان امروزدیگر نمی توان وسعت کارآموزش وپرورش رابه آموزش رسمی مدرسه محدود ساخت

 

.بدون شک مدرسه ازجمله وسایل مهم واساسی است که طبیعت فردناپخته رانظام می بخشد واو راازفردیت در می آورد وانسان اجتماعی می گرداند .شاید به همین سبب است که گاهی آموزش وپرورش را فرایند اجتماعی گردانی تعریف می کنند ومدرسه ای را که نتواند علاقه ومهارت زندگی اجتماعی را در دانش آموزان یا دانشجویان رشدوگسترش دهد مدرسه ناتوان خوانند که ناگزیر است هرچه زودتر میدان زندگی راخالی کند یاتغییروضع وماهیت دهد وبه شکل محرک فعال استعدادها وخلاقیت هادرافرادوجامعه درآید.(فعالیتهای اجتماعی – شعاری نژاد )

با توجه به اینکه روش ایفای نقش(نمایش) یکی از روشهایی است که در تکوین شخصیت

فردی واجتمایی فراگیرندگان سهم بسزایی دارد میتواند به عنوان یکی از روشهای تدریس

مورد استفاده قرار گیرد0موقعیتهای متفاوت این روش نمونه های کوچکی از ایفای نقش

های زندگانی است وبهتر از بقیه روشها فراگیرندگان را در عرصه ی زندگی می آزماید. (روشهای فعال تدریس –فضلی خانی )       

از آنجا که رشد فضایل اخلاقی و تربیتی دانش آموزان یکی از سیاست های  اصولی

در نظام آموزشی وپرورشی می باشد تجربیات خود در ارتباط با بکار گیری این روش در رابطه با آموزش مفا هیم اخلاقی درس قران پایه پنجم ابتدایی در ذیل می آورم تا معلوم گردد تاثیراین روش تدریس دریادگیری نسبت به روشهای غیرفعال تاجه اندازه است .
 

 

تفاوتهاي فردي دانش آموزان

تفاوتهاي فردي در آيات قرآن: خداوند متعال در سوره مباركه فجر آيه 21 مي فرمايد : «و هيچ چيز نيست مگر آنكه خرانه هاي آن در نزد ماست و آن را نازل نمي كنيم مگر به اندازه و مشخصات معين»

اين آيه در رابطه با انسان هم به تفاوتهاي نوعي و هم به تفاوتهاي فردي اشاره دارد، يعني هم به آنچه كه افراد بشري را از افراد ساير انواع «چون انواع حيوانات و گياهان» ممتاز مي كند. و هم به آنچه كه خود افراد بشري را از هم متمايز مي سازد .تمايز ها و تفاوتهاي ميان آدميان، ناظر به وسع هاي مختلف آنان است. (تفسير الميزان ذيل آيه 21 فجر) وسع به معناي تاب و طاقت است. هم طاقت فهم و هم طاقت عمل.پس آدميان با وسع ها و طاقتهاي مختلفي از حيث فهم وعمل پا به عرصه زندگي دارند.

 

و نيز قرآن در سوره نوح آيه 14 مي فرمايد: (و خداوند شما را مرحله به مرحله آفريد) اين خلقت مرحله به مرحله هم شامل تطورهاي نطفه در رحم و هم تطورات فرد پس از زاده شدن است. و در سوره روم آيه 54 قرآن مي فرمايد: خدا است كه شما را ضعيف آفريد، پس از ضعف قوتي و از پي قوتي ضعف و پيري قرار داد،او آنچه مي خواهد مي آفريند و او داناي تواناست» طبق اين سه آيه دوران عمده در زندگي آدمي وجود دارد: دوران ضعف نخست، دوران قوت، دوران ضعف نهائي، در هر دوران مراحل مختلف وجود دارد.

عوامل يادگيري دانش آموزان

حالات ظاهري معلم: جو رواني و عاطفي كلاس درس تا حدود زيادي به وضعيت روحي و رواني معلم بستگي دارد. وقتي معلم با روحية شاد و با نشاط وارد كلاس شود، دانش آموزان از مصاحبت و در كنار او بودن لذت خواهند برد.

صداي معلم: صداي يكنواخت معلم. كلاس درس وكسل كننده و ملال انگيز مي كند. تنوع در كيفيت صدا نحوة بيان، تن صدا و سرعت گفتار، بيانگر نشاط و سرزندگي معلم است.

روش هاي تدريس: استفادة معلم از يك روش تدريس ممكن است فقط براي انتقال نوع معيني از دانش مناسب باشد. در حالي كه براي انتقال انواع ديگر دانش ها نامناسب است.

شوخ طبعي و خوش رويي معلم: شوخ طبعي و خوش رويي را مي توان ساده ترين راه شادي بخش دانست؛ زيرا شوخي، روح را شادمان و انسان و محيط اطراف وي را شاد مي كند.

 

عوامل موثر بر بي رغبتي دانش آموزان براي انجام فعاليتهاي كارگاهي درس حرفه و فن

-       عوامل محيطي

-       عوامل آموزشگاهي

-       عوامل فردي

 

عوامل فردي:

1-    عدم اعتماد به نفس در دانش آموزان در انجام كارهاي عملي

2-    ترس از مقايسه باديگر دانش آموزان

3-    عدم علاقه به معلم

عوامل آموزشگاهي:

1-    فقدان امكانات آموزشي مناسب از قبيل نبود كارگاه

2-    نداشتن معلم تخصصي در سالهاي گذشته

3-     وجود دانش آموز دختر در كلاس (كلاس مختلط)

4-    عدم تناسب فعاليتهاي كارگاهي با سن و سال و جنس آنان

عوامل محيطي

1-    عدم برخورداري از وضعيت اقتصادي مطلوب

2-    كم اهميت بودن اين درس براي خانواده هايشان

راهنمايي

راهنمايي در لغت به معني هدايت، ارشاد و اداره كردن است. راهنمايي جرياني است ،كه به فرد كمك مي كند تا خود و جهان را بشناسد و به عبارت ديگر كمك و ياري منظمي است، به فرد براي اين كه استعدادهاي خودرا در يابد و رفتارو حالات خويش را منظم ومتعادل سازد.هم چنین برای حل مسائل و مشکلات خود توانا شود.بتواند براي انتخاب رشته ي تحصيلي تصميم بگيرد ،و به بهترين نحو ممكن رشد و كمال يابد. در واقع راهنمايي كمك و ياري به فرد است تابتواند با علم و آگاهي تصميمات درستي بگيرد.

انواع راهنمايي:

1-    راهنمايي حرفه اي شغلي

2-    راهنمايي تحصيلي

3-    راهنمايي سازشي در انتخاب همسر ، سازگاري با خود و ديگران

 

 

اهداف راهنمايي

اهداف راهنمايي عبارتند از:

-   ياد دادن به دانش آموزان براي تصميم گيري در مورد مسائل تحصيلي و تربيتي

-   آشنا ساختن دانش آموزان با استعداد و توانايي هاي خود و استفاده از آن ها در فرصت ها و موقعيت هاي مناسب

-   توانا ساختن دانش آموزان براي تصميم گيري عاقلانه و هوشمندانه

-   ياري دادن به دانش آموزان براي تعيين هدف هاي با ارزش براي زندگي

ويژگيهاي دوره سني راهنمايي

دروه راهنمايي تحصيلي: دانش آموزان دوره راهنمايي تحصيلي كه سنين نوجواني را مي گذرانند، بايد در وهله نخست خصوصيات خويش را به خوبي بشناسند و در مرحله بعد اطلاعات دقيق و گسترده اي درباره مشاغل مختلف جمع آوري كنند و به طرح ريزي شغلي كه انتخاب رشته تحصيلي مقدمه آن است بپردازند .شناسايي توانايي ها و رغبت ها و محدوديتهاي دانش آموزان در اين دروه در اولويت هدفهاي فعاليتهاي راهنمايي تحصيلي و شغلي قرار دارد دانش آموزان دروه راهنمايي تحصيلي همچنين بايد ارتباط بين رشته هاي مختلف را با مشاغل گوناگون بشناسند، و به اهميت نقش اطلاعات شغلي در انتخاب درست و مناسب پي ببرند همچنين بايد فرصتي فراهم آيد تادانش آموزان بتوانند توانايي هاي خود را از طريق اشتغال موقت يا كار كردن درآزمايشگاه و كارگاه بطور عملي بيازمايند دانش

 

 

آموزان براي‌آنكه بتوانند درست انتخاب كنند بايد اطلاعات واقعي و صحيح دربارة محيط اجتماعي خود كسب كنند. واز برنامه ها و امكانات آينده مملكت مطلع شوند.

 

 

خصوصيات عاطفي دانش آموزان دوره راهنمايي تحصيلي

1-    اوايل نوجواني دوره حساسيت است و نوجوان در اين مرحله با كوچكترين چيزي عصباني مي شود.

2-    تحول عاطفي دختر متفاوت از پسر است...

3-    در اين دوره عواطف نوجوانان دچار سردرگمي مي گردد...

4-    به هنگام خشم نوجوان قادر به كنترل رفتار ظاهري خويش نيست....

5-    در برخي مواقع نوجوان اسير حالات نوميدي، اندوه و ناراحتي رواني مي شود....

6-    دوستي با همسالان و همجنسان رواج مي يابد...

7-    مستقل ساختن خود از والدين و ساير بزرگسالان...

8-    در اين سنين در نوجوان حالات و تفكرات رويايي ديده مي شود...

9-    آينده نگري شدت مي يابد...

10-همسالان و همكلاسان براي نوجوان اهميت بيشتري نسبت به بزرگترها دارند....

خصوصيات عقلي دانش آموزان دوره راهنمايي تحصيلي

1-  دوره نوجواني، دوره هوش انتزاعي، عمليات منطق صوري است كه از 11 و 12 سالگي شروع مي شود و در حدود 15 سالگي به مرتبه تعادل خود مي رسد

2-    نوجوان فقط متكي به واقعيت نيست...

3-    عمليات ذهني در اين دروه فرضي استنتاجي است...

4-    بروز منطق قضايا يكي از خصوصيات عقلي نوجوان است...

بوجود آمدن عمليات تركيبي، تغييرديگري است در اين دوره در دستگاه ذهني نوجوان پديدار مي شود..

 

ضرورت و اهميت آموزش حرفه و فن در مدارس

اصل فعاليت: به موجب اين اصل هر قدر دانش آموز در سنين پائين از آزادي بيشتري براي فعاليتها برخوردار باشد، حس استقلال عمل بيشتري بهره مند خواهد شد. و در زندگي آينده

 

اطمينان بيشتري به خود خواهد يافت، در اين زمينه بايد از رغبتها و علايق شاگردان در امور تربيتي استفاده نمود. شرايط مطلوب براي بكارگيري اين اصل آنست كه دايره فعاليتهاي دانش آموز محدود نگردد و به او مجال داده شود، تا مقدمات آنچه را كه لازم زندگي است فراهم سازد، و پايه محكمي براي زندگي خود تشكيل دهد. و به نظر پيروان مكتب فعال» اشتانير، جان ديوي، و ادروارد كالاپارد انسان را ذاتاً فعال مي دانند. كه در جريان امور دخالت مي كند تا تداوم عمل خويش را تضميني كند، يا تعادل را كه بين او و محيط موجود بوده است و موقتاً برهم خورده است، از نو برقرار كند. ارزنده ترين قاعده اين اصل اينست كه مراقبت كن كه در هر كاري مي توان آن را با رعايت ساختن رواني كودك به فعاليت آزاد واگذارد با در نظر داشت نتايج تربيتي اين نظريه (معلم بايد براي برانگيختن فعاليتهاي مورد نظر خود از رغبتهاي طبيعي شاگرد استفاده كند. و شاگرد را از روي علاقه و رغبت به كار وادار كند نه با ايجاد ترس و اعمال تنبيه كه شاگرد را براي هميشه از يادگيري بيزار سازد.

اهميت استفاده از وسايل كمك آموزشي، نقش وسايل كمك آموزشي در تدريس معلم سمعي و بصري

75% يادگيري از طريق بينايي انجام مي گيرد، نگذاريم بينايي دانش آموزان در كلاس تا زنگ آخر، مختص ديدن معلم در پاي تخته شود!

كم رنگ شدن نقش وسايل كمك آموزشي در تدريس و يادگيري

امروز وسايل كمك آموزشي اعم از پيچيده و ساده به عنوان ابزاري براي ايجاد تسهيل در امور تدريس و يادگيري در نظام آموزشي بكار مي روند. اين وسايل با هم از حيث تئوري و

 

 

عملي تركيب شده، باعث ماندگاري يادگيري و تنوع بخشي در كلاس درس مي شوند، حائز اهميت است. با توجه به اين كه :

-       75% يادگيري از طريق كاربرد حس بينايي

-       13% شنوايي

-       6% لامسه

-       3% چشايي

 

هدف : افزايش و سرعت و پايداري يادگيري

اهميت همكاري عوامل اجرايي مدرسه در تحقق اهداف حرفه و فن

مدرسه جايگاهي براي رشد و تربيت همه جانبه فرزندان يك جامعه است. مدارس بنا بر ضرورتي تأسيس شده اند كه در تربيت و تعليم كودكان، نوجوانان و جوانان حساس شده است .هر مدرسه داراي سه بخش اصلي است.

امكانات انساني مانند: مدير، معلمان، معاونان، مربيان و متصديان امور مختلف

امكانات مادي مانند : فضاهاي آموزشي و ابزارهاي مورد نياز

امكانات نرم افزاري مانند: برنامه ها، طرح ها، كتب درسي، انديشه ها، نوآوري و خلاقيت

وظيفه مدير: اوّلين و مهم ترين وظيفه هر مدير مدرسه، آشنايي با اهداف هر يك از برناه هاي درسي است آشنايي با اهداف برناه هاي درسي به مديران كمك مي كند تا از امكانات مورد نياز براي تدريس و روشهاي تدريس درك بهتري بدست آورد و..

درس حرفه و فن حال، گذشته و آينده:

درس حرفه و فن يكي از دروسي است، كه چون جنبه ي عملي دارد: نيازمند فضا و تجهيزات كارگاهي است و براي ايجاد لوازم اجراي آن، بايد سرمايه گذاري و هزينه كرد.

 

بيشتر كارگاه ها در مدارس پس از گذشت اندك زماني به انباري و يا به دليل نياز به كلاس درس و.. تبديل شدند.ابزاركارگاه نيز به كمد ها انتقال يافتند، و بدون استفاده ماندند.در بيشتر مدارس دخترانه كارگاه وجود ندارد. حرفه وفن یکی از دروسی می باشد که در مقطع راهنمایی تدریس می شود .

این درس هدفش آن است که دانش آموز جدا از سایر دروس با درسی برخورد کند که در آن بیشتر به عمل بپردازد . ما در حقیقت می خواهیم تفکر با انگشتان را به دانش آموز یاد دهیم تا دانش آموز با کارکردن خود و لمس کار بتواند به علائقی که در خود دارد، دست یابد . این درس از قالب تئوری جدا شده، تئوری که دارد ولی کمتر است، و در عمل بیشتر متجلی می شود. در حقیقت نظریه ی حاکم بر درس حرفه و فن گرایش دادن دانش آموز به عمل حرفه و فن است. شیوه تالیف برنامه درسی می تواند از یکسو قدرت تفکر را در یادگیرنده بارور سازد و از سوی دیگر او را به خمودگی فکر و انباشتن حافظه عادت دهد .

 

پیشینه تحقیق

 

1-1. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر انگیزه های خواندن در دانش آموزان ،ابتدایی وراهنمایی توسط فاطمه تقی پناهی جهت پایان نامه در رمستان 86 انجام شده که چکیده آن به شرح زیر می باشد.

این پژوهش بر روی 304 نفر از دانش آموزان مقاطع ایتدایی وراهنمایی شهر مشهد انجام شده است .این نمونه به صورت خوشه ای انتخاب و پرسشنامه انگیزه خواندن mRQ در اختیار آنان قرار گرفته .یافته های پژوهش نشان داده که دانش آموزان مورد بررسی کما بیش از همه انگیزه های خواندن بر خوردار ند،سطح این بر خورداری از ضعیف تا متوسط رتبه گذاری شده است ،انگیزه رقابت، اهمییت لذت ونمره از انگیزه های بودند که در دانش آموزان مورد بررسی در سطح بالا تری نسبت به بقیه قرار داشتند وانگیز ه اجتناب از مطالعه ، مطالعه به دلایل اجتماعی ،مطالعه به قص چالش بر انگیزه و تکلیف

 

از انگیزه بودندکه نسبت به بقیه انگیزه ها نمرات کمتر ی به خود اختصاص دادند. یافته های حاصل از آزمون فرضیات پژوهش نیز به شرح ذیل می باشد:

بین انگیزه ها،اهمییت ،شناخت،با نمره و رقابت براساس میزان بر خورداری تفاوت معنی داری وجود دارد،همچنین بین انگیزه های لذت وبه دلایل اجتماعی بر اساس جنسیت تفاوت معنی داری وجود دارد. بین انگیزه های اثر بخشی ،چالش بر انگیزه ی اهمییت،شناخت، نمره اجتماعی و اجتناب بر حسب مقطع تحصیلی تفاوت معنی داروجود دارد.  

2-1. در این تحقیق به عوامل موثر در موفقیت دانش آموزان در درس قرآن سال دوم راهنمایی مدارس راهنمایی (شهر مشهد)توسط محمد حاجی زاده .تیر 1378.دانشگاه تربیت مدرس.دانشگاه علوم انسانی صورت گرفته که چکیده آن بدین شذح می باشد.

در این تحقیق عوامل موثر بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان در درس قرآن مورد بررسی قرار گرفته .این عوامل در دو دسته عوامل خارج از مدرسه (شامل خانواده دانش آموز کلاس های اضافی ،معلم خصوصی )و عوامل مدرسه ای (شامل:معلم،فعالیتهای فوق برنامه،امکانات آموزشی )تقسیم گردیده اند.

تحقیق از نوع (علی،مقایسه ای)می باشدوجامعه آماری کلیه دانش آموزان سال دوم مقطع راهنمایی شهر مشهد هستند،تعداد 200نفر از دانش آموزان نواحی (1و4)آموزش وپرورش به صورت خوشه ای به عنوان گروه نمونه انتخاب شدندکه نتایج آن عبارتند از:

1.عوامل مدرسه نسبت به عوامل خارج از مدرسه نقش بیشتری در موفقبت دانش آموزان در درس قرآن دارند.

2. در میان عوامل خارج از مدرسه ،بین نقش خانواده دانش آموز وکلاس اضافی تفاوت معنی داری مشاهده نشد.

3.نقش معلم خصوصی قرآن در موفقیت دانش آموز در این درس نسبت به نقش خانواده دانش آموز وکلاس های اضافی قرآن کمتر است.

 

4.در میان عوامل مدرس تاثیر نقش معلم قرآن نسبت به سایر عوامل در موفقیت دانش آموز در این درس بیشتر است.

3-1.  مقاله ای در خصوص چگونه می توانیم علاقه ی دانش اموزان راهنمایی را به یادگیری درس علوم تجربی افزایش دهیم که توسط غلامرضا دهقانپور و سکینه عباسپوردر زمستان 85مورد پژوهش قرار گرفته است.

از انجایی که هنوز در بعضی مدارس از روش سنتی برای تدریس حرفه وفن استفاده می شود بران شدیم تا طی یک پژوهش  به چگونگی فعال شدن دانش اموزان درکلاس و افزایش علاقه ی انها نسبت به یادگیری حرفه وفن اقدام نماییم.لذا باتهیه پرسش نامه و مصاحبه با چند تن از دانش اموزان و اولیا ونظر خواهی از همکاران،اطلاعاتی را جمع اوری نموده و تجزیه و تحلیل نماییم. سپس از حاصل جمع داده ها، راه حل موقتی برای پرسش وپژوهش ارایه داده وپس از اجرای مدت یک ماه با کمی  وکاستی های روش جدید را برطرف نموده وطی ازمونی از فراگیران ومقایسه ی ان با ازمونهای قبلی وجمع اوری مجددنظرات واولیا وصاحبنظران، نسبت به تغییرایجادشده وشنیدن نظرات همکاران دست اندرکار براعتبار پژوهش افزودیم ودرپایان نتیجه گرفتیم که:

معلم همراه باداشتن طرح درس می تواند از روش فعال یادگیری ازمایشکاهی درکلاس درس دانش اموزان ایجادعلاقه نماید انان رافعال وکوشاوکاوشگرباراورد.

4-1. بی علاقگی وبی حوصله گی دانش اموزان درکلاس حرفه وفن مخصوصادر زمان تدریس وتاکیدانها براین مطلب که باووجود 12 نمره عملی که خیلی راحت می توان گرفت چه نیازی دارد که این کتاب ومطالب پیچیده ان رابخوانیم. این انگیزه وعدم علاقه ودرکناران نمرات پایین که ازارزشیابی های متعدد به دست اوردم مرا به ان داشت تابه دنبال علت ها،کمبودها ونقص هایی بروم که ممکن است درارایه این درس وجود داشته باشدوبه دنبال راه حلی برای ایجادعلاقه وانگیزه و داشتن کلاس هدفمند باشم ودراین راه نیاز به همکاری وتشریک مساعی همکاران،اولیا ومشاوران احساس می شد باتحقیقات ومطالعات فراوان وشنیدن نظرات والدین،دانش اموزان وهمکاران نقص ها مشخص شدو برای رفع این کمبودها وبه دست اوردن نتیجه مطلوب روش های مختلف تدریس رادراین کلاس ها ازمودم وبالاخره درسایه تلاش واعتماد به خداوند نتیجه مطلوب بدست امده چکیده

 

ایی بود از پژوهش خانم لیلا ذوالفقاری در خصوص ایجادعلاقه ورغبت در دانش اموزان دخترکلاس سوم و دوم راهنمایی مدرسه شهید باهنرشهرستان تایباد نسبت به کتاب حرفه و فن.

شواهد یک...

درمدتی که امتحاناتی که بصورت کتبی وشفاهی به عمل امد رضایت بخش نبود میانگین نمرات انها دراین امتحانات به این ترتیب بود.

میانگین نمره

1-25%

  3-1

5-3

7-5            

8

تعداد دانش آموزان

 

 

 

 

 

 

تصمیم گرفتم با استفاده ازروش غیر نوشتاری و ملموس در محیط زندگی انان ودنیای  پیرامونشان همچنین جزییات اولیا همکاران باعث تقویت وانگیزه ی یادگیری برای مطالعه کتاب حرفه و فن را فراهم کنم.

ابتداوضعیت خانوادگی انها راتوسط خودو معاون مدرسه جویا شدم و نظرات دانش آموز راجهت تدریس استفاده نماییم وبا علایق و توانمندیهای آنها آشنا شدم. باتوجه به کم بودن بی علاقه بودن علت را جویا شدم که بهتراست کلاس حرفه فعال ترشود بدین معنی انجام دادن کارعملی استفاده از ابزارالات هنگام تدریس برای یادگیری بالاتروهمینطوربا توجه به اینکه درس حرفه وفن درس زندگی است وبایدبه متن زندکی دانش آموزپیوند بخورد تادرس را به صورت تجربی درمحیط زندگی اش باورکند..

مصاحبه با خود دانش آموز

ابتدا با وی بطو جداگانه مصاحبه صورت گرفت ویک سری سوالاتی در خصوص بیوگرافی آنان پرسیدشده که خلا صه ای از آن طبق فرم که پیوست می باشد ،ثبت کردیده که بیان گر این است ،که خانواده از نظر تحصیلی در حد متوسط بوده،وضعیت اقتصادی خانواه ها خوب نیست.دارای جمعیت معمول می باشند.

 

علیرضا:با بررسی که شد ،دفتر وی کامل نیست،به اندازه کافی وقت نمی گذارد،تکالیف را در کلاس (اآن هم بطور ناقص )انجام می دهد.

نظر همکاران

1-1چون انظباط نقش مهمی در درس خواندن ویادگیر دارد ،ابتدا این وضعیت را از معاون محترم مدرسه که رسیدگی به کلاس اول را بر عهد دارد رفتم ،که ایشان از نظر انضبا طی رضایت خوبی نداشتند ،که با مراجعه به دفاتر انظباطی (پیوست می باشد) توضیح دادند تاخیر ورود به مدرسه ویا موارد بی انظباطی در کلاس که گاهی اوقات هم جهت تشویق ثبت نشده از موارد این بی نظمی وهمینطور مسافت طولانی برای یکی از دانش آموزان دلیل این مورد می باشد که باعث شده به موقع در کلاس حضور نداشته وباعث عقب افتادن از درس شوند.

2-1 در قدم بعد با دبیر ادبیات گفتگو صورت گرفت ،که ایشان نیز رضایت خوبی از آنان نداشتند ،که گفتن تکالیف را خوب وبه موقع انجام نداده وسعی کردند ،با تشویق ، کارت امتیاز ،دادن مسئولیت ،پرسش هفتگی ،نمره تشویقی ،حساسیت نشان دادن به کتاب ودفترومسئولیت در کلاس این انگیز درس خواندن را در آنان افزایش دهند.

 تجزیه وتحلیل اطلاعات شواهد یک...

پس ازشنیدن نظریه های دانش اموزان وهمکاران ومعاونین ومدیریت مدرسه اطلاعات حاصل ازاین فرایندموردتجزیه وتحلیل قرار گرفت که خلاصه یافته ها وتجزیه وتحلیل به شرح زیر:

·        بالا بودن نمره کارعملی در حد 12 نمره

·        نداشتن تنوع وخلاقیت درتدریس وتکلیف

·        عدم علاقه دربرخی معلمین برای یک تدریس هدفمند وخوب به خاطر 12 نمره عملی

·        نداشتن معیارسنجش درست درارزیابی

·        نبودمحیطی مناسب برای فعالیت های عملی

 

 

چگونگی اجرای راه حل...

باتوجه به راههای پیشنهادی مطرح شده

·        استفاده از ابزارهای واقعی هنگام تدریس

·        کمک گرفتن از دانش اموزان ممتازبرای یادگیری بهتر دانش اموز مذکور

·        کمک گرفتن وباورکردن دانش اموز درخانه توسط والدین

حال با توجه به این نکاتی که دانش آموزان عزیز و همکاران گرامی بیان نمودند،برای اینکه از این زمان اندک استفاده بهتر شود ،چون ثبت نمرات ماهانه رسیده بود اولین تشویق را برای شروع کار با چند نمره تشویقی شروع کردم.

 

بطوریکه ابتدا معدل نمرات مستمر را گرفتم که در 8ویا کمتر هم بود ،که بعداز توضیح لازم در خصوص ادامه درس خواندن به آنان 3نمره اضافه کردم که اظهار خوشحالی رادر چهره وی نمایان گشت و بدون اینکه حرفی دیگر بزنم قول دادند که با درس خواندن خود برای دو هفته آینده جبران کنندو نسبت به قبل وقت بیشتری برای مطالعه قرار دهد.

گرداوری شواهد 2....

بعد از شروع کار شاهد پیشرفت وتحول درروحیه ووضعیت درس دانش اموز بودم. اعتمادبه نفس وعلاقه وی به بالارفته بود بطوریکه تکالیف را درکلاس انجام می داد درخانه توسط والدین امتحان گرفته می شد مدت ساعت خواندن را افزایش داده بود.

 

 

 

 

راه حل های حل مشکل

·        تغییردرنحوه تدریس وانتخاب شیوه ایفای نقش وسایر شیوه های اموزشی فعال

·        ارتباط دادن محتوای درس به واقعیات زندگی روزمره

·        تقویت انگیزه دانش اموز

·        به کارگیری ابزار و وسایل متنوع به هنگام تدریس

·        به کارگیری اصل تشویق وتنبیه درجریان تدریس

راه کارهای فوق ارزیابی ودرنهایت راهبردهای زیر برای حل مشکل انتخاب شد.

 

راه حل های نهایی

·        ارتباط دادن محتوای درس با واقعیات زندگی

·        تقویت انگیزه دانش اموز

·        به کارگیری اصل تشویق

·        

+ نوشته شده در  91/03/10ساعت 0:20  توسط مدیروبلاگ - احمد غفاریان  |